کنکور الکترونیکی چیست؟ / بهای شکستن مدادها؛ زنگ خطر تجربه ۳ کشور در برگزاری آزمونهای جدید
خبرنگار: ونوس بهنوددر سالهای اخیر قدم برداشتن به سمت کنکوهای الکترونیکی در برخی کشورها آغاز شده است. اما آیا ایران شرایط برگزاری کنکور الکترونیکی را دارد؟
به گزارش خبر فوری، اخیراً رضا محمدی، رئیس سازمان سنجش، در نشست خبری به سوالی جدی پاسخی دوپهلو داد. محمدی گفت: صحبت کردن از برگزاری کنکور به صورت الکترونیکی شاید یک مقداری زود باشد؛ اما تلاش خودمان را میکنیم. در خصوص برگزاری آزمونهای الکترونیک، کار مطالعاتی را تعطیل نکردیم و در دست بررسی است.
وی در توضیح بیشتر این مهم به ضرورت آماده سازی زیرساختهای فرهنگی تا فنی اشاره کرد و گفت: هم دانش آموز باید آماده باشد و هم امکانات در توزیع عادلانه.
خبر فوری با انعکاس نظرات کارشناسان، دانش آموزان و همچنین تجربه اخیر سه کشور در این خصوص به بررسی ابعاد مختلف کنکور الکترونیکی پرداخته است.
کنکور الکترونیکی چیست؟
آنچه به صورت کلی از نمونههای در حال اجرا برداشت میشود، کنکور الکترونیکی در سالهای بعد از شیوع کرونا و حرکت به سمت دیجیتالی شدن مقوله آموزش مطرح شده است.
همه ما تجربه برگزاری آزمونهای مجازی در مدارس و دانشگاهها را دیده و شنیدهایم و یا از سر گذارندهایم. اما در کنکور الکترونیکی هر چند کاغذ و مداد حذف و به جای آن لپ تاپ و تب لت مینشیند اما شکل برگزاری آن درست مانند کنکور فیزیکی در فضای مشخص و از پیش تعریف شده است.
مشابه آن در حال حاضر آزمونهای تولیمو و تافل به صورت الکترونیکی در حال برگزاری است.
تجربه عربستان از کنکور بدون کاغذ، سرعت و انعطاف بیشتر
یکی از تجربهها در عربستان به ثبت رسیده است. در این کشور یک اکوسیستم امتحانی امن و کاملاً دیجیتال - با پشتیبانی Constructor Proctor و SwiftAssess برای طراحی، ارائه و تجزیه و تحلیل جامع ارزیابی در پنج دانشگاه و نه مکان پیادهسازی کردند.
تغییر کامل از ارزیابیهای مبتنی بر کاغذ، که امکان یک فرآیند امتحانی سریعتر، امنتر و انعطافپذیرتر را فراهم میکند و از دانشآموزان و مربیان پشتیبانی میکند، نتیجه این آزمون بود.آزمونهای کاغذی، بازخورد را به تأخیر میانداختند و زمان ارزشمند تدریس را کاهش میدادند. از طرفی فرآیندهای ارزیابی در دانشگاههای مختلف متفاوت بود و باعث ناکارآمدی میشد و روشهای نظارت دستی پرهزینه و مقیاسپذیر نبودند. همچنین استقبال اساتید از ابزارهای دیجیتال متناقض و فاقد استانداردسازی بود. به همین دلیل SEU فرصتی را برای الگوبرداری و دیجیتالی کردن کامل زیرساختهای آزمون خود دید.

ابزارهای پیشرفته نظارت مبتنی بر هوش مصنوعی آن، یک لایه حیاتی از امنیت و کنترل را اضافه کردند و تجربه ارزیابی دیجیتال را نه تنها مقیاسپذیر و کارآمد، بلکه ایمن، استاندارد و کاملاً همسو با چشمانداز دانشگاهی کردند.
این امر به اساتید این امکان را داد تا انواع مختلف ارزیابی - از سوالات چندگزینهای گرفته تا سوالات پیچیده مبتنی بر سناریو - را طراحی کنند و در عین حال پیشرفت دانشجویان را پیگیری کرده و شکافهای دانش را از طریق داشبوردهای گزارشدهی دقیق شناسایی کنند.
چالشهای اولیه - مانند هماهنگی بین دانشگاهی و آمادگی اعضای هیئت علمی- از طریق جلسات آموزشی هدفمند و پشتیبانی فنی مداوم برطرف شد.
مقابله چین با اثر انگشت جعلی و پاک کنهای الکترونیکی
برگزاری کنکورهای الکترونیکی از ابتدا کار سادهای نبوده است. تجربه کشور چین نشان میدهد که این آزمونها دل نگرانی تقلب را به همراه دارد.
اگرچه تقلب در آزمون ورودی دانشگاه چین مجازاتی تا هفت سال زندان دارد، اما ترفندهای زیادی برای کسب برتری نسبت به میلیونها داوطلب وجود دارد.
در گائوکائو، آزمونهای ورودی دانشگاه سرنوشتساز چین به نظر میرسد همیشه افراد دیگری هم هستند که با وجود خطر هفت سال زندان در صورت دستگیری، سعی میکنند با تقلب نمرات بهتری کسب کنند.
این نقشهها پایانی ندارند، برخی سعی میکنند از میلیونها جوان چینی که به شدت برای ورود به دانشگاههای برتر کشور رقابت میکنند، پیشی بگیرند. اما حتی با تغییر سریع روشهای تقلب، مقامات نیز در حال بهروزرسانی تاکتیکها و فناوریها برای مقابله با متقلبان هستند.
آمریکاییها سنت 100 ساله را شکستند
سه سال قبل برای اولین بار، دانشآموزان آمریکایی آزمون SAT را کاملاً آنلاین (بدون نیاز به مداد) انجام دادند.آزمون SAT، آزمون پذیرش دانشگاه که نزدیک به یک قرن با استفاده از کاغذ و مداد برگزار میشد، اکنون رسماً تماماً دیجیتالی است.
این آزمون همچنین یک ساعت کوتاهتر (از سه ساعت به این طرف) است، متنهای کوتاهتری برای خواندن دارد و از ابزارهای دیجیتالی مانندهایلایتر، ماشین حساب نموداری و یک نشانگر برای بازگشت به سوالات رد شده استفاده میکند.دانشآموزان همچنان در یک مرکز آزمون یا در دبیرستان امتحان میدهند.
پریسیلا رودریگز، که بر آزمون SAT از طرف کالج بورد، سازمانی که مسئول برگزاری این آزمون است، نظارت دارد، در مصاحبه با ان پی آر میگوید: «دانشآموزان امروزی بخش زیادی از زندگی خود را به صورت دیجیتالی انجام میدهند، بخش زیادی از یادگیری خود را به صورت دیجیتالی انجام میدهند و بخش زیادی از آزمون خود را نیز به صورت دیجیتالی انجام میدهند.»

او میگوید در گروههای کانونی که هیئت کالج برگزار کرد، دانشآموزان گفتند که هنگام امتحان دادن با دستگاه دیجیتال، احساس اعتماد به نفس و طبیعیتری دارند. «آنها با کلمات زیادی به ما میگفتند: «در واقع، شما در این مرحله کمیاز ما عقب هستید. میتوانید لطفاً به ما برسید؟»
استفانی پرز، دانشآموز سال سوم دبیرستان از هوستون، هم گفته است که گذار به آزمون آنلاین «آنقدرها هم مهم نیست.ما آنقدر به استفاده از لپتاپهایمان عادت کردهایم، انگار که این کاری است که به طور منظم و در هر کلاس انجام میدهیم.»
نمیتوان آزمون هنجار محور را مشابه آزمون ملاک محور برگزار کرد
دانشگاههای خارجی در حال حاضر هم آزمونهای آنلاین دارند و هم کاغذی. شاید در هیچ کشوری مانند ایران، کنکور دانشگاه به این درجه از اهمیت تبدیل نشده باشد. کنکور در واقع امتحانی برای محک 12 سال تحصیل یک دانش آموز است و به واقع سرنوشتساز محسوب میشود. در بطن فرهنگ آموزشی ما لانه کرده و هرچند حذف یا تعدیل آن بارها مطرح شده اما سازمان عریض و طویلی مانند سازمان سنجش این رویداد بزرگ را مدیریت میکند و به نظر میرسد چندان راغب به حذف آن نیست. تنها شکل برگزاری است که هر سال تغییر میکند و موجی از اضطراب به والدین و دانشآموزان انتقال مییابد.
کارشناس آموزش در خصوص اظهارات اخیر رئیس سازمان سنجش به خبر فوری گفت: فعلاً این موضوع به عنوان یک طرح و ایده مطرح است و شفاف هم بیان نشده تا بتوان نظر دقیقی از معایب و مزایای آن داشت. اینکه طرح قرار است کلی یا جزئی یا پایلوت استانی برگزار شود و اصلاً روند برگزاری به چه شکلی است هنوز از سوی سازمان سنجش مطرح نشده است.

حسن عدالتجو متذکر شد: هر چند ما تجربه آزمونهای مجازی در مدارس را داریم اما آزمونهای مجازی، ملاک محور است و دانش آموز با خودش سنجیده میشود. اهدافی برای وی تعریف میشود و اگر به آن اهداف دست یابد، نمره کامل را میگیرد. اما کنکور رقابتی و هنجار محور است.
وی تاکید کرد: در کنکور چیزی به اسم نمره 100 نداریم و حتی نفر نخست کنکور هم همه درسها را 100 درصد پاسخ نمیدهد.بلکه رتبه بندی نسبی است. به شخصه بعید میدانم که کنکور بتواند شبیه آزمونهای مجازی فعلی برگزار شود و لازم است فضای استاندارد با دیتاسنترهایی که همه دانشآموزان دسترسی داشته باشند فراهم شود. یعنی هم مواد آزمون و هم شرایط آن باید یکسان باشد تا عدالت برقرار شود.
معاون متوسطه آموزش و پرورش خراسان رضوی تاکید دارد که در حال حاضر دانش آموزان پایه یازدهم و دوازدهم به دلیل نامشخص بودن وضعیت کنکور شرایط نگران کنندهای به سر میبرند و انتظار میرود جامعه و رسانه امیدآفرینی و نشاط آفرینی را مدنظر قرار دهند. هرچند سیستم ایراداتی دارد اما لازم است با تزریق آرامش به دانشآموزان کمک کنیم از این شرایط عبور کنند.
آشفتگی از تکرار شکل برگزاری کنکور
یکی از دانشجویان سال اول دانشگاه که سال گذشته کنکور دو مرحلهای را پشت سرگذاشته است، افزود: ما سال گذشته با تأخیرهای مداوم زمان برگزاری کنکور مواجه شدیم و به دلیل جنگ 12 روزه مرتباً زمان مرحله دوم تغییر کرد و یا اعلام نمیشد.
وی افزود: امسال کنکور یک مرحلهای شده است و واقعاً کسی پاسخگو نیست که چه لزومی داشت دانش آموزان در آن مقطع استرس دوبار کنکور را متحمل شوند.
این دانشجو معتقد است تغییرات مداوم شکل برگزاری کنکور به اضطراب آن میافزاید. یک روز حذف کنکور، یک روز دو مرحلهای شدن، یک روز تأثیر معدل، یک روز الکترونیکی بودن. همه اینها باعث فرسایش ذهنی دانش آموزان میشود.
یکی از دانش آموزان پشت کنکور هم معتقد است اگر قرار است در کنکور الکترونیکی تقلب بیشتر شود همان بهتر که فیزیکی برگزار کنند.
وی افزود: دانش آموزان استفاده از ابزارهای الکترونیکی را حتی بهتر از پدر و مادرها و معلمان خود میدانند. در حال حاضر هم هر از گاهی تقلب در کنکور شنیده میشود. اگر قرار است الکترونیکی شود باید کاری کنند تا جلوی تقلب گرفته شود.
کنکور همچنان یکی از سیاهچالههای آموزش و پرورش کشور است. نزدیکی دانشآموز به آن موجب میشود تا با سرعتی غیرقابل باور در گردبادی گرفتار شود و هزاران اما و اگر را پشت سر بگذارد و به نتیجه دلخواه برسد. حال کنکور الکترونیکی در حالی که هنوز در آزمونهای مجازی و حتی برنامه آموزشی شاد مشکل عمیق زیرساختی وجود دارد شاید قدم بزرگی است. قدمی که البته با حرکت کشورها به سمت آن نمیتوان نادیده گرفت.
نظر شما دراینباره چیست؟ کامنت بگذارید.