احیاء نیروی دریایی ارتش در زمان نادرشاه
وضعیت مناطق شمالی و جنوبی ایران در اواخر عصر صفویه بسیار نابه سامان بود. روسها بر برخی مناطق شمالی تسلط پیدا کرده و اعراب مسقط نیز در جنوب شورش کرده بودند.در این وضعیت، نادرشاه تصمیم به احیاء نیروی دریایی ایران گرفت.
او ابتدا تلاش کرد با کمک کمپانی هند شرقی و انگلیس نیروی دریایی ایران را نوسازی کند اما انگلیسیها به وعدۀ خود عمل نکردند و نادر مجبور شد با کمک گرفتن از برخی مستشاران و متخصصان داخلی و خارجی، خود شروع به احیاء نیروی دریایی کند.
نادر در ساخت کشتی و قایق نه تنها از درودگران ایرانی، بلکه از ملیتهای دیگر به ویژه هندیها نیز استفاده میکرد. او همچنین، از ملوانان هندی در ناوگان خود استفاده مینمود. استفاده از دریانوردان اروپایی نیز مورد توجه دولت نادری بود، زیرا آنان تجارب ارزندهای در سفر با کشتی داشتند.
نادرشاه تلاش کرد نظم نوینی را بر نیروی دریایی جدید حکمفرما کند. در این دوره عناوین و مناصب نظامی برای نامیدن افسران نیروی دریایی رواج یافت. استفاده از نشانهها و مناصب و عناوین فرنگی نیز در نیروی دریایی رونق یافت. برای مثال، در متن فرمان دولتی دریاسالاری که برای لطیف خان صادر شد، از یک لقب نظامی خاص استفاده گردید. در این حکم، لطیف خان به عنوان «قبودان» کل سواحل و بنادر معرفی میشود. قبودان همان کاپیتان فرنگی است.
منبع: اهداف نادرشاه افشار از تاسیس ناوگان دریایی در دریای کاسپین و فرجام آن، سحر عبدالهی و محمدامین سعادتمهر و سیدجواد موسوی دالینی، پژوهشنامۀ تمدّن ایرانی، سال چهارم، شمارةهفتم، بهار و تابستان 1041