هوش مصنوعی جست‌وجو در تصاویر دوربین‌های مداربسته را متحول می‌کند
تصور کنید صبح شنبه، مدیر یک انبار متوجه می‌شود بخشی از بار موجود در انبار در طول شب جابه‌جا شده است. او می‌خواهد بداند این بار چه زمانی و توسط چه کسی جابه‌جا شده است. دوربین‌ها تمام اتفاقات شب گذشته را ضبط کرده‌اند.
در سیستم‌های نظارتی سنتی، اپراتور باید تصاویر دوربین‌های مختلف را بازبینی کند تا به صحنه موردنظر برسد. اما فناوری هوش مصنوعی این فرایند را تغییر داده است. اکنون می‌توان به جای بازبینی دستی تصاویر، با استفاده از جست‌وجوی متنی، افراد، خودروها، اشیا و رویدادهای موردنظر را بر اساس مشخصات آن‌ها در میان تصاویر و ویدئوهای ضبط‌شده پیدا کرد.
این فناوری با تحلیل محتوای تصاویر و تبدیل آن‌ها به اطلاعات قابل جست‌وجو، کاربرد دوربین‌های مداربسته را از ابزاری که فقط تصاویر را ثبت و ذخیره می‌کند، فراتر می‌برد. یکی از نمونه‌های این راهکار، نرم‌افزار نظارت تصویری هوشمند رایمانو، محصول شرکت دانش‌بنیان و ایرانی دیتامون است.
جست‌وجوی هوشمند در تصاویر چگونه کار می‌کند؟
در سیستم‌های معمولی نظارت تصویری، اپراتور برای پیدا کردن یک رویداد باید دوربین موردنظر و بازه زمانی احتمالی وقوع آن را مشخص کند و تصاویر را به‌صورت دستی بررسی کند.
اما در سیستم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، محتوای تصاویر تحلیل می‌شود تا کاربر بتواند با وارد کردن عبارت یا مشخصات موردنظر خود، صحنه‌های مرتبط را پیدا کند. به این ترتیب، جست‌وجو دیگر محدود به انتخاب دوربین و بازه زمانی مشخص نیست.
برای مثال، اگر مسئول یک مجموعه بخواهد خودرویی با مشخصات ظاهری خاص را پیدا کند یا زمان وقوع یک حادثه مانند افتادن فرد روی زمین را بررسی کند، جست‌وجوی هوشمند می‌تواند تصاویر مرتبط را در میان ویدئوهای ضبط‌شده با سرعت بالا شناسایی کند.
رایمانو؛ فراتر از ضبط تصاویر دوربین‌های مداربسته
نرم‌افزار رایمانو (Raymano)، محصول شرکت دیتامون، یک سامانه ایرانی نظارت تصویری مبتنی بر هوش مصنوعی است که با هدف افزایش امنیت و بهبود فرایندهای نظارتی سازمان‌ها توسعه یافته است. این نرم‌افزار با تحلیل هوشمند تصاویر دوربین‌های مداربسته، قابلیت‌هایی مانند تشخیص و ردیابی افراد و خودروها، پلاک‌خوانی، شمارش افراد و اشیا، تشخیص رفتارهای غیرعادی، تشخیص دود و آتش، تحلیل عملکرد کارکنان، نظارت بر تجهیزات ایمنی کارکنان و تحلیل خطوط تولید را فراهم می‌کند. این قابلیت‌ها در محیط‌هایی مانند کارخانه‌ها، سازمان‌ها، مراکز تجاری و اداری و پارکینگ‌ها کاربرد دارند.
رایمانو همچنین با ارائه قابلیت‌هایی مانند جست‌وجوی متنی هوشمند در تصاویر ضبط‌شده دوربین‌های مداربسته، تحلیل رویدادها و تهیه گزارش‌های مدیریتی، به سازمان‌ها کمک می‌کند تا از تصاویر نظارتی برای افزایش امنیت، بهبود بهره‌وری و مدیریت مؤثرتر منابع استفاده کنند.
رایمانو چیست و با سیستم‌های نظارت تصویری سنتی چه فرقی دارد؟
در یک سیستم نظارت تصویری سنتی، دوربین‌ها تصاویر محیط را ثبت و ذخیره می‌کنند و نرم‌افزار مدیریت ویدئو (VMS) امکان مشاهده تصاویر زنده، مدیریت دوربین‌ها و بازبینی فیلم‌های ضبط‌شده را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.
اما رایمانو یک گام فراتر می‌رود. این نرم‌افزار علاوه بر امکانات یک VMS، از هوش مصنوعی برای تحلیل و توصیف تصاویر و ویدئوها استفاده می‌کند. به این ترتیب، کاربران می‌توانند افراد، اشیا و رویدادهای موردنظر خود را مستقیماً در تصاویر ضبط‌شده پیدا کنند.
به بیان ساده، دوربین مداربسته تصویر را ثبت می‌کند، اما نرم‌افزار نظارت تصویری هوشمند آن را تحلیل می‌کند و اطلاعات قابل‌جست‌وجو استخراج می‌کند: چه چیزی، کجا، چه زمانی و چند بار در تصاویر دیده شده است. از این اطلاعات می‌توان برای جست‌وجوی سریع‌تر، تهیه‌ی نمودارهای آماری و آگاهی سریع‌تر از رویدادها استفاده کرد.
چرا نظارت تصویری هوشمند اهمیت پیدا کرده است؟
با افزایش تعداد دوربین‌های مداربسته در یک سازمان یا مجموعه، مدیریت و بررسی تصاویر نیز دشوارتر می‌شود. در چنین شرایطی، چند چالش اصلی پیش روی مدیران و اپراتورهای سیستم‌های نظارتی قرار می‌گیرد:
-
پیدا کردن رویدادها زمان زیادی می‌برد: هرچه تعداد دوربین‌ها بیشتر باشد، پیدا کردن یک اتفاق مشخص در میان ساعت‌ها فیلم ضبط‌شده، دشوارتر و طولانی‌تر می‌شود.
- نظارت مداوم برای اپراتورها دشوار است: هیچ اپراتوری نمی‌تواند ساعت‌ها تصاویر مرتبط با ده‌ها دوربین را به‌طور هم‌زمان و با دقت زیر نظر داشته باشد. به همین دلیل، ممکن است بعضی اتفاقات مهم از چشم او دور بمانند.
- اطلاعات ارزشمند موجود در تصاویر نادیده گرفته می‌شوند: دوربین‌ها فقط تصاویر را ثبت نمی‌کنند. برای مثال، تصاویر دوربین‌ها می‌توانند اطلاعاتی درباره تعداد خودروهای پارک‌شده، ساعت‌های پرتردد یک ساختمان یا وضعیت تجهیزات ایمنی در اختیار سازمان‌ها قرار دهند. اما بدون تحلیل این تصاویر، استخراج و استفاده از چنین اطلاعاتی در تصمیم‌گیری دشوار است.
تحلیل هوشمند ویدئو می‌تواند به حل این چالش‌ها کمک کند. این فناوری به سازمان‌ها کمک می‌کند رویدادهای مهم را سریع‌تر پیدا کنند و اطلاعات ثبت‌شده در تصاویر را استخراج و بررسی کنند. به این ترتیب، دوربین‌ها علاوه بر ثبت اتفاقات، به منبعی برای شناخت بهتر وضعیت محیط و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر تبدیل می‌شوند.
شش کاربرد هوش مصنوعی در نظارت تصویری
رایمانو می‌تواند به مدیریت بهتر محیط‌های مختلف، مانند کارخانه‌ها، انبارها، ادارات، سازمان‌ها، فروشگاه‌ها و پارکینگ‌ها کمک کند. در ادامه، شش نمونه از کاربردهای این نرم‌افزار را بررسی می‌کنیم.
1. جست‌وجوی هوشمند ویدئو: پیدا کردن رویداد موردنظر در میان تصاویر ضبط‌شده
یکی از کاربردهای مهم رایمانو، جست‌وجوی متنی در تصاویر و ویدئوهای ضبط‌شده است. به کمک این قابلیت، کاربر می‌تواند اشیا یا رویدادهای موردنظر خود را با وارد کردن یک عبارت جست‌وجو کند. برای مثال، خودرویی با مشخصات ظاهری خاص، یک دوچرخه، تصادف یا افتادن فرد روی زمین.
در روش سنتی، اپراتور باید زمان احتمالی وقوع اتفاق را مشخص کند، دوربین‌های مرتبط را انتخاب و بخش‌های مختلف فیلم را بازبینی کند. این فرایند ممکن است ساعت‌ها طول بکشد. اما رایمانو با شناسایی صحنه‌های مرتبط در میان تصاویر ضبط‌شده، جست‌وجوی رویدادها را ساده‌تر می‌کند. همچنین می‌توان برای برخی رویدادهای مشخص، هشدار تعریف کرد تا اپراتور از وقوع آن‌ها مطلع شود.
2. مدیریت هوشمند پارکینگ: از شمارش خودرو تا شناسایی ظرفیت‌های خالی
در پارکینگ‌های پرتردد، دانستن تعداد خودروها به‌تنهایی کافی نیست. اپراتور باید بداند کدام جای پارک خالی است، هر خودرو در کجا قرار دارد و چطور می‌توان خودروی موردنظر را سریع‌تر پیدا کرد.
رایمانو با تحلیل تصاویر دوربین‌های پارکینگ، امکانات مختلفی برای مدیریت بهتر این فضا فراهم می‌کند، از جمله:
- تشخیص پر یا خالی بودن جای پارک
- تعریف محدوده‌های پارک در میدان دید هر دوربین
- نمایش تعداد و موقعیت جای پارک‌های خالی روی نقشه پارکینگ
- جست‌وجوی خودرو بر اساس شماره پلاک
- نمایش وضعیت جای پارک در تصویر زنده‌ی دوربین (پر یا خالی بودن)
- بررسی مدت‌زمان پر یا خالی بودن هر جای پارک در بازه‌های زمانی مختلف
- اتصال به چراغ‌های LED برای نمایش خالی یا اشغال بودن جای پارک‌ها
این اطلاعات به اپراتورها کمک می‌کند وضعیت پارکینگ را بهتر مدیریت کنند و رانندگان نیز راحت‌تر جای پارک خالی پیدا کنند.
3. تحلیل تردد و رفتار مشتریان در فروشگاه: تصمیم‌گیری بر پایه داده‌های واقعی
تصاویر دوربین‌های فروشگاه‌ها فقط برای نظارت بر محیط نیستند. این تصاویر می‌توانند اطلاعات مفیدی درباره تعداد مراجعه‌کنندگان، مسیر حرکت آن‌ها و میزان تردد در بخش‌های مختلف فروشگاه ارائه دهند.
رایمانو با قابلیت‌هایی مانند شمارش و ردیابی افراد، تهیه نقشه حرارتی و تحلیل تردد افراد در بازه‌های زمانی مختلف، به مدیران کمک می‌کند رفتار مراجعه‌کنندگان را بهتر بررسی کنند.
برای مثال، اگر آمارها نشان دهند که فروشگاه در ساعت‌های مشخصی شلوغ‌تر است، مدیر می‌تواند برنامه حضور کارکنان را متناسب با میزان مراجعه تنظیم کند. همچنین نقشه حرارتی با مشخص کردن بخش‌های پرتردد و کم‌تردد فروشگاه، به مدیران کمک می‌کند درباره چیدمان و نحوه استفاده از فضای فروشگاه تصمیم‌گیری بهتری داشته باشند.
4. پایش ایمنی محیط کار (HSE): شناسایی وضعیت‌های پرخطر و رفتارهای غیرعادی
HSE به حوزه‌های بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست در محیط کار اشاره دارد. در کارخانه‌ها، کارگاه‌ها و انبارها، رعایت نکات ایمنی و شناسایی زودهنگام شرایط خطرناک اهمیت زیادی دارد. برای مثال، ورود افراد به بخش‌های ممنوعه، حضور در محدوده دستگاه‌های پرخطر بدون رعایت نکات ایمنی، استفاده نکردن از تجهیزات حفاظت فردی یا افتادن افراد از جمله مواردی هستند که باید سریعاً شناسایی شوند.
این نرم‌افزار می‌تواند مواردی مانند استفاده یا عدم استفاده از کلاه و جلیقه ایمنی، ورود افراد به محدوده‌های ممنوعه و برخی اتفاقات غیرعادی در محیط کار را شناسایی کند. به این ترتیب، مسئولان ایمنی می‌توانند موارد نیازمند بررسی را سریع‌تر پیدا کنند، اتفاقات را پیگیری کنند و نظارت دقیق‌تری بر محیط کار داشته باشند.
5. تشخیص دود و آتش: شناسایی نشانه‌های احتمالی خطر
در کارخانه‌ها، انبارها، پارکینگ‌های سرپوشیده و ساختمان‌های تجاری، شناسایی به‌موقع نشانه‌های آتش‌سوزی اهمیت زیادی دارد. رایمانو با تحلیل تصاویر دوربین‌های مداربسته به شناسایی نشانه‌هایی مانند دود یا شعله در محدوده‌ی دید دوربین کمک می‌کند. این قابلیت در سالن‌ها و انبارهای وسیع، امکان شناسایی نشانه‌های احتمالی آتش‌سوزی را در بخش‌های مختلف تحت پوشش دوربین‌ها فراهم می‌کند.
6. استخراج شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI): تبدیل تصویر به داده‌های مدیریتی
شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI) معیارهایی برای سنجش وضعیت و عملکرد فرایندهای مختلف هستند. رایمانو با تحلیل تصاویر دوربین‌های مداربسته، اطلاعات تصویری را به داده‌های عددی و قابل‌اندازه‌گیری تبدیل می‌کند. از جمله این شاخص‌ها می‌توان به تعداد ترددها، تعداد اشیای شناسایی‌شده، میزان استفاده از بخش‌های مختلف یک محیط و مدت‌زمان اشغال جای پارک اشاره کرد. همچنین می‌توان وضعیت حضور و فعالیت کارکنان و مدت‌زمان هر وضعیت را تحلیل کرد.
این اطلاعات چه کمکی به مدیران می‌کنند؟ برای مثال، مدیر یک مجموعه می‌تواند ساعت‌های پرتردد و نقاط شلوغ محیط را شناسایی کند، مدیر یک پارکینگ می‌تواند میزان استفاده از ظرفیت جای پارک را بررسی کند و مدیر یک واحد صنعتی یا اداری با تحلیل وضعیت کارکنان و آمار فعالیت‌ها، دید دقیق‌تری از روند کار به دست آورد.
به این ترتیب، رایمانو تصاویر دوربین‌ها را به شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیری تبدیل می‌کند تا مدیران بتوانند وضعیت مجموعه را بهتر ارزیابی کنند و تصمیم‌های آگاهانه‌تری بگیرند.
آیا برای استفاده از نظارت تصویری هوشمند به تعویض دوربین‌ها نیاز است؟
یکی از موضوعات مهم برای سازمان‌هایی که قصد استفاده از این فناوری را دارند، هزینه و زیرساخت موردنیاز است.
رایمانو برای مدیریت و دریافت تصاویر دوربین‌های تحت شبکه طراحی شده و امکان استفاده از دوربین‌های موجود در سازمان را فراهم می‌کند. همچنین لازم نیست تمام دوربین‌ها به‌صورت هم‌زمان تحلیل شوند. سازمان‌ها می‌توانند قابلیت‌های موردنیاز و دوربین‌های منتخب خود را مشخص کنند و متناسب با نیازشان دامنه استفاده را گسترش دهند. مجوز استفاده از رایمانو نیز بر اساس تعداد دوربین‌ها و نوع قابلیت‌های موردنیاز تعریف می‌شود.
پرسش‌های متداول درباره رایمانو
رایمانو محصول کدام شرکت است؟
رایمانو یک نرم‌افزار ایرانی نظارت تصویری هوشمند است که توسط شرکت دانش‌بنیان دیتامون توسعه داده شده است. به زبان ساده، رایمانو دوربین‌های مداربسته را به یک سیستم هوشمند تبدیل می‌کند. یعنی به‌جای اینکه اپراتور دائماً تصاویر دوربین‌ها را مشاهده کند، نرم‌افزار تصاویر را تحلیل می‌کند، اتفاقات را تشخیص می‌دهد و گزارش و هشدار تولید می‌کند.
آیا در رایمانو، همه‌ی دوربین‌ها باید تحلیل شوند؟
خیر. در رایمانو می‌توان قابلیت‌های تحلیلی و زمان‌بندی اجرای آن‌ها را برای هر دوربین به‌صورت جداگانه تنظیم کرد. بنابراین، نیازی نیست همه دوربین‌ها به‌طور هم‌زمان تحلیل شوند.
هزینه استفاده از رایمانو چگونه محاسبه می‌شود؟
مجوز استفاده از رایمانو بر اساس تعداد دوربین‌ها و نوع قابلیت تعریف می‌شود. برای دریافت قیمت متناسب با نیاز خود با تیم دیتامون تماس بگیرید.
جمع‌بندی: از ثبت تصویر تا تحلیل آن
به مدیر انبار ابتدای مقاله برگردیم. او می‌خواهد بداند چه زمانی و توسط چه کسی بخشی از بار جابه‌جا شده است. او با استفاده از رایمانو، به‌جای بازبینی ساعت‌ها فیلم ضبط‌شده، می‌تواند رویداد موردنظر را جست‌وجو کند و تصاویر مرتبط را پیدا کند.
رایمانو یکی از راهکارهای توسعه‌یافته در این حوزه است که با ترکیب مدیریت تصاویر و قابلیت‌های تحلیل هوشمند، به سازمان‌ها کمک می‌کند از تصاویر دوربین‌های مداربسته برای نظارت، بررسی رویدادها و استخراج داده‌های مدیریتی استفاده کنند.
برای مشاهده جزئیات قابلیت‌ها و بررسی امکان استفاده از این نرم‌افزار در مجموعه خود، می‌توانید به وب‌سایت دیتامون مراجعه کنید یا با کارشناسان این شرکت در ارتباط باشید.
