با چه مبلغی می‌توان خرید بیت کوین را شروع کرد؟ آشنایی با خرید پله‌ای

سؤال مهم‌تر این است که چه مقدار از سرمایه را وارد بازار کنیم و آیا بهتر است تمام مبلغ موردنظر را یک‌جا به بیت کوین تبدیل کنیم یا خرید را در چند مرحله انجام دهیم؟

یکی از روش‌هایی که برای مدیریت زمان ورود به بازار استفاده می‌شود، خرید پله‌ای یا DCA است. در این روش، به‌جای تلاش برای پیدا کردن بهترین نقطه خرید، سرمایه در چند مقطع زمانی وارد بازار می‌شود. البته خرید پله‌ای تضمینی برای کسب سود نیست و نمی‌تواند ریسک ذاتی بازار ارزهای دیجیتال را از بین ببرد.

چرا خرید یک‌جای بیت کوین می‌تواند پرریسک باشد؟

تصور کنید ۳۰ میلیون تومان برای خرید بیت کوین کنار گذاشته‌اید و تمام این مبلغ را امروز وارد بازار می‌کنید. اگر قیمت بیت کوین امروز یا چند هفته بعد کاهش پیدا کند، کل سرمایه شما تحت‌تأثیر همان قیمت اولیه قرار می‌گیرد.

این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بازار در کوتاه‌مدت نوسان شدیدی داشته باشد؛ اتفاقی که در بازار بیت کوین چندان غیرعادی نیست.

مشکل فقط به کاهش قیمت محدود نمی‌شود. واردکردن تمام سرمایه در یک نقطه، تصمیم‌گیری را از نظر روانی هم دشوارتر می‌کند. افت ناگهانی بازار ممکن است سرمایه‌گذار تازه‌کار را به فروش هیجانی وادار کند؛ به‌خصوص اگر مبلغی که وارد بازار کرده، بخش قابل‌توجهی از پس‌انداز او باشد.

خرید پله‌ای یا DCA چیست؟

DCA مخفف Dollar-Cost Averaging به‌معنی میانگین‌گیری هزینه دلاری است. در این روش، به‌جای خرید تمام دارایی در یک مرحله، مبلغ مشخصی را در فاصله‌های زمانی منظم سرمایه‌گذاری می‌کنید.

برای مثال، فردی که قصد دارد در مجموع ۱۲ میلیون تومان بیت کوین بخرد، می‌تواند به‌جای خرید یک‌جای این مبلغ، طی شش ماه و هر ماه ۲ میلیون تومان خرید انجام دهد.

قیمت بیت کوین در هرکدام از این خریدها متفاوت خواهد بود. زمانی که قیمت پایین‌تر است، با مبلغ ثابت بیت کوین بیشتری خریداری می‌شود و هنگامی که قیمت افزایش پیدا می‌کند، مقدار بیت کوین دریافتی کمتر خواهد بود. در نهایت، قیمت تمام‌شده سرمایه‌گذار از میانگین خریدهای مختلف تشکیل می‌شود.

یکی از مهم‌ترین مزایای این روش این است که سرمایه‌گذار مجبور نیست دائماً به این سؤال پاسخ دهد که «الان زمان مناسبی برای خرید هست یا نه؟». زمان‌بندی خرید از قبل مشخص می‌شود و تصمیم‌گیری کمتر تحت‌تأثیر نوسانات روزانه و احساساتی مانند ترس و طمع قرار می‌گیرد.

با این حال، میانگین‌گیری هزینه به‌معنای حذف احتمال زیان نیست. اگر قیمت بیت کوین در یک دوره طولانی کاهش پیدا کند، ارزش سرمایه فردی که از روش DCA استفاده کرده هم می‌تواند کاهش یابد.

برای خرید بیت کوین حداقل چقدر پول لازم است؟

خرید بیت کوین با مبلغ کم هم انجام می‌شود و نیازی به خرید یک واحد کامل BTC ندارید. هر بیت کوین به ۱۰۰ میلیون واحد کوچک‌تر به نام «ساتوشی» تقسیم می‌شود. بنابراین می‌توان بخشی بسیار کوچک از یک بیت کوین را خریداری کرد.

از نظر فنی، مبلغ شروع می‌تواند بسیار پایین باشد؛ اما در عمل حداقل مبلغ خرید به محدودیت‌های صرافی، کارمزد معاملات و روش پرداخت بستگی دارد. ولی تقریباً در اغلب صرافی‌های ایرانی با حدود ۱۰۰ هزار تومان می‌توانید بیت کوین بخرید. 

در خرید پله‌ای ارز دیجیتال نیز لازم نیست مبلغ هر مرحله بزرگ باشد. بعضی افراد ترجیح می‌دهند مبلغ ثابتی را هر هفته و برخی دیگر در ابتدای هر ماه به خرید اختصاص دهند. مهم‌تر از عدد انتخاب‌شده، متناسب‌بودن آن با وضعیت مالی فرد و قابل‌ادامه‌بودن برنامه در طول زمان است.

خرید پله‌ای بیت کوین برای کاربران ایرانی چه تفاوتی دارد؟

برای سرمایه‌گذار ایرانی، یک متغیر دیگر نیز وارد محاسبات می‌شود: نرخ تتر.

قیمت بیت کوین در بازار جهانی عمدتاً با دلار یا استیبل‌کوین‌هایی مانند تتر سنجیده می‌شود، اما کاربر ایرانی معمولاً قیمت نهایی را به تومان مشاهده می‌کند. در نتیجه، قیمت تومانی بیت کوین فقط تحت‌تأثیر تغییر قیمت جهانی BTC نیست و نوسانات نرخ تتر در بازار ایران نیز بر آن اثر می‌گذارد.

برای مثال، ممکن است قیمت دلاری بیت کوین در یک بازه تقریباً ثابت بماند اما با افزایش قیمت تتر در بازار داخلی، قیمت تومانی بیت کوین افزایش پیدا کند. عکس این وضعیت نیز امکان‌پذیر است.

این موضوع باعث می‌شود پیش‌بینی نقطه ورود برای کاربران ایرانی حتی پیچیده‌تر باشد؛ چون عملاً باید تغییرات دو متغیر، یعنی قیمت جهانی بیت کوین و نرخ ارز در بازار داخلی را در نظر بگیرند.

امکان خرید مستقیم با تومان در صرافی‌های داخلی، اجرای برنامه خرید منظم را ساده‌تر کرده است. کاربر می‌تواند برای مثال مبلغ مشخصی را در فواصل زمانی از پیش تعیین‌شده به خرید اختصاص دهد، بدون اینکه هر بار مجبور به تبدیل تومان به ارز دیگری باشد. هنگام انتخاب صرافی نیز باید مواردی مانند سابقه فعالیت، وضعیت امنیت، کارمزدها، نقدشوندگی و شرایط واریز و برداشت را بررسی کرد.

چگونه برای خرید پله‌ای برنامه‌ریزی کنیم؟

خرید پله‌ای قرار نیست پیچیده باشد. اتفاقاً یکی از ویژگی‌های اصلی این روش، ساده‌بودن آن است.

ابتدا باید مشخص کنید چه مقدار پول می‌توانید به سرمایه‌گذاری اختصاص دهید، بدون اینکه هزینه‌های ضروری یا ذخیره اضطراری شما تحت‌تأثیر قرار بگیرد. سپس می‌توانید این مبلغ را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنید.

برای نمونه، اگر تصمیم گرفته‌اید طی شش ماه ۱۸ میلیون تومان به بیت کوین اختصاص دهید، می‌توانید هر ماه ۳ میلیون تومان خرید کنید. زمان خرید نیز بهتر است از قبل مشخص باشد؛ مثلاً روز اول هر ماه.

در چنین برنامه‌ای قرار نیست با هر افزایش قیمت خرید را متوقف کنید یا هنگام ریزش بازار مبلغ را ناگهان چند برابر کنید. هر تغییری در برنامه باید براساس شرایط مالی و ارزیابی دوباره ریسک انجام شود، نه صرفاً واکنش به چند کندل سبز یا قرمز.

برای اجرای چنین برنامه‌ای می‌توان از امکان خرید بیت کوین با تومان در صرافی‌هایی که بازار ریالی ارائه می‌کنند استفاده کرد؛ اما پیش از انتخاب پلتفرم، بررسی شرایط معامله، کارمزد و برداشت دارایی اهمیت دارد.

چند نکته مهم پیش از شروع خرید پله‌ای بیت کوین

• مبلغ خرید را براساس درآمد، مخارج و توان پذیرش ریسک خود تعیین کنید، نه براساس میزان سرمایه دیگران.

• قبل از سرمایه‌گذاری، برای هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده ذخیره مالی جداگانه داشته باشید.

• فاصله زمانی خریدها را از قبل مشخص کنید؛ برای مثال هفتگی یا ماهانه.

• تغییرات کوتاه‌مدت قیمت را مبنای تغییر مداوم برنامه قرار ندهید.

• کارمزد معاملات را در نظر بگیرید. خریدهای بسیار کوچک و پرتعداد ممکن است در برخی پلتفرم‌ها هزینه بیشتری ایجاد کنند.

• پیش از انتخاب صرافی، سابقه، امنیت، نقدشوندگی و شرایط برداشت دارایی را بررسی کنید.

• اگر قصد نگهداری بلندمدت بیت کوین را دارید، درباره روش‌های نگهداری و استفاده از کیف پول شخصی نیز تحقیق کنید.

• تمام سرمایه خود را صرف یک دارایی نکنید؛ تنوع‌بخشی یکی از اصول پایه مدیریت ریسک است.

جمع‌بندی

برای شروع خرید بیت کوین با تومان به سرمایه بسیار بزرگی نیاز ندارید، چون می‌توان کسری از یک بیت کوین را با کمتر از ۱۰۰ هزار تومان هم خرید. مبلغ مناسب برای شروع نیز عدد ثابتی نیست و بیش از هر چیز به درآمد، مخارج، اهداف مالی و میزان تحمل ریسک هر فرد بستگی دارد.