معماری «مارگونه و ارگانیک» یک پارک متفاوت در مکزیک
پارک کِتسالکواتل، در فاصله حدود یک ساعت از مکزیکوسیتی، مجموعهای گسترده و مارپیچ است که به دست خاویر سنوسیاین آگیلار معمار برجسته مکزیکی طراحی شده است. ساخت این مجموعه از سال ۲۰۰۷ آغاز شد و تا سال ۲۰۲۶ همچنان پروژهای در حال تکمیل به شمار میرود.
در گوشهای از پارک، سازهای موزاییککاریشده به شکل سر یک مار قرار دارد که آب را به حوضچهای کوچک میریزد. گلخانهای دیگر، نورهای رنگارنگی را که از سقف شیشهرنگی عبور میکنند در فضای داخلی پخش میکند و مسیرهای مارپیچ میان تپههای پوشیده از چمن، بازدیدکنندگان را در میان چشماندازی خیالانگیز و روانگردان به حرکت درمیآورند؛ گویی وارد جهانی شدهاند که مستقیماً از ذهن یک معمار و طبیعت اطرافش سرچشمه گرفته است.
در محوطه پارک، ماری بزرگ با رنگ کرم و پوشیده از موزاییک، به شکل آبشاری کوچک طراحی شده و از فراز محوطه به چشمانداز اطراف نگاه میکند. آمفیتئاتری خمیده و مسیرهای زیگزاگ نیز با خطوط و حرکات بدن مار ارتباط برقرار میکنند. حتی یک مجسمه گیاهی نیز از میان چمنها سر برآورده که شکل یک خزنده با دو دندان نیش را تداعی میکند.
سنوسیاین و بتن مسلح مشبک
بخشی از سازههای ارگانیک اطراف پارک، با استفاده از روشی ساخته شدهاند که سنوسیاین بارها در پروژههای خود به کار برده است: بتن مسلح مشبک.
در این روش، ابتدا میلههای فلزی مانند اسکلت بدن در جای خود قرار میگیرند و ساختار اصلی بنا را شکل میدهند. سپس با استفاده از شبکههای سیمی، فرمهای منحنی و شیبدار ایجاد میشود. در مرحله بعد، این شبکه فلزی با ملات پوشانده میشود تا پوستهای یکپارچه و مستحکم شکل بگیرد.
این تکنیک به معمار اجازه میدهد فرمهایی بسازد که در ساختمانهای متعارف بسیار دشوارند؛ دیوارهایی که بهآرامی خم میشوند، سقفهایی که بدون مرز مشخص به کف میرسند و فضاهایی که بیشتر شبیه غار، تپه یا موجودی زنده هستند تا یک ساختمان معمولی.
ساختن با زمین، نه در برابر زمین
فلسفه پشت پارک کِتسالکواتل را میتوان در نگاه سنوسیاین به رابطه انسان و طبیعت جستوجو کرد: انسان نباید از غرایز نخستین و ماهیت زیستی خود جدا شود؛ باید به یاد داشته باشد که از طبیعت سرچشمه گرفته و جستوجوی خانه نیز نمیتواند از ریشههای طبیعی او جدا باشد.
سنوسیاین بر همین اساس تلاش میکند به جای ساختن محیطی مصنوعی و بیگانه با طبیعت، فضاهای انسانی را درون چشمانداز طبیعی جای دهد. آمفیتئاترها، حوضچهها، مسیرها و گلخانه پارک به جای آنکه در برابر زمین قرار بگیرند، درون آن شکل گرفتهاند.
در معماری او، زمین صرفاً بستری برای ساختوساز نیست؛ خود زمین بخشی از ساختمان است. تپهها تبدیل به دیوار میشوند، پوشش گیاهی سقف را میپوشاند و خطوط منحنی بناها با فرمهای طبیعی اطرافشان ادامه پیدا میکنند.
