تن زخمی وطن​؛ ۴۰ روز از وقایع تلخ ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه و پرکشیدن هزاران جوان این مرز و بوم گذشت

جامعه‌ای که بافتش پاره شده، اعصابش عریان است و کوچک‌ترین تماسی که با درد برقرار می‌شود را پاسخ می‌دهد. ایران امروز دقیقاً چنین تصویر و وضعیتی دارد؛ جامعه‌ای حساس، خشمگین، نگران، بی‌اعتماد و البته مستعد واکنش‌های خشونت‌آمیز.

تن زخمی وطن​؛ ۴۰ روز از وقایع تلخ ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه و پرکشیدن هزاران جوان این مرز و بوم گذشت

چهل روز گذشت. چهل روز پر از غم و اندوه گذشت. از ۱۸ دی‌ماه که فراخوانی ضد‌میهنی، اعتراضات آرام و مدنی مردم را به خشونت کشید، گذشت. چهل روز از پرپر ‌شدن گل‌هایی که یادشان نه‌فقط فقدان هزاران نفر را تداعی می‌کند بلکه زخمی عمیق را بر پیکر جامعه نشان می‌دهد، گذشت. زخمی که رئیس‌جمهور، مسعود پزشکیان نیز به آن اشاره کرد و گفت: «جامعه ما زخمی است و اگر درمان نشود، کل جامعه را گرفتار خواهد کرد». این جمله او از دیدگاه یک پزشک، دقیقاً توصیف وضعیت بالینی یک جامعه ملتهب است. جامعه‌ای که بافتش پاره شده، اعصابش عریان است و کوچک‌ترین تماسی که با درد برقرار می‌شود را پاسخ می‌دهد. ایران امروز دقیقاً چنین تصویر و وضعیتی دارد؛ جامعه‌ای حساس، خشمگین، نگران، بی‌اعتماد و البته مستعد واکنش‌های خشونت‌آمیز. پس اگر این درد درمان نشود، عفونت می‌کند و باید زودتر از هر موضوعی، درمان این جامعه زخمی را در دستورکار قرار داد. این زخم اگرچه تازه نیست اما متأسفانه سر باز کرده است. زخمی که از انباشت نادیده‌انگاری مردم آغاز شد، به سال‌ها بی‌توجهی به صدای آنها رسید و مشارکت‌های آنان را در انتخابات بی‌اثر کرد، تا تصمیم‌هایی گرفته شود که مردم در آن حضور نداشتند. فسادهای روزافزون و ناکارآمدی مدیران و مسئولان نیز وضعیت را بیش از پیش بدتر کرد. در نهایت نیز نادیده گرفتن مردم، خشم زائید و خشم، وقتی راهی عقلانی نیابد به خشونت بدل می‌شود. تورم، گرانی، فساد و البته تحریم اضلاع مربعی بودند که اقتصاد را فرساینده کردند و لایه دیگری از این زخم را شکل دادند. تورم مزمن، کاهش قدرت خرید، بی‌ثباتی شغلی و مهاجرت گسترده نخبگان، آینده را از چشم جامعه و جوانان و زنان و مردان ربود. متأسفانه وقتی جوانان برای خود آینده‌ای نبینند و فرصت یک زندگی معمولی اما با کرامت از آنها گرفته شود، رادیکالیسم جذاب می‌شود و در این میان خطرپذیری نیز فضیلت جلوه می‌کند. در چنین شرایطی، دشمن نیز به میدان می‌آید و با هر فشاری که وارد می‌شود، بحران جدیدی را می‌آفریند تا دست به تسویه‌حساب بزند. و خب شد آنچه نباید می‌شد. آنچه در ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه رخ داد، همه را غافلگیر کرد. معترضان ابتدا یک سخن بیشتر نداشتند؛ وضعیت اقتصادی را سامان دهید. اما در یک جنگ نابرابر که با تحریم‌های آمریکا آغاز شده و روز‌به‌روز نیز افزایش می‌یافت، چگونه می‌توان اقتصاد را سامان داد؟ تحریم‌ها زخم مردم را عمیق‌تر کرده بودند و باید مسئولان متوجه می‌شدند. اما متأسفانه در سالیان گذشته، به هر دلیلی، به‌جای خنثی کردن و از بین بردن تحریم‌ها، فضا برای کانال‌های رانتی و فسادهای نفتی و ارزی فراهم شد. دارو نایاب شد، ارز ترجیحی سر از بازار سیاه درآورد و خانواده‌ها به‌جای درمان به دلالی و خواهش افتادند. فقرا زیر بار تورم له شدند، طبقه متوسط هم آب رفت و هم کمرش خم شد و شکاف طبقاتی عمیق‌تر شد. این فقط ناکارآمدی نبود؛ بی‌عدالتی عریان هم بود. فسادی که رخ می‌داد، امید را ربود و جامعه بی‌امید، مستعد رادیکالیسم شد.

در این بستر، خطرناک‌ترین نشانه عفونت زخم پدیدار شد. دشمن در میان مردم رسوخ کرد. از رسانه‌های جنگ‌طلبی چون ایران اینترنشنال و منوتو، دیدگاه و نظرش را بر مردمی که از صداوسیما رویگردان شده بودند و به سراغ صدای جدید و اخبار واقعی بودند، غالب کرد تا جامعه را به این‌سو بکشاند که سیستم سیاسی ایران اصلاح‌پذیر نیست و باید به سراغ جنگ رفت. وااسفا به روزگاری که جنگ و مداخله نظامی راهی برای عبور از بحران تلقی شود. اما جنگ‌طلبان بخشی از جامعه را به این نقطه‌ رساندند که دفاع از تجاوز خارجی را به‌عنوان راه‌حل ‌ببینند! این نه از سر وطن‌فروشی آن ‌دسته از مردم ایران بلکه از یأس عمیق است. اما یأس، تحلیل سیاسی نیست؛ واکنش عصبی است. تجربه عراق و سوریه و لیبی و دیگر کشورها نشان داده که چنین امیدی به نیروی بیرونی، جز فروپاشی و هزینه انسانی، چیزی به‌بار نمی‌آورد. اساساً در تاریخ ایران در کدام دوره بود که نیروی خارجی بیاید و مردم را قتل‌عام نکند؟

زخم جامعه ایران یک‌شبه ایجاد نشده و یک‌شبه هم درمان نمی‌شود اما نادیده گرفتن آن خطرناک‌تر از هر تهدید خارجی است

حالا رئیس‌جمهوری به‌درستی از درمان این زخم سخن گفته است که اگر زخم درمان نشود، کل جامعه را گرفتار خواهد کرد. اما درمان با شعار ممکن نیست. بازسازی اعتماد عمومی با وعده ممکن نیست. باید راه‌های گذشته را کنار گذاشت که اگر قرار بود جواب بدهند تا الان داده بودند. اولین قدم درمان، پذیرش زخم و بیماری است. قدم بعدی آن با شفافیت و پاسخگویی آغاز می‌شود.

معیشت باید اولویت اول کشور باشد؛ هیچ پروژه ایدئولوژیکی جای ثبات اقتصادی را نمی‌گیرد. معیشت زمانی جان می‌گیرد که بتوان سرمایه جذب کرد. سرمایه زمانی به کشور می‌آید که ثبات اقتصادی وجود داشته باشد. ما نیازمند به بهبود رابطه با جهان غرب هستیم. از آغاز دوره ریاست‌جمهوری مرحوم سید‌ابراهیم رئیسی، روز به‌روز رابطه ایران با غرب بدتر شد تا جایی ‌که اروپا بیشترین رفتار ضد‌ایرانی را از خود بروز داد. باید روابط را دوباره برگردانیم. باید با اعتمادسازی بر‌اساس منافع ملی، آغاز کنیم. ما باید سرمایه‌ها و سرمایه‌دارها را به ایران بکشانیم. در تمامی اعتراضات سالیان اخیر، از دی‌ماه ۹۶ تا دی‌ماه ۱۴۰۴ معیشت و اقتصاد، مخرج‌مشترک تمام افرادی بود که به خیابان آمده و اعتراض کرده بودند. باید اقتصاد را از این وضعیت فلاکت‌آمیز خارج کنیم. نسخه‌های دستوری، چشم به چین یا روسیه برای ما در این سال‌ها آورده مالی نداشتند. ما می‌توانیم با چین و روسیه پیمان‌های نظامی و سیاسی داشته باشیم و حتی مراودات اقتصادی اما نباید چشم بازار دنیا را بر روی ایران ببندیم.

از آن‌سو باید صدای مخالف و معترض را شنید. باید برای اعتراضات راه‌حل پیدا و فساد را ریشه‌کن کرد. فساد نه در بین مردم که در میان آقازادگان و ذی‌نفعان حکومت است. آن کارگر و کارآفرین و تولیدکننده‌ای که به هیچ کجا وصل نیستند که فاسد نیستند اما تاوان فساد دیگران را آنها باید بدهند. نکته بعدی این است که باید صداوسیما خانه‌تکانی شود. ما نیازمند صداوسیما ملی هستیم. هزاران بار این گفته شده و هیچ‌کس آن را نه جدی گرفته و نه درصدد آن برآمدند تا صداوسیما را به‌جای آنکه به یک نیروی سیاسی بدهند به نیروهای حرفه‌ای بدهند که به ایران و آینده ایران می‌اندیشند، نه این جناح و آن یکی. همچنین باید انحصار را از صداوسیما گرفت و تلویزیون‌های بخش خصوصی را راه‌اندازی کرد تا افکار و عقاید مختلف تریبون داخلی داشته باشند. مسئله بعدی؛ ما نیازمند آزادی رسانه‌ها و تشکل‌های صنفی هستیم تا امکان اثرگذاری واقعی بر مردم را فراهم ‌کنند. روایت ملی مشترک باید با دعوت از روزنامه‌نگاران، اساتید دانشگاهی، مراجع فکری و هنرمندان بازسازی شود تا هیچ ایرانی از حمله خارجی سود نبیند و در سطح خرد، مهارت گفت‌وگو، تحمل مخالف و تفکر انتقادی باید تقویت شود؛ جامعه‌ای که فقط فریاد می‌زند، نمی‌تواند جراحی کند.

زخم جامعه ایران یک‌شبه ایجاد نشده و یک‌شبه هم درمان نمی‌شود اما نادیده گرفتن آن خطرناک‌تر از هر تهدید خارجی است. پزشکیان درست می‌گوید که زخم را باید درمان کرد اما درمان هزینه دارد؛ هزینه شجاعت سیاسی، هزینه تغییر واقعی و هزینه شنیدن صدای کسانی‌ که سال‌ها نادیده گرفته شدند. اگر این هزینه پرداخت نشود، زخم به گفته رئیس‌جمهوری فراگیر خواهد شد و کل جامعه را در بر خواهد گرفت. تجربه نشان داده که در هر اعتراض، تعداد معترضان بیشتر از قبل می‌شود و دامنه نارضایتی گسترده‌تر. این روند هشدار می‌دهد که نباید زخم را به‌حال خود رها کرد چرا‌که ممکن است روزی عفونت دیگر قابل مهار نباشد. عفونت اجتماعی یعنی بی‌اعتمادی فراگیر، یعنی شکاف دولت و ملت، یعنی نسلی که امیدش را از دست داده و به‌جای اصلاح، به دخالت خارجی چشم می‌دوزد. خطر بیش از هر زمان دیگری جدی است اما در دل همین خطر، یک سرمایه بزرگ نهفته است. مردم ایران بارها نشان داده‌اند که پای ایران ایستاده‌اند. ایران‌دوستی و وطن‌پرستی، مهم‌ترین سرمایه‌ای است که باید از آن پاسداری کرد؛ سرمایه‌ای که اگر با اعتماد، عدالت و مشارکت واقعی تقویت شود، می‌تواند نیرویی برای ترمیم زخم‌ها و بازسازی پیوندهای ازهم‌گسیخته باشد. این سرمایه ملی همان چیزی است که می‌تواند، جامعه زخمی را از مسیر ناامنی به مسیر درمان و بازسازی هدایت کند.

خوشبختانه این مسئله از نگاه دولت دور نماند. بیش از ۸۰ درصد کشته‌شدگان دی‌ماه شهید قلمداد شدند و دولت در اعلام اسامی خط‌کشی نکرد که معترض و غیرمعترض کیست. همه را جان و جوان این سرزمین خواند و سوگواری چهلمین روزشان را نه‌تنها به رسمیت شناخت که خود را عزادار آنها دانست. این رویکرد، هرچند آغاز راه است اما می‌تواند به نشانه‌ای همدلانه بدل شود؛ نشانه‌ای از آنکه خون ریخته ‌شده بی‌ثمر نخواهد ماند و یاد این جوانان، چراغی برای بازسازی اعتماد و پیوند دوباره ملت و دولت خواهد بود. این رسمیت‌بخشی، اگر ادامه یابد و با اصلاحات واقعی همراه شود، می‌تواند نویدبخش آینده‌ای باشد که در آن زخم‌ها درمان شوند و ایران دوباره بر پای خود بایستد؛ نه زخمی بلکه مقاوم، متحد و امیدوار. باشد که چنین شود.

منبع: روزنامه سازندگی
شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 44
  • ناشناس

    چندسایت رفتم همه مطالب شبیه هم طرزتهیه اش الو هم همینجور.خبرفوری شماحداقل اضافه کن نمک کم بزنیدتااش شورنشه. باتشکر

    نظرات شما -
    • خب و بعد

      دبیرکل حزب عهد ایران و مدیرکل سیاسی وزارت کشور در دولت اصلاحات درباره ناآرامی های دیماه:
      اگر تروریست نفوذی وارد کشور شده و
      اینچنین از مردم و نیروی انتظامی تلفات گرفته، حکومت
      باید پاسخگو باشد/ حاکمیت مسئول امنیت شهروندان است/

    • ناشناس

      بهترین داور گزارشگر ویژه سازمان ملل است. اجازه دهید بیاد و تحقیق کنه.

    • فاکولا

      اکثریت مردم در فقر مطلق هستند تورم بیداد میکند یک عده شکم سیر از خدا بی خبر بی وجدان بی وجود که از این آشفته بازار سود کلان میبرند و قهقهه مستانه سر می دهند از درد مردم این قبیل آدم نماها هیچی ندارند تهی و پوچ عاری از انسانیت

    • ناشناس

      ایرانی تسلیت

    • ناشناس

      نمی دانم چرا در مراسم هایی مثل 22 بهمن خبری از تروریست های مسلح نیست

    • چرا نیامد بهشت زهرا در چهلم جوان های وطن!؟

  • ناشناس

    لعنت به باعث و بانیش

    نظرات شما -
    • بابا

      منظورت اعلی حسرته ؟؟
      ان شاالله خودش داغدار بشه که با فراخوان ش مردم را داغدار کرد ... الهی آمین

    • که میرسند

      عوامل موساد + سلطنت طلب+ داعش و ...
      اومدن داخل کشور با اسلحه های گوناگون
      مردم رو کشتن
      خب چرا اینترنت رو قطع کردین
      هم به کار کاسبی مردم ضرر زیاد زده شد و هم اینکه
      میشد به کمک شبکه های اجتماعی این عوامل رو به دیگران نشان داد و
      زودتر به سزای اعمالشان برسند

  • ناشناس

    آقای محترم تنها راه التیام این زخم،اصلاح قانون اساسی ا،حذف نظارت استصوابی و حذف شورای نگهبان است،تا انتخابات آزاد برگزار و نمایندگان واقعی ملت بر سر کار بیایند،نه نمایندگان و پاچه خواران حکومت، آن وقت شاید ملت احساس کنند،که صدایشان شنیده شده است،،دیگه غیر از این هم راهی وجود نداره و همش بیراهه است و وقت خریدن و سرکار گذاشتن ملت...مگه نمی گویید،صدای ملت را شنيديم،خب بسم الله اجرا کنید،،نه اینکه صدای ملت را بشنوید ولی خودتان را به کری و کوری بزنید تا اعتراضات بعدی و بعدی و بعدی

    نظرات شما -
    • ناشناس

      مگه ایرادبه خبرفوری نگرفتی که مطلب رادردوکلمه انتشاربده‌.چراطولانی سفارش میفرمایید

  • ناشناس

    چقدر ساده اید شما ، همه کشورهای منطقه می خوان با آمریکا رابطه داشته باشن ما میگیم باید از منطقه بره ، فکر می کنین می ذارن آب خوش از گلوتون پایین بره ؟

    نظرات شما -
    • ناشناس

      ماکه بیخیالش هستیم آمریکا هم هیچ غلطی نمیتونه بکنه چون جرآت نداره

  • ناشناس

    ریاکاری دیگر بس است. همین یک هفته پیش بود که جشن گرفتید! این رفتار مانند اشک تمساح است.
    اگر صداقت دارید سانسور نکن.

  • ناشناس

    بشینید تا درست بشه

  • ناشناس

    وقتی بعد از چهل سال، اکثر روسای جمهور، به حق یا ناخق، منتقد میشوند، دیگر امکان اصلاح سیستم موجود، خیلی بعید است که وجود داشته باشد چون عوامل نفوذی در اکثر جاها، جزو تصمیم گیران اصلی شده اند. ظاهراً بیشترین عوامل نفوذی، در مراکز اطلاعاتی، امنیتی و نظامی است.

  • شهرام.ر

    این چرندیات داغ پدران و مادران این مملکت رو تسکین نمیده . فقط عدالت !!!

  • ناشناس

    جداً ؟! از این حرفا هم بلدی؟

  • ناشناس

    خبرفوری طولانی منتشر.!!نکن کسی حوصله خواندن نداره...

  • دار و دسته سیسلی ه

    منظورش کدام جوانان وطن هست حکومتی ها یا مردم ایران؟؟؟ لطفاً صادقانه مراسم چهلم برگزار کنید اگر انسان هستید

    نظرات شما -
    • جمالی

      چه تفاوتی دارد حکومتی یامعترض.درد و داغ خانواده هایشان یکسان است

  • کارگر

    نه به جشن گرفت هفته پیشتو که نور افشانی براه انداختید که توی این 47 سال سابقه نداشته ، نه به الان که اشک تمساح میریزید واسه جوانان پر پر شده ، فقط مردمو بذارید با درد خودشو با غم جوانان پر پر شدشون ، تنها کاریه که میتونید بکنید ، ما را به خیر شما حاجتی نیت شر مرسانید

  • ناشناس

    من نمیدونم چه اصراری دارید مطلب یا خبری را که می‌تونید تو یه خط منتشر کنید را بی‌خودی کش میدید و طولانیش می‌کنید!!!
    مردم حوصله‌ی خوندن مطالب اضافی را ندارن

  • ناشناس

    هیچ تغییری هم ایجاد نشده حتی یک استعفا

  • ناشناس

    دولت کیلو چنده حاکمیت باید ببیند و بشنود که خوشبختانه یا متاسفانه صم و بکم است و سرش را کرده در برف و دلش خوش است به هسته سخت طرفدارانش نمیفهمد و یا نمیخواهد بفهمد که آتش هم خشک را میسوازند هم تر را

  • ناشناس

    چهل رو گذشت از پرواز جوانانی چون دسته گل جوانانی که پدر ومادر برای بزرگ شدن شان خون دلها خوردن خود نخوردن ونپوشیدن تا بچه در رفاه نسبی باشد هرچه بگویم وبنویسم کم است آنها رفتن ولی امید وارم خونشان پایمال نشود چه آرزوهای که با اگه می شد به فکرشان یود صدایشان را شنید ولی افسوس کسی حرف این مردم رانمی شنود یا تمایلی ندارد دوستتان دارم جوانان ایران زمین

  • م

    اصلاحات. باید پاسخگو باش خصوصا روحانی پزشکیان و ظریف گرونی های بی پروا بی خیالی

  • علی@@@

    این قبیل راهکارها را بارها و بارها از زمان حمله به کوی دانشگاه سال 1378 و کشتار دانشجوها تا الان بارها شنیدیم ولی هر بار کشتار بزرگترو نارضایتی بیشتری را مشاهده کردیم . خبر فوری ما در کشوری زندگی میکنیم که شما به عنوان رسانه از هر صد تا نظر کم اهمیت مخاطبان مجبوری هفتاد تاش رو حذف بکنی وگر نه پرونده کاریتون بعد از چند بار تذکر بسته میشود و باید با شغلتون خداحافطی کنید . بخدا که فکر نکنم همین نظر رو هم منتشر کنید . و تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل .

  • ناشناس

    بسم الله الرحمن رحیم "شما هم در میان گروه هایی از جن و انس که پیش از شما بودند در آتش درآیید، هرگاه گروهی وارد شوند، هم مسلکان خود را لعنت کنند تا آنکه همه آنان با خفت و خواری در آتش جمع شوند، آن گاه پیروانشان درباره پیشوایانشان گویند: پروردگارا! اینان ما را به گمراهی کشیدند، پس عذابشان را از آتش، دو چندان گردان؛ خدا می فرماید: برای هر کدامتان دو چندان است، ولی نمی دانید.»
    این ترجمه آیه ای است که در زمان ورود پزشکیان به مجلس جهت پذیرش ریاست جمهوریش در تفعل آن خبرنگار آمد ولی متاسفانه پزشکیان اشاره خداوند و هشدارش پروردگار را نادیده گرفت چه زود این آیه درخصوصش تفسیر شد.و به وقع پیوست در تاریخ هست دزدی به دزدی رفته بود دزد در حین دزدی صدای صاحب خانه را شنید که قرآن می خواهند و این آیه را تلاوت می کرد که آیا وقت آن نرسیده که گنهکاران توبه کنند" در تاریخ هست دزد یکهو منقلب شد و دست از دزدی کشیده و توبه نمود بله خداوند اینگونه انسانها را منقلب می نماید ولی خوب برخی این نشانه های الهی را نمی گیرند و بسوی سقوط گام بر می دارند

    نظرات شما -
    • ناشناس

      توضیح بده پزشکیان چکار باید بکنه که شامل این آیه نشه

    • ناشناس

      همه رييس جمهور ها شامل اين ايه ميشن …

    • خر

      استعفاء بده

  • ناشناس

    برباعث وبانیش لعتت!

    نظرات شما -
    • دکتر

      لعنت بر فراخوان دهنده ...

  • حائری

    دولت نفاق باعث وبانی این همه بلایا شد وبجای توبیخ وعزل برخی از وزرا ومدیران نا لا یق هنوز که هنوز نه تنها در منسببین را محکوم نکردند وهمچنان ماندکار شدند پروتر از قبل به کارهای اشتباه وعامدانه خود را ادامه می دهند؟

    نظرات شما -
    • ناشناس

      اتفاقا برعكس !
      دولت فقط داره سياست هايي رو كه حاكميت براش تعيين كرده رو انجام ميده.
      تا امروز تمام دولت ها مثل هم بودن و نتايج يكساني داشتن

  • مسیحا

    فقط به خدا پناه ببرید و از شرک و کفر و گمراهی و ظلم و ستم دست بردارید که روز موعود نزدیک هست خیلی ساده هست فقط کافیست انسان باشیم همین

    نظرات شما -
    • امیر

      مسیحا روز خرافات دست بردارید زندگی میخوایم

    • ناشناس

      مسیحا حرف حق میگه ، همه از حکومت و مردم ، همه جا ، اگر انسان باشیم همه چی حل میشه!

  • هادی

    به اموال عمومی تو هر کشوری اسیب بزنین بهتون گل وشیرینی نمیدن
    حتی تو gta هم تفنگ به سمت پلیس بگیری بهت شلیک میکنه
    بعد انتظار دارین با وینچستر شلیک کنین پلیس نازتون کنه؟
    کاری ندارم تو این بین و تیر اندازی قطعا یسری مردم عادی هم اسیب میبینن ولی قطعا عوامل موساد طبق گفته ی خودشون هم بین جمعیت بوده که خوب زدن دمشون گرم

  • ناشناس

    خیلی رو دارید به خدا شما دیگه چه موجوداتی هستید؟!!!!!!!!!!!!!!!

  • ناشناس

    درحقیقت برای یک ایرانی دلسوزمهم نیست خانواده ای که سیاه پوش عزیزش شده سربازحکومت بوده یابه زعم حکومت معترض مهم این است عزیززی که رفته هرگزبه خانه بازنخواهدگشت وبایدمسببین این وقایع رابه عدالت خداوندسپردچراکه هیچ قاضی شنواتروبیناترازخداوندنیست

    نظرات شما -
    • چای دبش باغ ازگل ک

      خدا از ایران رفت