ایران و آمریکا به جنگ نزدیک‌ترند یا صلح؟ / فرمول سه مرحله‌ای ایران برای گریز از جنگ نفتی / پای عربستان به مدیریت تنگه هرمز باز می‌شود؟

برخی معتقدند شاید قفل گفتگوها روز دوشنبه در سن‌پترزبورگ باز شود، جایی که عراقچی قرار است با ولادیمیر پوتین دیدار کند.

در سفرهای اخیر وزیر خارجه کشورمان به پاکستان و عمان، پیشنهادات تازه‌ای مطرح شده که دونالد ترامپ هم آن را تایید کرده است ولی انگار او هنوز چیزی بیش از این می‌خواهد.

خبرنگار المیادین در تهران می‌گوید: "در ایران درباره فرمول سه مرحله‌ای جدیدی صحبت می شود و اگر واشنگتن آن را بپذیرد، مذاکرات می تواند از سر گرفته شود. اساس ایران برای از سرگیری مذاکرات، توقف یکبار برای همیشه جنگ در همه جبهه ها به ویژه لبنان است. بحث در مورد تنگه هرمز در مرحله دوم است و موضوع هسته ای در مرحله سوم قابل بحث است."

ابصار علم خبرنگار «سما تی‌وی» پاکستان هم در این‌باره می‌گوید: برنامه اولیه عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، برای سفر از مسقط به مسکو در میانه راه تغییر کرد و او برای ارائه گزارش از گفتگوهایی که در عمان انجام شده بود، به اسلام‌آباد بازگشت.

به گفته او، مهمترین موضوع بین عمان، ایران و پاکستان، مسئله تنگه هرمز بوده است. تهران از طریق اسلام‌آباد، پیشنهادی را به واشنگتن ارسال کرده که در آن شرایط خود را برای یک ترتیبات امنیتی جدید بین کشورهای ساحلی تنگه تشریح کرده است.

در تحولی غیرمنتظره در جریان نشست‌های مسقط، عمان پیشنهاد مهمی مطرح کرد که عربستان سعودی نیز در هر سازوکار جدیدی که در حال تدوین است، مشارکت داده شود.

منابع دیپلماتیک می‌گویند زمانی که سعودی‌ها در جریان امور قرار گیرند، قطر نیز با اطمینان خاطر در امور مشارکت داده خواهد شد.

ترامپ اما هنوز در حال تهدید ایران است و از انفجار تاسیسات نفت ایران تا ۳ روز دیگر خبر می‌دهد!

دکتر مصطفی انتظاری هروی مدرس علوم سیاسی دانشگاه در کانال خود در پیام‌رسان "بله"، این اظهارات را نشانه‌ای از جنگ نمی‌داند و نوعی رجزخوانی توصیف می‌کند:

"گفتگوی امشب ترامپ با فاکس‌نیوز، نکته‌ای کلیدی درباره زمان ۳ روزه تا انفجار نفتی دارد. نکته‌ای که رسانه‌ها آن را نوعی اولتیماتوم برای آغاز دوباره جنگ معنا کرده‌اند.

این درحالیست که اساسا ترامپ حرف از جنگ نمی‌زند، بلکه می‌خواهد اهمیت محاصره دریایی را بزرگنمایی کند.

اگر بنا باشد تاسیسات نفتی ایران منفجر شود، چرا باید سایر چاه‌های نفت در امان باشند؟ چنین سیاستی، جنگ دریایی در تنگه هرمز را به سمت جنگ نفتی پیش خواهد برد که معلوم‌ نیست فرجام آن چه خواهد شد

حرف کامل او اینست: "وقتی شما خطوطی دارید که حجم عظیمی نفت از طریق سیستم شما جریان دارد، اگر به هر دلیلی آن خط بسته شود چون نمی‌توانید به تخلیه نفت در کانتینرها یا کشتی‌ها ادامه دهید - که برای آنها اتفاق افتاده است، آنها به دلیل محاصره کشتی ندارند - اتفاقی که می‌افتد این است که آن خط از درون منفجر می‌شود. هم از نظر مکانیکی و هم در زمین، اتفاقی می‌افتد که منجر به انفجار می‌شود، و آنها می‌گویند فقط حدود ۳ روز تا وقوع این انفجار فرصت دارند و وقتی منفجر شود، هرگز نمی‌توانید آن را به همان شکل بازسازی کنید. این اتفاق بسیار قدرتمندی است که تا حدودی به طبیعت مرتبط است."

روشن است که ترامپ همچنان تلاش دارد خود را زیر بار جدول زمانی تازه برای بازگشت به جنگ قرار ندهد و به مرور از این معرکه خود را بیرون بکشد."

پیام انفعال ترامپ و حتی نتانیاهو را محمدباقر قالیباف گرفته و سه کارت بازی در دست ایران را به ترامپ یادآوری کرده است: "تنگه هرمز، باب‌المندب و حمله به خطوط نفتب منطقه".

برآورد ایران در این مقطع اینست که آمریکا و متحدانش کمتر از ایران در برابر چالش در خلیج فارس تاب‌آوری دارند و این، به تهران برای امتیازگیری دیپلماتیک فرصت خواهد داد.

با این حال ممکن است همین تاب‌آوری پایین، ترامپ را به سمت گزینه‌های رادیکال‌تر علیه کشورمان سوق دهد که در این صورت، اقتصاد جهانی بیش از پیش دچار بحران خواهد شد. همچنین چنین رفتاری، ایران را نیز به سوی رفتارهای انتقامی سوق خواهد داد. چنانچه معاون رئیس‌جمهور گفته بازای هر چاه نعت ایران، ۴ چاه نفت در منطقه منفجر خواهد شد.

به بیان ساده‌تر، اگر بنا باشد تاسیسات نفتی ایران منفجر شود، چرا باید سایر چاه‌های نفت در امان باشند؟ چنین سیاستی، جنگ دریایی در تنگه هرمز را به سمت جنگ نفتی پیش خواهد برد که معلوم‌ نیست فرجام آن چه خواهد شد.

در چنین شرایطی، فرمول سه مرحله‌ای ایران شاید بتواند یک مسیر گام‌به‌گام برای کاهش سطح تنش باشد؛ البته اگر تندروها در واشنگتن و تل‌آویو بگذارند.