جنگ تازه در خاورمیانه | چرا افغانستان و پاکستان با هم می‌جنگند؟

به گزارش خبرفوری به نقل از الجزیره، خواجا آصف، وزیر دفاع پاکستان، در این باره گفت که صبر اسلام‌آباد نسبت به دولت طالبان به پایان رسیده و اکنون «جنگی آشکار» میان دو کشور در جریان است.

این اظهارات تنها ساعاتی پس از آن مطرح شد که ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، اعلام کرد که نیروهای افغان «عملیات تهاجمی گسترده‌ای» علیه ارتش پاکستان در طول خط دیورند انجام می‌دهند. در هفته‌های اخیر درگیری‌ها در طول مرز ادامه داشته و هر دو طرف مدعی کشته شدن ده‌ها نفر شده‌اند.

مناطق هدف حملات پاکستان

طبق گزارش‌ها، پاکستان اهدافی شامل «مراکز دفاعی طالبان» در کابل، پکتیا و قندهار را هدف قرار داد. رسانه‌های دولتی پاکستان اعلام کردند که چند پایگاه طالبان در این مناطق نابود شده و سلاح و تجهیزات نظامی زیادی نیز منهدم شده است. وزارت اطلاعات پاکستان همچنین گفت که مناطقی در استان خیبر پختونخوا، از جمله چترال، خیبر، موهند، کورام و باجور، مورد هدف قرار گرفته‌اند.

درگیری‌ها همچنین نزدیک گذرگاه مرزی مهم تورخم ادامه دارد و شلیک گلوله و توپخانه گزارش شده است. نیروهای افغان به سمت مرز حرکت می‌کنند، در حالی که گذرگاه برای بازگشت افغان‌ها از پاکستان همچنان باز است.

تلفات انسانی و ادعاهای دو طرف

رقم تلفات گزارش‌شده از هر طرف متفاوت است. سخنگوی نخست‌وزیر پاکستان گفت که در حمله جمعه صبح، ۱۳۳ نیروی طالبان کشته و بیش از ۲۰۰ نفر زخمی شده‌اند و ۲۷ پایگاه طالبان نابود شده است. از سوی دیگر، طالبان تنها هشت کشته و ۱۱ زخمی را تأیید کرده‌اند.

افغانستان مدعی است که در واکنش به حملات روز یکشنبه پاکستان، نیروهایش ۵۵ سرباز پاکستانی را کشته و دو پایگاه و ۱۹ پست نظامی را تصرف کرده‌اند، ادعایی که پاکستان رد کرده است.

ریشه‌های تنش و نقش گروه‌های مسلح

درگیری‌های فعلی نتیجه ماه‌ها تنش است. خط دیورند، مرز ۲۶۱۱ کیلومتری دو کشور، توسط افغانستان به رسمیت شناخته نمی‌شود و همواره محل تنش بوده است. پاکستان از طالبان می‌خواهد گروه‌های مسلحی مانند تحریک طالبان پاکستان (TTP) را کنترل کنند، اما طالبان افغانستان به دلیل روابط ایدئولوژیک و ترس از انشقاق این گروه‌ها، اقدامی جدی انجام نمی‌دهند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که در صورت عدم اقدام طالبان علیه TTP، تشدید درگیری‌ها «اجتناب‌ناپذیر» است. افغانستان به دلیل ضعف نیروهای نظامی، احتمال مقابله مستقیم با ارتش پاکستان را ندارد و بنابراین از روش‌های نامتقارن مانند بمب‌های انتحاری و پهپادهای انتحاری استفاده خواهد کرد.

واکنش‌های بین‌المللی

هند حملات هوایی پاکستان به خاک افغانستان را محکوم کرده و سازمان ملل خواستار رعایت حقوق بین‌الملل شده است. ایران نیز خواستار حل اختلافات از طریق گفت‌وگو و اصول همسایگی شده و روسیه نیز خواستار توقف فوری حملات مرزی و حل اختلافات از طریق دیپلماسی شده است.

تنش‌ها در مرز افغانستان و پاکستان نشان‌دهنده یک بحران پیچیده و چندلایه است که احتمال تشدید خشونت‌ها و بحران انسانی در منطقه را افزایش می‌دهد.