راکت‌انداز «SPG-۹»؛ سلاحی کاربردی و مؤثر علیه تجهیزات زرهی | این راکت‌انداز در دکترین دفاعی کشورهای منطقه چه جایگاهی دارد؟

به گزارش خبرفوری، راکت‌انداز ۷۳ میلی‌متری «SPG-۹» (نیزه) ساخت اتحاد جماهیر شوروی سابق، همچنان به‌عنوان یکی از مؤثرترین سلاح‌های ضدزره سبک در زرادخانه نیروهای مقاومت و ارتش‌های منطقه غرب آسیا مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد.

مشخصات فنی و قابلیت‌های عملیاتی

 بر اساس اطلاعات منتشرشده از منابع معتبر دفاعی، این سلاح که در سال ۱۹۶۲ میلادی (۱۳۴۱ شمسی) به‌صورت رسمی شناخته شده است، با بهره‌گیری از مکانیسم «تفنگ سه‌پایه» و طراحی سه‌پایه‌دار، امکان شلیک آسان را برای اپراتور فراهم می‌کند. 

وزن این سامانه با سه‌پایه حدود ۵۹.۵ کیلوگرم، طول لوله ۲.۱۱ متر و نرخ آتش آن پنج تا شش گلوله در دقیقه اعلام شده است. برد مؤثر این سلاح در مقابله با اهداف زرهی ۸۰۰ متر و در شلیک غیرمستقیم علیه مواضع پیاده‌نظام تا چهار هزار و ۵۰۰ متر برآورد می‌شود. 

تنوع مهمات؛ نقطه قوت تاکتیکی

گزارش منابع میدانی نشان می‌دهد که گلوله‌های ضدزره از نوع HEAT با قابلیت نفوذ ۳۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌متر در زره فولادی و مهمات ترکش‌زا-انفجاری با برد بلند، انعطاف‌پذیری عملیاتی قابل‌توجهی را در اختیار فرماندهان میدان قرار می‌دهد.

شایان ذکر است، پروژکتایل‌های این سامانه با مکانیسم دو مرحله‌ای عمل می‌کنند؛ بدین‌صورت که پس از خروج اولیه از لوله با سرعت ۲۵۰ متر بر ثانیه، موتور راکتی تعبیه‌شده در انتهای گلوله فعال می‌شود و سرعت نهایی را تا ۷۰۰ متر بر ثانیه افزایش می‌دهد.

حضور مؤثر در صحنه‌های نبرد منطقه

مرور کارنامه رزمی «SPG-۹» نشان می‌دهد این سلاح در طول شش دهه گذشته، حضوری پررنگ در تحولات امنیتی منطقه داشته است که از جمله آن می‌توان به استفاده گسترده رزمندگان اسلام و در طول هشت سال جنگ تحمیلی با ارتش رژیم بعثی عراق، به‌کارگیری توسط یگان‌های حزب‌الله لبنان و گروه‌های مقاومت فلسطینی در مقابله با تجاوزات رژیم صهیونیستی و نقش مؤثر در عملیات‌های آزادسازی مناطق اشغالی از دست گروه‌های تکفیری در سوریه و عراق اشاره کرد.

خودکفایی دفاعی و تولید بومی

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، جمهوری اسلامی ایران در چارچوب سیاست‌های خودکفایی دفاعی، موفق به بومی‌سازی و تولید نسخه‌های ارتقایافته این سامانه تحت عنوان «AMI G SPG-۹» شده است. این دستاورد در راستای تقویت توان بازدارندگی نیروهای مسلح و تأمین نیازهای عملیاتی یگان‌های پیاده و تکاور ارزیابی می‌شود.

کارشناسان نظامی معتقدند که تداوم تولید و به‌کارگیری سلاح‌های ساده، کم‌هزینه و مؤثری همچون SPG-۹ در کنار سامانه‌های پیشرفته موشکی ضد تانک، الگوی مناسبی برای مقابله با تهدیدات نامتقارن در منطقه حساس غرب آسیا محسوب می‌شود؛ همان‌طور که رزمندگان حماس، جهاد اسلامی و حزب‌الله در نبردهای ناهمگون با رژیم صهیونی از این سلاح استفاده کردند و نتایج خوبی نیز به دست آوردند. 

جایگاه راکت‌انداز اس پی جی ۹ در دکترین دفاعی کشورهای منطقه 

با وجود ظهور سامانه‌های پیشرفته ضدزره، راکت‌انداز SPG-۹ به‌دلیل سادگی در تعمیر و نگهداری، هزینه پایین عملیاتی و کارایی قابل‌ قبول در برابر اهداف زرهی سبک و متوسط، کماکان جایگاه خود را در دکترین‌های دفاعی کشورهای منطقه حفظ کرده است.

تحلیلگران حوزه دفاعی بر این باورند که تلفیق این سلاح با تجهیزات دید شبانه، دوربین‌های لیزری و پلتفرم‌های متحرک سبک، می‌تواند کارایی عملیاتی آن را در دهه‌های آینده نیز تضمین کند.