موگرینی: ایران برای توافق تازه به تضمین بینالمللی نیاز دارد
مسوول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا و وزیر خارجه اسبق ایتالیا با اشاره به تجربه خروج یکجانبه آمریکا از توافق هستهای سال ۱۳۹۴ تأکید کرد که هرگونه توافق تازه با ایران بدون ارائه تضمینهای بینالمللی معتبر، از منظر تهران قابل اتکا نخواهد بود.
فدریکا موگرینی روز جمعه در گفتوگو با شبکه سیانان گفت: پرسش اصلی برای ایران این است که «چرا این بار باید متفاوت باشد؟ حتی اگر به توافق برسیم، چه تضمینی وجود دارد که آمریکا دوباره از آن خارج نشود؟»
وی افزود: بدون تضمین بینالمللی، محدود کردن مذاکرات به یک روند صرفاً دوجانبه، هیچ اطمینانی برای ایرانیها ایجاد نخواهد کرد و تهران برای اعتماد به هر توافقی، حتی اگر حاصل شود، به چیزی فراتر از تضمینهای پاکستان نیاز دارد.
مسوول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا با انتقاد از ترکیب تیم مذاکرهکننده آمریکا تصریح کرد که گفتوگوهای هستهای با ایران بدون حضور کارشناسان فنی به نتیجه نمیرسد.
وی گفت: مذاکرات هستهای با ایران باید شامل کارشناسان هستهای در تیم مذاکرهکننده باشد. ما در آن زمان هم کارشناسان هستهای و هم کارشناسان تحریمها را در تیم داشتیم، نهتنها در سطح اروپا بلکه در تیم آمریکا نیز چنین کارشناسانی حضور داشتند.
موگرینی با اشاره به تجربه مذاکرات منتهی به برجام افزود: کارشناسان هستهای جزئیات فنی را مذاکره میکردند، نه فقط برای رسیدن به توافق، بلکه برای اجرای آن، زیرا اگر توافقی حاصل شود، باید اجرا شود و اجرای آن نیازمند پشتیبانی فنی گسترده است.
وی ادامه داد: تصور اینکه بتوان بدون حضور تخصص فنی هستهای در مذاکرات با ایران به توافق رسید یا حتی توافقی جامعتر حاصل کرد، به جایی نخواهد رسید و بسیار سادهانگارانه است.
از نگاه مسوول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ابعاد هیات آمریکایی برای توافق با ایران کافی نیست. وی گفت: حتی اگر تیمها کوچک نگه داشته شوند، باید توجه داشت که در طرف ایرانی، تیم سطح بالای مذاکرهکننده از تخصص هستهای برخوردار است. وزیر خارجه فعلی ایران در مذاکرات ۲۰۱۵ حضور داشته و بهخوبی بر این پرونده مسلط است.
وی افزود: بنابراین حتی اگر تیمها محدود به سه یا چهار نفر باشند، طرف ایرانی از نظر تخصص فنی برتری بیشتری نسبت به طرف آمریکایی دارد. همچنین نباید فراموش کرد که همانطور که اروپاییها نیز بهدرستی اشاره میکنند، صرفاً تخصص آمریکا در این زمینه کافی نیست. در نتیجه، تیم آمریکا بسیار محدود است.
مسوول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا در بخش دیگری از مصاحبه، رویکرد واشنگتن در قبال تهران را زیر سووال برد و گفت: رویکرد آمریکا به این مذاکرات کاملاً اشتباه است. ایده این دولت، این است که هرچه فشار نظامی یا اقتصادی بیشتری بر ایران وارد شود، ایران بیشتر امتیاز خواهد داد. من فکر نمیکنم این روش کارساز باشد.
گفتنی است، توافق برجام در سال ۱۳۹۴ پس از مذاکرات طولانی میان ایران و گروه ۱+۵ به دست آمد و موگرینی در آن زمان بهعنوان مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نقش هماهنگکننده مذاکرات را برعهده داشت.
ایران پس از امضای توافق به تمامی تعهدات خود پایبند ماند، اما آمریکا در سال ۱۳۹۷ بهطور یکجانبه از برجام خارج شد و اروپا نیز نتوانست تعهدات خود را اجرا کند. در نتیجه، ایران در چارچوب حقوق برجامی خود، گامهایی در کاهش تعهدات برداشت.
مذاکرات احیای برجام در سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ نیز بهدلیل تعلل و زیادهخواهیهای آمریکا به نتیجه نرسید و با پایان قطعنامه ۲۲۳۱، عمر ۱۰ ساله برجام نیز خاتمه یافت.
با این وجود، ایران به دلیل عضویت در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) و موافقتنامه جامع پادمان به تماسهای فنی با آژانس ادامه داده و همواره اعلام کرده است که برای دستیابی به توافقی پایدار و قابلاعتماد که تحریمها را بهصورت تضمینشده لغو کند و مانع از سوءاستفاده در آینده شود، آمادگی دارد.
