ماجرای توافق محرمانه تهران ـ مسکو برای بازسازی پدافند هوایی چیست؟

به گزارش خبرفوری این ادعا که از سوی روزنامه فایننشیال تایمز مطرح شده باور دارد بر اساس اسناد فاش‌شده روسی که فایننشال تایمز به آن‌ها دست یافته، این قرارداد ۵۰۰ میلیون یورویی شامل خرید هزاران موشک پیشرفته دوش‌پرتاب است و می‌تواند توازن دفاع هوایی ایران را بالا ببرد

جزئیات قرارداد چیست؟

آنطور که این روزنامه مدعی است مطابق این توافق که در دسامبر گذشته در مسکو امضا شده، روسیه متعهد شده است طی سه سال ۵۰۰ واحد پرتابگر قابل‌حمل «وربا» و ۲۵۰۰ فروند موشک «۹M336» را به ایران تحویل دهد. سامانه وربا یکی از مدرن‌ترین سامانه‌های پدافند هوایی روسیه محسوب می‌شود که با هدایت مادون‌قرمز قادر است اهدافی چون موشک‌های کروز، هواپیماهای پرواز کوتاه و پهپادها را رهگیری کند.

بیشتر بخوانید: جاسوسی زیردریایی روسی از ناو جرالد فورد آمریکا برای ایران

ویژگی کلیدی این سامانه، تحرک‌پذیری بالای آن است. تیم‌های کوچک می‌توانند بدون اتکا به رادارهای ثابت ــ که در جنگ‌های مدرن به‌سرعت هدف قرار می‌گیرند ــ یک شبکه دفاعی پراکنده و انعطاف‌پذیر ایجاد کنند. همین ویژگی باعث شده وربا برای ایران، گزینه‌ای جذاب باشد.

زمان‌بندی معنادار یک معامله

افشای این توافق در مقطعی حساس صورت گرفته است؛ زمانی که دونالد ترامپ از استقرار گسترده نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه خبر داده و تهران را به حملات نظامی در صورت نپذیرفتن محدودیت‌های جدید هسته‌ای تهدید کرده است. به گفته منابع آگاه، تحویل رسمی سامانه‌های وربا قرار است در سه مرحله از سال ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۹ انجام شود، هرچند فایننشیال تایمز مدعی است احتمال می‌رود تعداد محدودی از این تجهیزات زودتر به ایران رسیده باشد.

ایران به‌طور رسمی تنها چند روز پس از پایان جنگ ۱۲روزه با اسرائیل، درخواست خرید این سامانه‌ها را ثبت کرده بود؛ جنگی که در آن آمریکا نیز به‌طور محدود در حمله به سه مرکز اصلی هسته‌ای ایران مشارکت داشت.

انگیزه روسیه: ترمیم یک رابطه آسیب‌دیده!

از منظر مسکو، این توافق صرفا یک معامله تسلیحاتی نیست. یک مقام ارشد پیشین آمریکایی گفته است روسیه احتمالا این قرارداد را راهی برای ترمیم روابط با ایران می‌داند؛ روابطی که پس از خودداری مسکو از حمایت نظامی مستقیم از تهران در جریان جنگ اخیر، دچار تنش پنهان شده بود. به گفته او، روسیه می‌کوشد پس از عبور از بحران، با کمک‌های تسلیحاتی رابطه راهبردی خود با ایران را حفظ کند.

نشانه‌های اجرای توافق

اظهارات اخیر کاظم جلالی، سفیر ایران در مسکو، به گمانه‌زنی‌ها درباره آغاز اجرای توافق دامن زده است. او تأیید کرده که چند پرواز اخیر از روسیه حامل محموله‌های نظامی بوده‌اند، هرچند جزئیاتی ارائه نکرده است. داده‌های پروازی نشان می‌دهد هواپیماهای باری روسی در هفته‌های اخیر چندین بار میان قفقاز شمالی و ایران تردد کرده‌اند. همچنین گزارش‌هایی از تحویل بالگردهای تهاجمی Mi-28 به ایران منتشر شده است.