مصرف شیرین بیان برای چه کسانی ممنوع است؟
شیرینبیان یکی از گیاهان دارویی شناختهشده است که از دیرباز در طب سنتی و همچنین در پزشکی نوین مورد توجه قرار گرفته است.
شیرینبیان یکی از گیاهان دارویی شناختهشده است که از دیرباز در طب سنتی و همچنین در پزشکی نوین مورد توجه قرار گرفته است. این گیاه علفی، با ارتفاعی بین ۵۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر و گاهی بیشتر، دارای ساقهای ساده یا منشعب از قاعده بوده و سطح آن بدون کرک یا تا حدودی کرکدار است.
محل رویش شیرین بیان در ایران
گونههای مختلف شیرینبیان در نقاط گوناگون جهان یافت میشود و این گیاه بهطور گسترده در ایران و عراق رشد میکند. در ایران نیز شیرینبیان به صورت خودرو در مناطقی مانند آذربایجان شرقی و غربی، کردستان، استان فارس و خراسان دیده میشود.
خواص شیرین بیان در طب سنتی
مهمترین ماده مؤثر موجود در شیرینبیان «گلیسریزین» است که نقش اصلی در اثرات تسکیندهنده، خلطآور و ضد زخم این گیاه دارد. این ترکیب با افزایش ترشح موکوس نای، به بهبود سرفه و مشکلات تنفسی کمک میکند. همچنین فلاونوئیدها و سایر ترکیبات موجود در شیرینبیان در بهبود زخمها مؤثر هستند.
بر اساس مطالعات انجامشده، گلیسریزین با مهار آنزیمهای مسئول غیرفعالسازی کورتیکواستروئیدها، اثرات ضدالتهابی را ایجاد میکند. این ماده همچنین دارای اثرات شبه آلدوسترونی بوده و میتواند باعث احتباس آب و سدیم و دفع پتاسیم شود. از دیگر ویژگیهای گزارششده برای شیرینبیان میتوان به اثرات ضدباکتری، ضدقارچ آن اشاره کرد و حتی اثرات ضدسرطانی در مطالعات حیوانی بر سلولهای کبدی نیز ثابت شده است.
کاربردهای تأییدشده شیرینبیان شامل درمان سرفه، برونشیت و التهاب معده است.
علاوه بر این، در طب مردمی از این گیاه برای درمان التهاب آپاندیس، یبوست، افزایش ادرار، التهاب مجاری ادراری ـ تناسلی استفاده شده است. مصرف موضعی آن نیز در درمان برخی بیماریهای پوستی سابقه دارد.
در طب سنتی ایرانی، شیرینبیان با نام «سوس» شناخته میشود و طبیعت آن گرم و خشک است. این گیاه برای تسکین تشنگی، انواع سرفه، پاکسازی ریه، کاهش سوزش و خشونت سینه، تبهای کهنه و التهاب معده مفید دانسته شده است. با این حال، منابع طب سنتی هشدار میدهند که ریشه شیرینبیان میتواند برای کلیه و طحال مضر باشد و مصرف آن نیاز به مصلح دارد.
شیرین بیان را چگونه مصرف کنیم؟
برای تهیه دمکرده شیرینبیان، یک تا یک و نیم گرم از گیاه پودر شده در یک لیوان آب جوش ریخته و پس از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه مصرف میشود.
در میزان مصرف شیرین بیان احتیاط کنید
مقدار مصرف متوسط روزانه ریشه شیرینبیان بین ۵ تا ۱۵ گرم است و فرآوردههای شیرین بیان نباید بیش از ۴ تا ۶ هفته بهصورت مداوم مصرف شوند، مگر با نظر پزشک. در این مدت هم، مصرف غذاهای غنی از پتاسیم توصیه میشود.
مصرف شیرین بیان برای چه افرادی ممنوع است؟
مصرف شیرینبیان در دوران بارداری و شیردهی از سوی وزارت بهداشت ممنوع اعلام شده است. همچنین مصرف همزمان آن با داروهای کاهنده فشار خون، داروهای ضد آریتمی و ملینها به دلیل خطر کاهش پتاسیم خون توصیه نمیشود.
