خودزنی به سبک ترامپ | کوچ مشتریان ماهواره‌ای از آمریکا به چین

به گزارش خبرفوری، شرکت پلنت که با داشتن بیش از ۲۰۰ ماهواره، روزانه از تمام نقاط زمین تصویربرداری می‌کند، اعلام کرد از تاریخ ۹ مارس (۱۹ اسفند ۱۴۰۴) تمامی تصاویر مربوط به ایران، عراق، اراضی اشغالی، لبنان و کشورهای حاشیه خلیج فارس را از کتابخانه عمومی خود حذف کرده است. این شرکت مدل دسترسی خود را به «دسترسی مدیریت‌شده» تغییر داده که به معنای بررسی موردی و تایید صلاحیت مشتریان توسط نهادهای امنیتی است.

این محدودیت در حالی اعمال می‌شود که پیش از این، تصاویر ماهواره‌ای پلنت ابزاری حیاتی برای خبرنگاران، تحلیلگران حوزه انرژی و سازمان‌های بشردوستانه جهت مستندسازی وقایعی نظیر حمله به مدرسه ابتدایی در «میناب» یا خسارات وارده به فرودگاه مهرآباد تهران بود.

تحلیلگران معتقدند این مداخله دولتی، صنعت ۵ میلیارد دلاری مشاهده زمین (Earth Observation) را بازمهندسی خواهد کرد. جفری لوئیس، مدیر برنامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای در موسسه میدلبری، می‌گوید: «این اتفاق برای صنعت آمریکا فاجعه‌بار است. چه کسی حاضر است کسب‌وکار خود را روی زیرساختی بنا کند که دولت آمریکا هر زمان اراده کند، دسترسی به آن را قطع می‌نماید؟»

شرکت‌های بزرگی مانند Privateer Space و TankerTrackers که ترافیک دریایی در خلیج فارس و صادرات نفت را رصد می‌کنند، اکنون با اختلال شدید در عملیات خود مواجه شده‌اند. به گفته مدیران این شرکت‌ها، به دلیل قطع این داده‌ها، رصد لحظه‌ای کشتی‌هایی که سیستم فرستنده خود را خاموش می‌کنند، عملاً غیرممکن شده است.

ظهور جایگزین‌های شرقی و اروپایی در پی این تحریم اطلاعاتی، مشتریان بین‌المللی به سرعت در حال مهاجرت به رقبای غیرآمریکایی هستند:

• چین: با داشتن بزرگترین برنامه تصویربرداری تجاری خارج از آمریکا، اکنون به گزینه اصلی برای جایگزینی پلنت تبدیل شده است. 

• اروپا: آژانس فضایی اروپا (ESA) و شرکت فرانسوی «ایرباس» که تعهدی به پیروی از دستورات داخلی آمریکا ندارند، به تامین‌کنندگان اصلی داده برای کسب‌وکارهای جهانی تبدیل شده‌اند.

منتقدان بر این باورند که دولت ترامپ با اعمال این محدودیت‌ها به دنبال مدیریت افکار عمومی در قبال جنگی است که محبوبیت چندانی در داخل آمریکا ندارد. میکا فارفور، مشاور عفو بین‌الملل، معتقد است در دنیایی که تصاویر ساخته شده با هوش مصنوعی بیداد می‌کند، تصاویر ماهواره‌ای «حقیقت مطلق» بودند که اکنون دسترسی به آن‌ها محدود شده است.

در حالی که شرکت‌های آمریکایی مانند پلنت، ونتر و بلک‌اسکای به دلیل قراردادهای کلان با وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) ناچار به تمکین هستند، کارشناسان امنیتی هشدار می‌دهند که این خودتحریمی تنها باعث تضعیف شرکت‌های آمریکایی می‌شود؛ چرا که رقبای چینی همچنان با دقت بالا در حال رصد تحرکات نظامی در منطقه و انتشار آن‌ها هستند.