چرا کشورهای منطقه از جنگ آمریکا با ایران وحشت دارند؟ | هزینههای پنهان حمله احتمالی به ایران
در حالی که احتمال حمله نظامی ایالات متحده به ایران هر روز پررنگتر میشود، متحدان واشنگتن در خلیج فارس (کشورهایی که میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند و در خط مقدم هرگونه واکنش ایران قرار دارند) بیش از هر زمان دیگری دچار اضطراب شدهاند.
به گزارش خبرفوری به نقل از ریسپانسیبل استیت کرفت، برخلاف تصور رایج، این کشورها نهتنها از جنگ استقبال نمیکنند، بلکه بهطور فعال در حال لابیگری با واشنگتن برای جلوگیری از آن هستند.
به ادعای این پایگاه خبری نگرانی اصلی آنها نه دفاع از تهران، بلکه ترس از پیامدهای غیرقابلکنترل یک درگیری منطقهای است؛ جنگی که میتواند امنیت، اقتصاد و ثبات سیاسی خاورمیانه را برای سالها به خطر بیندازد.
آرایش نظامی بیسابقه آمریکا
ابعاد بسیج نظامی آمریکا در منطقه، حتی برای ناظران باسابقه نیز تکاندهنده است. گزارشها نشان میدهد بیش از صد هواپیمای سوخترسان هوایی در منطقه تحت فرماندهی سنتکام مستقر شدهاند یا در مسیر استقرار هستند. مقامهای نظامی میگویند شرایط به گونهای است که حملات میتواند «در هر لحظه» آغاز شود.
بیشتر بخوانید:
پیروزی بدون جنگ | آیا جنگ علیه ایران به سود چین است؟
خشم ترامپ از مخالفت بریتانیا با حمله به ایران
این سطح از آمادگی، فراتر از یک حمله محدود یا نمادین تلقی میشود و این گمانه را تقویت میکند که واشنگتن ممکن است وارد یک کارزار نظامی طولانیمدت شود؛ نه صرفا تکرار حملات مقطعی به تأسیسات هستهای ایران، آنگونه که در سال گذشته رخ داد.
بنبست سیاسی ترامپ
در میان تحلیلگران منطقهای، آنطور که این رسانه نوشته نوعی احساس «فاجعه قریبالوقوع» شکل گرفته است. بسیاری معتقدند دونالد ترامپ خود را به وضعیتی رسانده که عقبنشینی از آن بدون پرداخت هزینه سیاسی سنگین، تقریبا ناممکن شده است. بهزعم تحلیلگران این رسانه، با چنین سطحی از تدارک نظامی، راهی آبرومندانه برای لغو حملات باقی نمانده است.
اما در حالی که پنتاگون فهرست اهداف را بررسی میکند، کشورهای منطقه ــ بهویژه عراق و اعضای شورای همکاری خلیج فارس ــ تنها یک چیز میبینند: ریسک.
دیپلماسی فشرده برای مهار بحران
از ابتدای سال میلادی، عربستان سعودی، قطر و عمان، در کنار ترکیه و مصر، وارد دیپلماسی فشردهای شدهاند تا واشنگتن و تهران را از لبه پرتگاه دور کنند. این تلاشها نه از سر همدلی با ایران، بلکه ناشی از درک واقعبینانهای از هزینههای جنگ است.
به ادعای این رسانه آمریکایی، تحلیلگران خلیج فارس هشدار میدهند که فروپاشی احتمالی ساختار قدرت در ایران میتواند به هرجومرج، بیثباتی گسترده و حتی به قدرت رسیدن عناصر رادیکالتر منجر شود؛ سناریویی که برای همسایگان ایران کابوسوار است.
نگرانی از تغییر موازنه قدرت منطقهای
فراتر از بیثباتی، یک دغدغه راهبردی دیگر نیز وجود دارد: تغییر موازنه قدرت به نفع اسرائیل. بسیاری از رهبران منطقهای بر این باورند که جنگ علیه ایران، عملا دست اسرائیل را برای تبدیل شدن به هژمون منطقه باز میکند. از نگاه آنها، تهدیدهای سنتی تغییر کرده است. خطر اصلی ترکیبی از یک اسرائیل تهاجمیتر و منطقهای گرفتار در هرجومرج است.
برای عراق، این بحران ابعاد وجودی دارد. کشوری که هنوز از پیامدهای اشغال آمریکا در سال ۲۰۰۳ و دههها بیثباتی رهایی نیافته، اکنون با خطر تبدیل شدن به میدان تسویهحساب مواجه است.
به ادعای ریسپانسیبل استیت کرفت، اگرچه برخی گروههای کوچک و تندرو ممکن است به نام دفاع از ایران به نیروهای آمریکایی حمله کنند، اما جریانهای اصلی سیاسی عراق چنین سناریویی را تهدیدی مستقیم علیه حاکمیت شکننده کشور میدانند. بغداد بیش از هر چیز میخواهد از این درگیری کنار بماند.
به ادعای این رسانه جالب است که خود تهران نیز خواهان خارج ماندن عراق از جنگ است؛ چرا که در شرایط بحرانی، به یک همسایه باثبات و شریک تجاری نیاز دارد، نه کشوری در حال فروپاشی.
خلیج فارس؛ اهداف بالقوه ایران
نگرانی کشورهای خلیج فارس چندلایه است. نخست، تهدید مستقیم نظامی. ایران بارها اعلام کرده پایگاههای آمریکا در منطقه اهداف مشروع هستند. حمله پیشین به پایگاه العدید در قطر ــ هرچند بدون تلفات ــ هنوز در حافظه امنیتی رهبران خلیج فارس زنده است.
هرگونه جنگ جدید میتواند پایگاهها و زیرساختها در قطر، امارات، عربستان و بحرین را در معرض موشکها و پهپادهای ایرانی قرار دهد.
حتی اگر حملات نظامی مستقیم رخ ندهد، پیامدهای جنگ میتواند ویرانگر باشد. تهدید انسداد یا اخلال در تنگه هرمز ــ مسیری که یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند ــ میتواند قیمت انرژی را بهشدت افزایش دهد و اقتصاد جهانی را با شوک تورمی مواجه کند.
علاوه بر این، خطر بحران پناهجویان جدی است. فاصله بندرعباس تا دوبی تنها یک مسیر کوتاه دریایی است و جنگ میتواند موجی از آوارگان را به سمت کشورهای حاشیه خلیج فارس روانه کند.
پارادوکس خطرناک جنگ
در نهایت، این رسانه آمریکایی در تحلیلی عجیب مینویسد: بزرگترین تناقض این است که حمله نظامی ممکن است دقیقا به نتیجهای منجر شود که قرار است از آن جلوگیری کند: حرکت ایران به سمت تسلیحات هستهای. چنین وضعیتی کشورهای خلیج فارس، بهویژه عربستان و امارات، را به سمت جستوجوی بازدارندگی هستهای سوق خواهد داد و منطقه را وارد یک مسابقه تسلیحاتی خطرناک میکند.
جنگی که کسی نمیخواهد
همین ترس عمیق از بیثباتی است که باعث شده رهبران عربستان و امارات آشکارا با استفاده از حریم هوایی خود برای حمله به ایران مخالفت کنند و بر راهحل دیپلماتیک تأکید داشته باشند.
در حالی که تجمع نظامی آمریکا ادامه دارد و اضطراب در پایتختهای منطقه افزایش مییابد، یک واقعیت روشن است: متحدان خلیج فارس آمریکا خواهان جنگ نیستند؛ آنها با تمام توان در تلاشاند از وقوع آن جلوگیری کنند. هشداری که اگر نادیده گرفته شود، میتواند خاورمیانه را وارد چرخهای تازه از ویرانی و بیثباتی کند؛ چرخهای که خروج از آن، بسیار دشوارتر از آغازش خواهد بود.
