منوچهر متکی در گفتگو با خبر فوری:
مذاکره ابزار دیپلماسی است نه هدف/طرف مقابل باید از موضع تحمیل خارج شود/ احتمال جنگ را نمیتوان نادیده گرفت
منوچهر متکی، وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی ایران، در گفتوگویی تفصیلی با برنامه «خبر فوری» با اشاره به دوگانهسازی «جنگ یا مذاکره» در فضای سیاسی کشور تأکید کرد: مسئله اصلی نه جنگ و مذاکره، بلکه «تقابل یا تعامل» است و مذاکره صرفاً یکی از ابزارهای دیپلماسی محسوب میشود، نه هدف آن.
متکی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در ۴۶ سال گذشته هر دو رویکرد تقابل و مذاکره با آمریکا را تجربه کرده است، گفت: «ما هم حملات مستقیم و غیرمستقیم نظامی آمریکا را دیدهایم و هم مذاکرات دوجانبه، چندجانبه و مذاکراتی مانند برجام را تجربه کردهایم. تجربه تاریخی نشان میدهد که مذاکره زمانی معنا دارد که در موضع برابر و بدون پیششرط انجام شود.»
وی با انتقاد از نگاه هدفمحور به مذاکره افزود: «برخی مذاکره را بهگونهای مطرح میکنند که گویی خودِ مذاکره هدف دیپلماسی است، در حالی که مذاکره تنها یک ابزار است. حتی در برخی شرایط، مذاکره نکردن خود یک اقدام دیپلماتیک محسوب میشود.»
وزیر خارجه پیشین کشورمان درباره شروط یک مذاکره واقعی گفت: «طرف مقابل باید از موضع تحمیل و یکجانبهگرایی خارج شود. گفتوگو یعنی بدهبستان. ایران نگرانیهای خود را دارد و آمریکا نیز نگرانیهایی مطرح میکند، اما هیچ مذاکرهای با پیششرطهایی مانند توقف غنیسازی یا محدودسازی توان دفاعی قابل قبول نیست.»
متکی با اشاره به سابقه بیاعتمادی نسبت به آمریکا تصریح کرد: «ایران عضو NPT است و به تعهدات خود پایبند بوده، اما آمریکا طی بیش از دو دهه از اتهامزنی درباره سلاح هستهای بهعنوان یک ابزار فشار استفاده کرده است، بدون آنکه هزینهای بپردازد.»
وی در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به تحولات منطقه و جنگ 12 روزه، احتمال وقوع مجدد درگیری نظامی را رد نکرد و گفت: «نتانیاهو پس از شکست سیاسی و نظامی در جنگ ۱۲ روزه به یک پیروزی نیاز دارد. فشارهای داخلی و بینالمللی علیه رژیم صهیونیستی افزایش یافته و این مسئله میتواند او را به سمت ماجراجویی جدید سوق دهد.»
متکی تأکید کرد: «آنچه میتواند مانع جنگ شود، القای هزینههای سنگین هرگونه تجاوز جدید برای آمریکا و رژیم صهیونیستی است. اگر افکار عمومی جهان و محاسبات راهبردی طرف مقابل به این نتیجه برسد که هزینه جنگ بسیار بالاست، احتمال درگیری کاهش مییابد.»
وی در پاسخ به پرسشی درباره اهداف آمریکا از فشارهای مستمر علیه ایران گفت: «آمریکا دو هدف اصلی را دنبال کرده است؛ نخست براندازی جمهوری اسلامی و در صورت ناکامی، تغییر رفتار نظام. این اهداف طی نزدیک به نیم قرن تغییر نکردهاند، اما آمریکا امروز دیگر ابرقدرتی نیست که بتواند خواستههای خود را بهراحتی تحمیل کند.»
متکی با اشاره به تجربه برجام اظهار داشت: «نتیجه هشت سال مذاکره در دولتهای یازدهم و دوازدهم، نهتنها رفع تحریمها نبود، بلکه تحریمها پس از برجام شدیدتر شد. آزموده را آزمودن خطاست.»
او در بخش دیگری از گفتوگو، عملکرد تیم سیاست خارجی دولت را مورد اشاره قرار داد و گفت: «وزیر امور خارجه فعلی را یک دیپلمات حرفهای میدانم و معتقدم با جهتگیری درست و ولایتپذیری، سیاست خارجی کشور در مسیر صحیحی قرار دارد؛ هرچند ممکن است اشکالات تاکتیکی وجود داشته باشد.»
متکی همچنین درباره استیضاح وزرا و وضعیت اقتصادی کشور گفت: «افزایش قیمتها بدون متناسبسازی درآمد مردم، منجر به نارضایتی عمومی میشود. آزادسازی قیمتها زمانی قابل دفاع است که معیشت مردم تقویت شده باشد.»
وی در پایان با تأکید بر عبور کشور از یک مقطع حساس تاریخی گفت: «مردم در جنگ اخیر بار دیگر بلوغ و انسجام خود را نشان دادند. اکنون نوبت مسئولان است که با تصمیمات درست، کشور را از این پیچ تاریخی عبور دهند. آینده ایران روشن است و مسیر مقاومت به پیروزی منتهی خواهد شد.»
