چرا بعضی از خودروها دستگیرههای مخفی دارند؟
استفاده از دستگیره درب مخفی در خودروها میتواند به عنوان ترفند طراحی هوشمندانهای باشد که باعث میشود خودروهای چهار درب شبیه کوپههای شیک به نظر برسند.
تا به حال پیش آمده که به یک خودروی چهار درب نگاه کرده و از خود پرسیده باشید که دستگیرههای درب عقب آن کجا هستند. آنها اغلب از معرض دید پنهان هستند.
از آلفا رومئو ۱۵۶ گرفته تا خودروهای شاسیبلند و هاچبکهای امروزی، خودروسازان دستگیرههای درهای عقب را درون قاب پنجره یا ستون C خودرو تعبیه کردهاند تا کمتر به چشم بیایند.
گاهی اوقات این موضوع مربوط به طراحی است، یعنی هدف ایجاد حس یک کوپه دو درب شیک بوده است. گاهی اوقات هم میتواند به بهبود جریان هوا در اطراف خودرو کمک کند. اما تقریبا در هر مورد، هدف این است که خودرو بدون از دست دادن کارایی درهای عقب، شیکتر به نظر برسد.
آلفا رومئو ۱۵۶؛ آغازگر موج دستگیرههای مخفی
خودرویی که موج استفاده از دستگیرههای مخفی درهای عقب را به راه انداخت، آلفا رومئو ۱۵۶ است که در سال ۱۹۹۷ در اروپا و سایر بازارها عرضه شد. طراحان آلفا رومئو، عمدا دستگیرههای درب عقب را در ناحیه قاب پنجره در مرز ستونهای C ادغام کردند و بدین ترتیب، آنها را بسیار کمتر از دستگیرههای متعارف درهای جلو در معرض دید قرار دادند.

چرا باید دستگیرههای درب عقب را پنهان کرد؟
بزرگترین دلیل، بیشک بحث طراحی ظاهری است. دستگیره معمولی درب عقب بلافاصله به چشم بیننده القا میکند که با خودرویی چهار درب سروکار دارد، اما اگر آن دستگیره را به ستون C یا قاب پنجره منتقل کنید، تشخیص درب عقب در یک نگاه سخت تر میشود.
این ویژگی بهویژه برای خودروهایی کارآمد است که میخواهند ظاهری اسپرت داشته باشند و در عین حال، کارایی مدلهای چهار درب را حفظ کنند. در واقع، دستگیره درب عقب به جای آنکه یکی از عناصر غالب در نمای جانبی باشد، به یک جزئیات بصری تبدیل میشود.
فقط ظاهر مهم نیست
یکدستسازی نمای جانبی خودرو میتواند مزایای آیرودینامیکی نیز به همراه داشته باشد. دستگیرههای معمولی در مسیر جریان هوا قرار میگیرند و بیرونزدگی ایجاد میکنند، در حالی که دستگیرههای همسطح با بدنه (توکار)، میتواند سطح صافتری ایجاد کند. این ویژگی برای خودروسازانی که به دنبال دستیابی به بالاترین سطح کارایی آیرودینامیکی هستند، حائز اهمیت است؛ هرچند تاثیر یک دستگیره بهتنهایی در مقایسه با فرم کلی بدنه خودرو، نسبتا ناچیز است.
به عبارت دیگر، پنهان کردن دستگیره درب عقب بهتنهایی تحولی در میزان مصرف سوخت خودرو ایجاد نمیکند، بلکه این کار تنها بخش کوچکی از یک پازل آیرودینامیکی بسیار بزرگتر است. طراحان همواره به دنبال راهکارهایی برای کاهش تلاطم هوا و حفظ جریان روان آن در اطراف خودرو هستند و به حداقل رساندن اجزای برجسته بدنه میتواند به تحقق این هدف کمک کند.
اما در خودروهایی مانند آلفا رومئو ۱۵۶، ملاحظات آیرودینامیکی در مقایسه با سبک طراحی در اولویت دوم قرار میگیرند. هدف اصلی از تعیین محل دستگیره، ایجاد نمایی یکدستتر و شبیهتر به خودروهای کوپه بود.
چرا خودروسازان همچنان به این ترفند علاقه دارند؟
دلیل جذابیت دستگیرههای پنهان درهای عقب بسیار ساده است. این دستگیرهها به طراحان آزادی عمل بیشتری در طراحی نمای جانبی خودرو میدهند. دستگیرههای معمولی ممکن است خطوط اصلی بدنه را قطع کنند یا توجه را بیش از حد به درب عقب جلب نمایند اما با انتقال دستگیره به ستون C، طراح میتواند نمای جانبی خودرو را کشیدهتر و یکدستتر جلوه دهد.
این رویکرد بهویژه برای خودروهایی که باید میان کارایی و ظاهری اسپرت تعادل برقرار کنند، بسیار مناسب است. دلایل متعددی وجود دارد که چرا خودروسازان همچنان از این سبک طراحی استفاده میکنند که در ذیل به برخی از آنها اشاره شده است:
- ظاهری شبیه به خودروهای کوپه ایجاد میکند: پنهان کردن دستگیره درب عقب باعث میشود خودروی چهار در، کمتر شبیه به سدانها یا هاچبکهای سنتی به نظر برسد.
- بر طراحی بدنه خودرو تاکید میکند: با کاهش عوامل مزاحم بصری، خطوط بدنه و پنلهای خوشفرم و برجسته، جلوه و وضوح بیشتری پیدا میکنند.
- دسترسی به صندلیهای عقب را حفظ میکند: خودرو همچنان از درهای عقب کاملا کارآمد بهره میبرد، بدون آنکه دستگیرهها به عنصری برجسته در طراحی تبدیل شوند.
- به بهبود جریان هوا کمک میکند: دستگیره فرورفته، سطح برجسته کمتری در معرض جریان هوا قرار میدهد، هرچند مزیت آیرودینامیکی آن نسبتا ناچیز است.
- امضای طراحی متمایزی به طراحان میدهد: دستگیره پنهان درب میتواند به بخشی از هویت بصری یک مدل تبدیل شود؛ همانطور که در مورد آلفا رومئو ۱۵۶ شاهد آن بودیم. با این حال، بزرگترین مزیت، همچنان بصری است.
آیا واقعا تفاوتی در طرفداران ایجاد میکنند؟
علاقهمندان به خودرو دقیقا در مورد این روند اتفاق نظر ندارند. در یک بحث اخیر در مورد آیرودینامیک، کاربران در مورد اینکه دستگیرههای درب مخفی یا توکار چقدر در کارایی آیرودینامیکی نقش دارند، گفت وگو کردند. اجماع نظرها ظریفتر از آن بود که صرفا بگویند پنهان بودن مساوی بهتر بودن است.
برخی از علاقهمندان، نمای ظاهری یکدستتر و سادهتر را میپسندند، در حالی که عدهای دیگر دستگیرههای متداول را ترجیح میدهند، زیرا استفاده از آنها آشکارتر و بصریتر است. هدف از طراحی دستگیرههای مخفی، لزوما آسانتر کردن کاربری خودرو نیست، بلکه ایجاد ظاهری متفاوت برای آن است، بدون آنکه کارایی خودرویی چهار درب از بین برود.
بر اساس گزارش وب سایت موتور وان، مزایای آیرودینامیکی میتوانند یک امتیاز مثبت محسوب شوند، اما معمولا در مقایسه با جلوه بصری، در اولویت دوم قرار دارند. طراحان با جابجایی دستگیره درب عقب از محل معمول آن روی بدنه، میتوانند ضمن حفظ کارایی خودروهای چهار درب، نمای جانبی را یکدستتر و شبیهتر به خودروهای کوپه جلوه دهند.