۱۱ میلیارد دلار نفتی گم شد

تراستی‌ها چطور پول نفت را خوردند؟

علی‌اکبر پور ابراهیم، مدیرعامل اسبق شرکت بازرگانی نفت ایران (نیکو) با افشاگری از پشت پرده تراستی‌های نفتی و دلیل سکوت دولت در برابر تراستی‌هایی که چندین میلیارد پول نفت کشور را تحویل ندادند، اظهار داشت: پورابراهیم توضیح می‌دهد که چند دسته تراستی در ایران فعالیت می‌کردند:

گروه اول خریداران نفت بودند که پول نفت را دریافت نکردند. گروه دوم پول نفت را دریافت و در حساب‌های واسط نگه داشتند، اما سوءاستفاده شد. دسته سوم هم با ادعای واریز پول، آن را وصول نکردند و خریدار نفت و تراستی بانکی با هم تبانی می‌کردند؛ پول چند ماه بعد تحویل می‌شد و درصدی از سود بین آنها تقسیم می‌شد.

این روند باعث شد که تراستی‌های فاسد رشد کنند و کنترل وزارت نفت از دست خارج شود.

تعطیلی تراستی‌های مطمئن، مسیر فساد باز شد

پورابراهیم درباره علت فساد می‌گوید: «در دولت قبل پول فروش نفت مستقیم در اختیار وزارت نفت و تراستی‌های تحت کنترل نیکو بود و همه چیز شفاف بود. اما از دولت سیزدهم، وزارت نفت مجبور شد تراستی‌های خود را تعطیل کند و تراستی‌های بانکی جایگزین شدند. این تراستی‌ها تحت نظر بانک‌های تجاری کشور فعالیت می‌کردند و دیگر وزارت نفت کنترل مستقیمی نداشت.»

او تاکید کرد که این تغییر مسیر باعث شد شبکه صرافان و برخی افراد فرصت پیدا کنند تا درصد کارمزدهای کلان از جابه‌جایی پول نفت به دست آورند و فساد شکل بگیرد.

هشدارها، اما گوش شنوایی نبود

مدیرعامل اسبق نیکو گفت: «از همان ابتدا می‌دانستیم تراستی‌ها پول نفت را می‌خورند و هشدار دادیم. حتی در اواخر دولت رییسی، مشخص شد که هشدارها درست بود، اما اقدام جدی برای بازگرداندن پول نشد.»

در بهمن ۱۴۰۲ حدود ۱۱ میلیارد دلار پول نفت هنوز برنگشته بود و این پول در حساب تراستی‌ها رسوب کرده بود. او می‌گوید در همان دولت اقداماتی انجام شد، اما با شهادت رئیس جمهور متوقف شد.

تراستی‌های جدید؛ هر کسی که وصل بود، تراستی شد

پورابراهیم درباره روند انتخاب تراستی‌ها گفت: «تراستی‌های جدید دیگر از مسیر وزارت نفت تعیین نمی‌شدند. هر کسی که می‌توانست مجوز بگیرد، تراستی شد. حتی افراد خارجی هم با مدارک هویتی، توانستند حساب باز کنند و پول نفت را جابه‌جا کنند. این تراستی‌ها مثل قارچ تکثیر شدند.»

او تاکید کرد که روند اصلاح مسیر بازگشت پول نفت با تغییر دولت و شهادت رئیس جمهور متوقف شد و هشدارهای او در روزهای اول دولت چهاردهم نیز تنها نیمه‌کاره باقی ماند.

رولز رویس، پنت‌هاوس و دلارهای نفتی

پورابراهیم درباره زندگی لوکس تراستی‌ها گفت: «میلیون‌ها دلار پول نفت کشور به دست افراد با شرکت‌های زیرپله‌ای افتاد. آنها یک شبه رولز رویس خریدند، در هتل‌های گران‌قیمت امارات پنت‌هاوس گرفتند و محافظ شخصی دارند.» او با انتقاد از این وضعیت گفت که بابک زنجانی نیز بعد از او دوباره وارد حوزه فروش نفت شد و مسیر را برای افراد مشابه باز کرد.

وعده‌ها و واقعیت‌ها

او درباره جلسات پیگیری گفت: «در جلسه‌ای با حضور فرزین، طیب‌نیا و برخی دیگر، فرزین گفت گزارش‌ها مزخرف است و پول‌ها برمی‌گردد، اما هیچ چیزی برنگشت. گزارش من به رئیس جمهور داده شد و به من گفتند استرس ایجاد کرده‌ای و در نهایت از وزارت نفت حذف شدم.»

پورابراهیم هشدار داد که تصمیم دولت برای تهاتر بدهی تراستی‌ها با کالا، راه فساد را باز می‌کند. او گفت: «تراستی‌ها باید پول نفت را به شکل ارزی تحویل دهند، نه کالا. اگر بدهی ۱ میلیارد دلاری دارند و فقط ۶۰۰ میلیون آن را می‌دهند، این روش باعث گران‌فروشی و فاکتورسازی می‌شود.»

راهکار بازگشت پول نفت

پورابراهیم تاکید کرد: «اول باید تراستی‌هایی که پول نفت کشور را خورده‌اند مجبور شوند آن را تحویل دهند. بعد می‌توان مسیر را اصلاح کرد و به روند شفاف قبلی بازگشت. اگر این کار نشود، آثار آن روی نرخ دلار و اقتصاد کشور ادامه خواهد داشت.»

او با لحنی هشداردهنده گفت: «تراستی‌هایی که با پول نفت ایران رولز رویس سوار شدند، باید پاسخگو باشند. این پول مردم است و نباید به دست افراد غیرمسئول بیفتد.»