از جیب فقرا تا باک ثروتمندان؛ بنزین به کدام خانه‌ها می‌رسد؟ | ۷۳.۸ درصد فقرا اصلا به پمپ بنزین نمی‌روند

خبرنگار:

بنزین در ایران سال‌هاست بیش از آنکه یک حامل انرژی باشد، یک موضوع اجتماعی و اقتصادی است؛ از سهمیه‌بندی و کارت سوخت تا بحث آزادسازی قیمت. اما پرسش کمترپرداخت‌شده این است که این سوخت واقعا در کدام خانه‌ها مصرف می‌شود؟ داده‌های تازه مرکز آمار ایران از هزینه و مصرف بنزین در دهک‌های درآمدی، تصویری روشن و در عین حال نگران‌کننده از نابرابری در الگوی مصرف بنزین ترسیم می‌کند.

از جیب فقرا تا باک ثروتمندان؛ بنزین به کدام خانه‌ها می‌رسد؟ |  ۷۳.۸ درصد فقرا اصلا به پمپ بنزین نمی‌روند

به گزارش خبرفوری، نخستین یافته کلیدی به خودِ بحث دسترسی برمی‌گردد. بر اساس این داده‌ها، ۷۳.۸ درصد از خانوارهای دهک اول درآمدی (کم‌برخوردارترین دهک) اصلا بنزین مصرف نمی‌کنند. این رقم با فاصله گرفتن از دهک‌های پایین، پله‌پله کاهش می‌یابد: حدود ۵۲.۸ درصد در دهک دوم، ۴۰.۴ درصد در دهک سوم و سرانجام تنها ۲۹.۲ درصد در دهک دهم که اصلا بنزین مصرف نمی‌کنند.

به زبان ساده، در خانوارهای کم برخوردار کشور تقریبا از هر چهار خانوار، سه خانوار هیچ سوختی برای خودرو نمی‌خرند؛ حال آنکه در ثروتمندترین دهک، این نسبت به کمتر از یک‌سوم می‌رسد. پشت این آمار، معنای ساده‌ای نهفته است: خودرو در ایران همچنان یک کالای لوکس است و مالکیت آن به معنای درآمد بالاتر است. خانواده‌ای که خودرو ندارد، عملا از هرگونه یارانه ضمنی بنزین  یعنی اختلاف قیمت جهانی و داخلی بی‌بهره است.

اعداد هزینه‌کرد ماهانه نیز همین شکاف را تأیید می‌کنند. در سال ۱۴۰۳، میانگین هزینه ماهانه بنزین خانوارهای دهک اول فقط ۵۲ هزار تومان بوده است؛ رقمِ ناچیزی که حتی یک سفر درون‌شهری چندساعته را هم پوشش نمی‌دهد. در مقابل، خانوارهای دهک دهم به‌طور میانگین ۲۵۳ هزار تومان در ماه برای بنزین هزینه کرده‌اند؛ نزدیک به پنج برابر دهک اول. میانه هزینه در دهک دهم نیز ۲۳۵ هزار تومان است، یعنی این فاصله به یک استثنای آماری مربوط نمی‌شود، بلکه یک الگوی ساختاری است.

بیشتر بخوانید: 

گرانی بنزین؛ تاکسی‌های اینترنتی به آخر خط می‌رسند؟ | مسافران چه چیزهایی را حذف می‌کنند؟

هر فرد در ماه چقدر غذا خورده است؟ | ایرانی‌ها غذا را از سفره حذف کردند!

تنها بیا با عشقت برگرد! | در ایونت‌های شبانه بچه پولدارهای بالاشهر چه می‌گذرد؟

آرامش با دیازپام ده | مصرف داروهای آرام‌بخش در ایران ۹۰۰ درصد بیشتر شد

بخش تازه‌تر این داده‌ها به «ده درصد پرمصرف هر دهک» می‌پردازد و لایه پنهان‌تری از نابرابری را آشکار می‌کند. ده درصد پرمصرف‌ترین خانوارهای دهک اول به‌طور میانگین ۱۵۴ لیتر بنزین در ماه مصرف می‌کنند؛ رقم قابل توجهی برای فقیرترین دهک که نشان می‌دهد در داخل هر دهک هم پراکندگی بالاست. اما این عدد در برابر ده درصد پرمصرف دهک دهم کم‌رنگ می‌شود: ۲۷۱ لیتر در ماه، یعنی نزدیک به دو برابر.

photo_2026-09-12_13-34-23

این داده‌ها یک نکته مهم برای بحث هدفمندسازی یارانه‌ها دارد. هر بار که قیمت بنزین افزایش می‌یابد، یارانه‌ای می‌شود که به جیب ثروتمندان می‌رود. آمار مصرف تا حدی این ادعا را تأیید می‌کند: خانوارهای مرفه بیشتر و بیشتر سوخت می‌خرند و طبیعتا بیشترین بهره را از ارزان بودن بنزین می‌برند. اما این تصویر نیمه‌دیگری هم دارد: خانوارهای کم‌درآمدی که (مثل تاکسی‌ران‌ها یا ساکنان مناطق حاشیه‌ای که به خودرو برای کار وابسته‌اند) سهم بزرگی از درآمدشان به سوخت می‌رسد و افزایش قیمت مستقیما تورم هزینه زندگیشان را بالا می‌برد.

نکته نگران‌کننده‌تر، روند زمانی است: نگاهی به سری زمانی از ۱۳۸۷ تا ۱۴۰۳ نشان می‌دهد میانگین هزینه بنزین در دهک دهم تقریبا همیشه بالاتر از دهک اول بوده و در برخی سال‌ها (مانند ۱۳۹۴) فاصله به بیش از دو برابر رسیده است. یعنی این نابرابری، پدیده‌ای گذرا نیست؛ یک الگوی تاریخی است.

این داده‌ها حکایت از یک واقعیت دارند: بنزین ارزان بیش از آنکه متعلق به همه ایرانیان باشد، در عمل به هرکدام از خانه‌ها که خودرو دارند می‌رسد. هر سیاستی برای اصلاح قیمت بنزین، بدون در نظر گرفتن همین الگوی مصرف و بدون سازوکار جبران دقیق برای دهک‌های پایین و شاغلان وابسته به سوخت، بیش از آنکه عدالت‌محور باشد، به سنگین‌تر کردن بار تورمی روی دوش همان فقیرترین خانوارها ختم می‌شود؛ همان‌هایی که ۷۳.۸ درصدشان اصلا به پمپ بنزین نمی‌رود.

photo_2026-09-12_13-34-28

شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 44
  • ناشناس

    به اسم فقرا بنزین را گران می‌کنند، چون «فقرا ماشین ندارند»!
    اگر واقعاً نگران فقرا هستند، یارانه را به فقیر بدهند، نه اینکه قیمت همه‌چیز را با دلار بالا ببرند.
    این منطق شبیه این است که بگوییم: «چون فقرا گوشت نمی‌خرند، پس گوشت را گران کنیم تا به نفعشان باشد!»
    ظاهراً فقرا همیشه بهترین بهانه برای گران‌کردن زندگی‌اند.

    نظرات شما -
    • سیاوش

      غذایی که فقرا می خورند با وانت نیسان حمل میشه که بنزین مصرف می کنه

    • ناشناس

      حرف مفت نزن کاربر سیاوش

    • ناشناس

      ۹۰ درصد یارانه بنزین به ثروتمندان میرسه.
      ۱۰ درصد به فقرا.

    • ناشناس

      تازه متوجه شدین که فقرا پمپ بنزین نمیرن ؟ بعد پنجاه سال حکومت کردن ؟ کشور های پیشرفته باید بیان کشورداری را از شما یاد بگیرن . حتما ازشون شهریه بگیرید . مجانی این تجارب گه هر بار را در اختیار اجنبی قرار ندهید .

    • ناشناس

      سیاوحش
      الهی فقیر شی
      وانت وانت برات بیارن
      تا ببینی چقدر زندگی فقرا زیباست

  • ناشناس

    خدایا بداد مردم برس امین یا رب العالمین

    نظرات شما -
    • حسین صابری مشهد

      باید حق 30 درصدی که ماشین ندارن ذو بهشون نقدی بدن و هر کس تعداد بیشتری از یک ماشین داره ازش مالیات دوبرابر بگیرن و سهمیه بنزینش رو ازاد کنن

      یک ماه اینکارو بکنن بعد ببین چه جوری وضعیت خوب میشه..
      مشکل اینه که اقایان مسعول خودشون ثروتمند هستن و علاقه‌ای به کمک به مردم ندارن

  • ناشناس

    این آمارها نشان می دهد فاصله طبقاتی زیلد هسات زیبنده نیست آمار فقر بالاباشد پس فقر زدایی بسیار لازم است درآمد دهک های پایین بااختصاص بنزین بالا نخواهد رفت باید قدرت خریدشان افزایش یابد

  • ناشناس

    اینها همش بهانه است ، گران کردن بنزین باعث میشه سرمایه داران محصولات و خدمات شون را چند برابر به فقرا بدن

    نظرات شما -
    • ناشناس

      دقیقا
      مثل حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی

    • ناشناس

      فقط جیب ثروتمندان می‌کنند با بنزین نفت از آدامس آنوقت حقوق بازنشسته و معوقه اش و یارانه اش را کم و دیر میدهند و این دور از عدالت حضرت علی است

  • ناشناس ۲

    کرایه حمل و نقل چی
    فقرا جایی نمیرن ؟ چیزی نمیخورن ؟ کالایی مصرف نمیکنن؟

    نظرات شما -
    • اردشیر

      در هر سه مورد فقرا، بسیار بسیار کمتر از شما جائی می‌روند، چیزی می‌خورند و کالائی مصرف می‌کنند.

  • J

    مردم فهیم و باشعور خودشان میدانند مشکل کجاست ( البته فقط مردم باشعور ) . اگر بنزین معادل ۳ سنت است مشکل از کاهش ارزش ریال است . اگر مقدار مصرف بالاست هم مشکل از میلیونها ماشین پرمصرف و غیراستاندارد است هم مشکل این است که خودروهای عمومی همیشه و همه جا در دسترس نیستند . مشکل تولید هم از پالایشگاه است ، و مشکل قاچاق هم به از مابهتران مربوطه

    نظرات شما -
    • ناشناس

      🙏🙏🙏🙏🙏🙏

  • ناشناس

    شما اصولا می دانید چه می گویید دهک اول خرید نمی کند هزینه حمل نقل اجناس را نمی دهد هزینه رفت و آمد را نمی دهد افزایش قیمت بنزین هم زمان با قیمت بالای خودرو یعنی ایجاد تورم که اول از همه دهکهای پایین زیر ضربه قرار می گیرند تا کی می خواهید با تحلیل پوپو لیستی پیش بروید

  • ناشناس

    بنزین را باید تا 20 تومن بالا میبرد تا سری بعدی نخواد گرون کنه.

  • ناشناس

    خواهشا از این جکها زیاد بزارین

  • ناشناس

    چرا یک بار برای همیشه درآمد فروش نفت رو مستقیما بحساب مردم واریز نمی کنید تا خود مردم مدیریت کنند.ودیگر مشکلات قیمت بنزین'کالا برگ'اختلاس وسایر موارد مشابه حل شه با روند فعلی نه تنها در بنزین حتی در خیلی از موارد دیگر هم در حق عده ای ظلم میشه

    نظرات شما -
    • ناشناس

      خخخخخخخ هردفعه که یارانه رو بیشتر می کنن خیلی مثل اینکه بهت حال میده نه

  • ناشناس

    قیمت کرایه های تاکسی اینترنتی از قبل هم کمتر شده... برید بمیرید از پر رویی

  • ناشناس

    اگر ثروت مملکت خرج سوریه و لبنان و فلسطین و یمن و ….. نمی شد الان فقیر نداشتیم

    نظرات شما -
    • ناشناس

      همینقدر احمقی... کی از این حرفا دست بر می دارید ... سوریه سقوط کرد جنگ اومد داخل ایران... امریکا تو قطر ‌و کویت و سعودی و اردن و ..... چه غلطی میکنه...‌ باید خارج خونه بجنگی تا داخل خونه امن باشه... البته مغز اینترنشنال زده مثل گندم آفت زده است.. امیدی به بهبودی نیست

    • ناشناس

      آنها که نابود شدند رفت از آینده بوگو

    • ناشناس

      خبر فوری مگه قرار نبود کسی که فحش میده، کامنتش رو منتشر نکنی؟
      بذار یاد بگیره حرفش رو بدون اینکه فحش بده، بزنه.

  • ناشناس

    الان مثلا نگران فقرا هستین اگر بودین که دیگه فقری وجود نداشت دیگه نخ نما شده این اظهار نظرات پوچ

    نظرات شما -
    • ناشناس

      درود

  • ناشناس

    یعنی فهم اقتصادی تصمیم گیران هم تو همین حده . بعد انتظار داریم وضعمون عادی باشه ؟

  • ناشناس

    خود را به نفهمی زدن کار ساده ای است.
    درسته که خیلیها به پمپ بنزین نمیروند ولی کسانیکه به پمپ بنزین میروند مایحتاج آنان را با خودرو تامین میکنند نه با اسب و خر.

    نظرات شما -
    • ناشناس

      ولی سهمشان از بنزین رایانه ای بسیار کمتر از ثروتمندان است

  • ....

    بعضیها نه موتور دارن نه ماشین چه برسه به بنزینش

  • ناشناس

    شعار حمایت از مستضعفین یعنی این؟؟

    نظرات شما -
    • ناشناس

      داری میگی شعار و در حد همین شعاره. واژه ایی فقط برای سوءاستفاده.

  • داگلاس

    ب نام فقرا ب کام بعضیااااا

  • ناشناس

    بنزین بايد بر اساس‌ خانوارها بدن اونی که ماشین نداره محروم کردن از بنزین با اين قانون مسخره و پر از ظلم شون

  • ناشناس

    نویسنده نه فقر رو می شناسه نه جامع ایران

  • ناشناس

    به اسم فقرا به کام مسولا هیچوقت دروغ نگید به فکر فقرا هستید بیشترین ضرر را کسانی میکنن که خودرو ندارن وباید کرایه های آنچنانی بدهند خجالت بکشید مردم همه چی رو فهمیدن

  • ناشناس

    من نه ماشین دارم نه موتور ولی با همین بیسوادیم میدونم بنزین گرون بشه همچی میره بالا پس گوش دراز خودتونید

  • S A

    درآمدمونم به دلار کنین بعد همه اجناس دلاری ببریم بالا، این تحلیلهاتونم فقط جهت آماده سازی ذهنی برای گام های بعدی گرون کردن بنزینه، حتما داستان قورباغه رو شنیدین که چجوری کم کم تو آب داغ میبرنش، شبیه کاری که رسانه ای مثل شما میکنه. درآمدو دلاری کن بعد مخارجمونم دلاری کن والا اون فقرا هم راضی میشن نگران اونا نباشین

  • ناشناس

    دقیقا با همین مزخرفات مردم رو فریب دادن و بنزین رو گرون کردن و یه عده ساده کاه تشویقشون کردن که ما ماشین نداریم و بعضیا چندتا چندتا دارن و حق ما رو میخورن،در صورتیکه با گرون شدن بنزین همه چیز که توی جغرافیای ایران وجود داره گرون میشه حتی هوا(اکسیژن بیماران).اونوقت همون ثرتمندی که خیلیا از مصرف زیاد بنزینشون ناراحتن نه تنها فشاری رو احساس نمی کنن، بلکه ثرتمندتر هم میشن.چون صد در صد راهی که ازش ثروت بدست آوردن رونق و سرازیری سرمایه بیشتری پیدا میکنه (اجناس و خدماتشون گرون تر میشه).نتیجه اینکه فقیر پیاده، فقیرتر میشه و ثروتمند سواره، ثروتمندتر.

  • علی

    یک ایرانی که ماشین نداره چی؟؟ اینجاست که ترازوی عدالت جمهوری اسلامی ایران وارد میشه و میگه تو اصلا حساب نیستی و سهمت برای پولدار و کسی که چندتا ماشین داره هست

  • ناشناس

    لطفا دوباره شروع نکنید
    چرا دوست دارید اضطراب اجتماعی تولید کنید
    فقرا ماشین ندارند اما سوار تاکسی که میشوند
    در این کشور که زندگی می‌کنند
    بنزین گرون بشود رفت و امد و اجناس گران میشود بارنده اصلی هم فقرا هستند

  • ناشناس

    شما دارید مغالطه می کنید. من نوعی که ۱۶ میلیارد دادم لندکروز سوار میشم (دوبرابر قیمت فوب خلیج فارس!) پول ۲۵ سال بنزین ماشینمو لیتری ۲۵۰ هزار تومن یکجا دولت ازم گرفته. اگه دولت راست میگه ۸ میلیاردمو پس بده من من میرم بنزین به قیمت فوب خلیج فارس هم می زنم خیلیم خوشحالترم.