چرا دانشجویان بینالمللی چین را به آمریکا و اروپا ترجیح میدهند؟
افزایش حضور دانشجویان آسیایی و آفریقایی در دانشگاههای چین، به یکی از نشانههای مهم تغییر در نقشه جهانی آموزش عالی تبدیل شده است.
به نقل از Times Higher Education، بر اساس آمارهای تازه وزارت آموزش چین، در سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۴ حدود ۳۸۰ هزار دانشجوی بینالمللی از ۱۹۱ کشور در این کشور مشغول به تحصیل بودهاند؛ آماری که به گفته مقامات، نشاندهنده رشد جایگاه چین بهعنوان یک مقصد آموزشی است.
در میان این دانشجویان، بیش از ۲۰۵ هزار نفر در مقاطع دانشگاهی تحصیل میکنند و حدود ۳۵ درصد آنها را دانشجویان تحصیلات تکمیلی تشکیل میدهند. رشتههای مهندسی و حوزههای مرتبط با فناوری و کامپیوتر، با سهم ۲۸ درصدی، پرطرفدارترین گزینهها بودهاند.
گریز ژو، مدیر شعبه چین در موسسه مشاوره Bonard، در اینباره میگوید: «محبوبیت رشتههای مهندسی نشاندهنده تغییر از تمرکز گذشته بر زبان و فرهنگ به واقعیتی جدید است که در آن توانمندیهای صنعتی قوی به یک مزیت رقابتی اصلی در جذابیت آموزشی تبدیل شدهاند.»
ترکیب جغرافیایی دانشجویان نیز دستخوش تغییر شده است. دانشجویان آسیایی با سهم ۶۱ درصدی و پس از آن آفریقاییها با ۱۶ درصد، بیشترین حضور را دارند. وِن وِن، از دانشگاه تسینگهوا، این روند را «یک تغییر راهبردی در مبد دانشجویان» توصیف کرده و میگوید: «رشد قابلتوجهی از سوی آفریقا و کشورهای آسیایی دیده میشود که با گسترش نفوذ دیپلماتیک و اقتصادی چین همسو است.»
در مقابل، روابط پرتنش با کشورهای غربی باعث کاهش چشمگیر حضور دانشجویان این مناطق شده است. وِن در اینباره توضیح میدهد: «تنش در روابط، بهویژه با کشورهای غربی و هشدارهای مرتبط با سفر—مانند توصیه وزارت خارجه آمریکا—بهطور قابلتوجهی دانشجویان این مناطق را منصرف کرده است.» او به نمونهای مشخص اشاره میکند: «تعداد دانشجویان آمریکایی بهشدت کاهش یافته و از بیش از ۱۱ هزار نفر به کمتر از هزار نفر رسیده است.»
با وجود این تحولات، کارشناسان معتقدند چین هنوز برای بازگشت به سطح پیش از کرونا زمان نیاز دارد. ریچارد کاوارد، مدیرعامل پلتفرم Global Admissions، میگوید: «با توجه به اینکه چین تازه در سال ۲۰۲۳ مرزهای خود را بازگشایی کرده، احتمالا حدود چهار سال طول میکشد تا به سطح پیش از همهگیری بازگردد.»
در عین حال، مزیتهایی مانند هزینههای پایینتر تحصیل، کیفیت آموزشی بالا و منابع گسترده، همچنان عامل جذب دانشجویان بینالمللی است. کاوارد در این زمینه تأکید میکند: «رشتههای مهندسی در چین به دلیل شهریههای مقرونبهصرفه، تقاضای جهانی و کیفیت و منابع بالا جذاب هستند.»
کارشناسان همچنین بر لزوم اصلاحات بیشتر تاکید دارند. به گفته وِن، «چین باید محیطی بینالمللیتر ایجاد کند که فضایی بازتر، قابلزیستتر و از نظر فرهنگی پویا برای همه فراهم آورد»؛ هدفی که از طریق گسترش برنامههای انگلیسیزبان، تسهیل صدور ویزا و افزایش همکاریهای دانشگاهی قابل دستیابی است.
