فرح، طبس و یک اتهام تاریخی | نقش فرح در گسترش ویرانی‌های زلزله طبس چه بود؟
زلزله طبس در ۲۵ شهریور ۱۳۵۷ یکی از مرگبارترین زمین‌لرزه‌های تاریخ معاصر ایران بود؛ حادثه‌ای که در آستانه انقلاب، تنها یک فاجعه طبیعی باقی نماند و به موضوعی سیاسی و اجتماعی نیز تبدیل شد.
به گزارش خبرفوری، در سال‌های پس از انقلاب، یکی از روایت‌های مطرح درباره این زلزله، نقش فرح پهلوی در اصرار بر حفظ بافت قدیمی طبس بود؛ روایتی که مدعی بود تأکید او بر معماری سنتی، موجب باقی ماندن ساختمان‌های آسیب‌پذیر و در نتیجه افزایش تلفات شده است.
اما بررسی روایت‌های موجود نشان می‌دهد ماجرا پیچیده‌تر از یک نقل‌قول و یک تصمیم درباره معماری شهر است.
توصیه فرح درباره بافت تاریخی
فرح پهلوی در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۵، حدود دو سال پیش از زلزله، در جریان بازدید از طبس بر حفظ بافت تاریخی شهر تأکید کرده بود. او معماری سنتی، بادگیرها و درهای چوبی را متناسب با شرایط اقلیمی منطقه دانسته و خواستار حمایت از افرادی شده بود که ساختمان‌های جدید را با الهام از معماری قدیمی طبس می‌ساختند.
همین سخنان بعدها در فضای سیاسی ملتهب سال ۱۳۵۷ به‌گونه‌ای بازخوانی شد که گویی فرح مانع نوسازی و مقاوم‌سازی شهر شده است. با این حال، میان «حفظ عناصر معماری تاریخی» و «الزام به حفظ ساختمان‌های فرسوده و غیرمقاوم» تفاوت مهمی وجود دارد و صرف این اظهارنظر، به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که تصمیمی برای حفظ تمام بناهای قدیمی و آسیب‌پذیر شهر اتخاذ شده بود.
بیشتر بخوانید:
راز مراجعه فرح پهلوی به پزشک اسرائیلی | حاضرم در اسرائیل راننده آمبولانس شوم
پایان زندگی مخفیانه فرحناز | خواهر رضا پهلوی بعد از ۱۵ سال دیده شد
چهره ماتم‌زده فرح پهلوی در تشییع جنازه همسر ژاک شیراک | چه کسانی در مراسم بودند؟
فرح پهلوی به خاکسپاری پادشاه نروژ دعوت نشد! | عکس
شهری که تقریبا نابود شد
مهدی زارع زلزله‌شناس می‌نویسد؛ زمین‌لرزه طبس در شهری رخ داد که بخش قابل توجهی از ساختمان‌های آن با مصالح سنتی و آسیب‌پذیر ساخته شده بودند. شدت زلزله و شرایط ساخت‌وساز موجب شد بخش بزرگی از شهر ویران شود و حدود ۸۵ درصد جمعیت جان خود را از دست بدهند.
در همان ساعات نخست، مسئله فقط شدت تخریب ساختمان‌ها نبود؛ بسیاری از نیروهای محلی امدادرسان نیز قربانی شده بودند و همین موضوع ظرفیت خودامدادی شهر را به‌شدت کاهش داد. از سوی دیگر، قطع برق، تاریکی ناشی از ماه‌گرفتگی و گرمای شدید بیابان، عملیات جست‌وجو و نجات را دشوارتر کرد.
ارتش برای انتقال نیرو و تجهیزات وارد عمل شد. هواپیماهای C-130، هلیکوپترها، آمبولانس‌ها، پزشکان، بیمارستان صحرایی، دارو، غذا و پتو به منطقه اعزام شدند. حدود ۸۰۰ مجروح نیازمند جراحی نیز در روزهای نخست به تهران و شهرهای دیگر منتقل شدند.
امدادرسانی زیر سایه بحران سیاسی
با وجود گستردگی عملیات، عملکرد حکومت با انتقاد شدید مخالفان مواجه شد. منتقدان، روند امدادرسانی و بازسازی را کند و ناکافی توصیف میکردند و گروه‌های مذهبی، بازاریان، نیروهای سیاسی و داوطلبان نیز بخشی از کمک‌رسانی را مستقل از دولت سازماندهی کردند.
این وضعیت در شرایطی رخ می‌داد که حکومت نظامی پس از ۱۷ شهریور و اعتراضات گسترده در کشور، توان مدیریت سیاسی و اجتماعی حکومت را تحت فشار قرار داده بود. حتی گزارش‌های دیپلماتیک آمریکا در پاییز ۱۳۵۷، از نارضایتی زلزله‌زدگان نسبت به روند بازسازی و کمک‌رسانی حکایت داشتند.
بنابراین، زلزله طبس به یکی از نقاطی تبدیل شد که در آن ضعف‌های ساختاری مدیریت بحران، همزمان با بحران مشروعیت سیاسی حکومت پهلوی آشکار شد.
بازسازی؛ از طبس قدیم تا شهر جدید
پس از زلزله، بازسازی طبس نیز مسیر ساده و یک‌مرحله‌ای نداشت. ابتدا اسکان موقت، آواربرداری و امدادرسانی انجام شد، اما تحولات سیاسی سال ۱۳۵۷ و انقلاب، روند بازسازی بلندمدت را دستخوش تغییر کرد.
در دهه ۱۳۶۰، طرحی جدید برای شهر اجرا شد. خیابان‌های عریض، شبکه‌بندی منظم، ساختمان‌های کم‌ارتفاع و سازه‌های فولادی و بتنی مقاوم‌تر جایگزین بخش مهمی از ساختار سنتی شهر شدند. بناهای مذهبی و عمومی نیز در قالب مجموعه‌های جدید بازسازی شدند.
در دهه‌های بعد، توسعه زیرساخت‌های شهری، شکل‌گیری فعالیت‌های اقتصادی، توسعه معادن زغال‌سنگ پروده و اتصال طبس به شبکه راه‌آهن، چهره شهر را بیش از پیش تغییر داد.
حالادیگه زلرله هم بندازین گردن ابن بیچاره خخ
کم از اون خاندان بگین
هر چی بدبختی داریم از اونهاس
اما الانه ها
همشون عزیز دوستداشتنی پاکدست با تقوا زحمتکش
مرررررردمی مهربون
به حرف و نگرانیهای مردم گوش میدن و برطرف میکنن
ممنونیم از شما عزیزان فعلی
ولی بغل کردن پیرزن یه چیز دیگه ای رو داره میگه
یاد باد آن روزگاران یاد باد
خبرفوری متاسفم برات ،اینقدر درزمان گذشته سفرنکن،افسوس گذشته هرگز دردی رادوا نکرده است.با اونهایی هم که گل رو کار گذشته ها میکنند همراه مشو .واقعیت ها را دیدن بهتر است.
باشه شاه و فرح بد شما خوب! شما که خوبین چه کردین برای مناطق محروم؟؟ سیستان و بلوچستان دارن مردم از فقر و گرسنگی تلف میشن!! میفهمین؟؟ همین طبس را برو ببین چطور بیکاری و بی آبی بیداد میکنه و شهر ارواح شده
لااقل شرف داشته باشید
معلومه متن رو نخوندی، توی متن از فرح بد نمیگه و نوشته:
فرح پهلوی در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۵، حدود دو سال پیش از زلزله، در جریان بازدید از طبس بر حفظ بافت تاریخی شهر تأکید کرده بود. او معماری سنتی، بادگیرها و درهای چوبی را متناسب با شرایط اقلیمی منطقه دانسته و خواستار حمایت از افرادی شده بود که ساختمان‌های جدید را با الهام از معماری قدیمی طبس می‌ساختند.
همین سخنان بعدها در فضای سیاسی ملتهب سال ۱۳۵۷ به‌گونه‌ای بازخوانی شد که گویی فرح مانع نوسازی و مقاوم‌سازی شهر شده است. با این حال، میان «حفظ عناصر معماری تاریخی» و «الزام به حفظ ساختمان‌های فرسوده و غیرمقاوم» تفاوت مهمی وجود دارد
داشتن شرف و نداشتن شرف مهم نیست ،مهم این است که بخت ازکسی برنگردد که دراینصورت اسبش نیز درطویله خرگردد.حالا چه عواملی باعث میشه بخت ازکسی برگردد قصه درازتری داردکه باید کمی تامل شود.
یه چیزی را یادت رفت بگی، اینکه اون موقع ها انرژی هسته ای حق مسلم نبود و مردم نسبت به انرژی هسته ای بدبین بودن و شایعه شده بود که زباله های هسته ای عامل ایجاد زلزله است
نفرین به گُل کینه
بی مسلک وبی دینه
همیشه برای خراب کردن این خانواده حرفهای زیادی بسته شده بهشون، ای کاش تیتر مناسبی انتخاب میکردین.
به هر حال ممنون که خیلی جزیی و کوتاه اشاره کردین که فرح پهلوی نقش منفی در این زمینه نداشته و از کسانی که در نوسازی با حفظ معماری اصیل فعالیت میکردند حمایت میکرده♥️
فرح نمونه‌ی شرف و حیا و زن ایرانیه.
تیتر مناسب انتخاب می کردن، قطعا توبیخ می شدن. ولی خب توی متن مشخصه که میخواد فرح رو تبرئه کنه
به این بن بست افکار چه زجرآوررسیدیم
زبام رب ایثار چه ننگ آورپریدیم
اینهمه مهندس و معمار و کارشناس داشتیم رفتند دنبال فرح. زمانی میگفتند در شهر کوچکی ۲ تا گونی ناخن چیده شده مردم در ساواک پیدا کردند به هر کس می‌گفتیم ناخن تو هم کندند خنده میکرد. اگر بنا بر خراب کردن باشه خیلی تهمت زن و ناسزاگوهای ماهر و زرنگی هستیم حق ماست که به این روز دچار شویم جای گله هم نیست
فرح در فرانسه معاری خوانده بود
اتفاقا مشاورش ، پسر عموش کامران دیبا ، جزو بزرگترین معماران معاصر جهان بود
اون افسانه ناخنها هم فقط باعث خنده س
ضمنا بچه کجایی؟؟ "خنده میکنی " میگی !!!
ایرانی نیستی گویا
بخش دوم پیام شما را با عجله خواندم متوجه نشدم .. در مورد ناخن ها حق با شماست
نظر شما در مورد سیستم خانه های زلزله بم و‌نحوه امداد رسانی چیده
تصور کنید وارد یک غار تاریک شده اید ، در این حالت کوچکترین صدائی توجه شما را جلب خواهد کرد ، چون تمام حواس شما متمرکز تاریکی و حواشی آن است ، حال اگر در یک لحظه غار را روشن کنید ، حواس و تصور شما بکل از تاریکی عوض خواهد خواهد شد . در این صورت تصوری که از پرواز یک خفاش در روشنائی دارید کامل از اونچه در تاریکی از پرواز خفاش داشته اید عوض خواهد شد . خفاش عوض نشده است ، در حالت روشنائی شما خفاش را دیده اید ولی در تاریکی ده ها تصور داسته اید .
چرا این ملاقات وبازدید خانواد ه شاه فاسد که آنهم بخاطر فریب مردم وجنبه تبلیغاتی بود به نمایش کذاشته می شود و بزرک نمایی می کنید اما دیدار رهبرشهید با مردم در زلزله بم نادیده می گیرید؟
متاسفانه اکثرا متن را نخوانده نظر دادند..چشم بسته بدون توجه به کلمات و منظور گوینده یا نویسنده اظهار نظر کردن بخش بزرگی از مشکلات جامعه ایرانی را رقم زده.عزیز دل برادر با آرامش و دقت بخوان بعد هر نظری داشتی با دیگران به اشتراک بگذار ،خدا خیرت بده
من متولد فروردین ۴۵ هستم مادر وبرادر کوچک من در سال ۵۳ در یک از بیمارستانهای شمال تهران به علت بیماری سل بستری بودن ،چون سل یه بیماری به شدت مسری هست کل خانواده ما برای چکاب دوره ای باید از لرستان به همون بیمارستان میرفتیم در طول شش ماه که مادر وبرادر م بستری بودن ما سه بار به تهران رفتیم ،هر سه بار یادمه از قفسه سینه ما عکس می گرفتن و بهمون دارو میدادن که مبتلا نشیم و زمانی که مادرم و برادر مرخص شدن با خودشون برا مصرف یک سال خانواده دارو اوردن ۴تا سطل بیست کیلویی قرص های فله امریکایی بود که ما هرروز بایستی از همشون مصرف می کردیم و تا یک سال بر اساس تعداد اعضای خانوار به ما دارو داده بودن و جالب اینکه بدون یک ریال هزینه شاید اگر ما تمام زندیگیمونم مفروختیم اون زمان پول یه سطل از اون داروها نمیشد تازه بعد از اینکه مادرم اومد تعریف میکرد که در مدتی که بستری بوده یه بار اعلاحضرت ودوبار شهبانو شخصا از همون بیمارستان باز دید میکنن اونم زمانی که بیمارها خواب بودن چون میگفت که فردای باز دید از زبون پرستار وکادر بیمارستان میشنیدن که مثلا دیشب شاه یا فرح اومدن بازدید ، بدون دوربین وبدون سر و صدا ، مقایسه کنید با حال و روز جامعه سلامت امروز
🙌🙌🙌
واقعا اگه اینقدر سن و سالت برات متاسفم که دروغی به این بزرگی گفتی
الان چی تمام زندگیا شده هزینه 😐
و دغدغه مندی زندگیا
حقوقای کم
مسکن گران ماشینای درپیت گران
داروها گران درمان گران همه چی گران
انگار فقط جان و شرف آدمی ارزان حساب میشه
از 47 سال پیش به اینور ده ها زلزله ی ویرانگر در شهرهای مختلف ایران اومد. مقصر اینها هم پهلویه؟
😘شهگُلبانو چقد دوستت دارم خدایا الهی همیشه شاد باشی و‌سلامت درهرکجای دنیا که هستی چقد دوستتون دارم
گناه بزرگی که در دولت هاشمی رفسنجانی صورت گرفته گردن شهبانو فرح پهلوی نی اندازید خدا خوشش نمی آید منتظر خشم خدا باشید شهبانو فرح پهلوی مادری مهربان برای مردم ایران بود بسیاری از زندانیان با حکم ایشان به آغوش خانواده هایشان بازگشتند نامردی را رواج دادید
فکر میکنم کلنگ دستش گرفته هر دیواری که سالم مونده رو خراب کرد