وزیر خارجه عمان: از مذاکره شانه خالی نمیکنیم
وزیر خارجه عمان در یادداشتی برای روزنامه انگلیسی زبان به اهمیت دیپلماسی در عرصه بینالملل با وجود تنشهای بیسابقه در دنیای مدرن اشاره کرد.
بدر البوسعیدی وزیر خارجه عمان در این یادداشت برای روزنامه فایننشال تایمز نوشت: «در سالهای اخیر دیپلماسی تلاشی بیرحمانه بوده است. چند توافق موقت به کاهش محدود تنشها منجر شده است اما هیچ راهحل پایداری برای هیچیک از درگیریهای خطرناک جهانی که مستقیما جان انسانها را در فلسطین، ایران، یمن، سودان، لبنان و اوکراین تهدید میکند و به همسایگان منطقهای و اقتصاد جهانی آسیب جدی وارد میکند، وجود نداشته است.»
وی با اشاره به اینکه فعالیتهای دیپلماتیک و فعالیت دیپلماتها کم نشده، نوشت: «ابتکارات، میانجیگریها، مذاکرات، اجلاسها و یادداشتهای متعددی وجود داشته است و بسیاری از دیپلماتهای باتجربه وقت و نبوغ خود را به این امور اختصاص دادهاند. علت اصلی در عدم موفقیتها، دو بُعد جدید و نگرانکننده از سیاست جهانی است که به واکنش جمعی جامعه بینالمللی به آن نیاز مبرمی وجود دارد. مورد اول، کاهش پایبندی به قوانین بینالمللی است. سالهای اخیر شاهد تثبیت اشغالها، افزایش استفاده از ترور و آدمربایی به عنوان ابزار سیاستگذاری و حملات بیملاحظه به غیرنظامیان، در کنار بیاعتنایی آشکار به نهادهایی مانند سازمان ملل، دیوان بینالمللی دادگستری و دیوان کیفری بینالمللی بودهایم.»
وزیر خارجه عمان همچنین نوشت: «این امر بازگشت به دوران پیشین را تهدید میکند که در آن قدرتهای بزرگ میتوانستند با مصونیت عمل کنند، اما این بار با سلاحهای کشتار جمعی. مورد دوم، تمایل برخی از رهبران جهان به این تصمیم است که میتوانند خودشان دیپلماسی را بدون دخالت دیپلماتها انجام دهند. مشکل این است که آنها به زودی متوجه میشوند که ابزارهای بسیار کمی برای پیشبرد اهداف خود در اختیار دارند. آنها مجبور میشوند یا به روش سنتی امپراتوری قرن نوزدهمی «دیپلماسی قایق توپدار» یا به معادل مدرنتر اما به همان اندازه مخربتر استفاده از قدرت اقتصادی برای قلدری کردن کل جمعیتها به تسلیم، به امید «تغییر رژیم» و گماشتن یک دولت نیابتی مطیع، متوسل شوند.»
البوسعیدی در فایننشال تایمز نوشت: «کشورهای کوچکتر چگونه باید عمل کنند وقتی قوانینی که زمانی کشورهای بزرگتر را مهار میکردند، به طور فزایندهای نادیده گرفته میشوند؟ شاید بهترین پاسخ این باشد که با صبر و حوصله، حتی کمی با ملاحظه، بر پایبندی به برخی از هنجارهای قدیمی اصرار کنیم. استناد مکرر به قوانین بینالمللی ممکن است توسط کسانیکه غریزهشان حرکت سریع و شکستن همه چیز است، خستهکننده تلقی شود. اما آنها آنجا هستند تا از اکثریت قریب به اتفاق جمعیت جهان محافظت کنند. اکنون زمان آن نیست که از این اصل که قانون در خدمت محدود کردن استفادههای نامشروع از قدرت است، دست برداریم. در عمل، این به معنای حفظ ایمان به روند دیپلماسی است، زمانیکه به نظر میرسد کارساز نیست. در مواجهه با شکست آشکار، یک مشکل لاینحل یا سرسختی طرفهای مذاکره، چالش این است که از مذاکره شانه خالی نکنید.»
این دیپلمات ارشد عمان همچنین ادامه داد: «وظیفه دیپلمات این است که طرف مذاکره پیگیر باشد و حتی زمانی که به نظر میرسد چیزی برای بررسی باقی نمانده است، سر میز مذاکره بماند. کسیکه همیشه گوشی را برمیدارد و فقط یک راه دیگر برای پیشبرد گفتوگو پیشنهاد میدهد. تمرکز اصلی دیپلماسی عمان در ماههای گذشته بر تلاش برای دستیابی به توافقی بوده است که آزادی دریانوردی از طریق تنگه هرمز را احیا کند. این یک مذاکره پیچیده است که در شرایط تهدید همیشگی جنگ انجام میشود و پیامدهای شناختهشدهای برای اقتصاد جهانی دارد. این شامل ایجاد تعادل بین جزئیات حقوق بینالملل و مسائل حاد امنیت ملی است. هنوز به راهحلی نرسیدهایم. اما ما از مذاکره شانه خالی نمیکنیم. البته، این به این دلیل است که در خود مذاکرات، مسائل زیادی مطرح است و به این دلیل است که خودِ فرآیند مذاکره یعنی این ایده که ملتها میتوانند اختلافات را از طریق گفتوگو حل کنند نیز مطرح است.»
البوسعیدی نوشت: «عمان در تلاش است تا از طریق تعامل مداوم خود به سه هدف دست یابد. محافظت از حاکمیت ملی خود، با توجه به اینکه وضعیت فعلی امنیت آبهای سرزمینی ما را تهدید میکند. محافظت از منافع جامعه بینالمللی، با آگاهی از اینکه ناگزیر آسیبپذیرترین افراد هستند که بیشترین آسیب را از بسته ماندن تنگه متحمل میشوند و در نهایت، تایید محوریت مداوم حقوق بینالملل با انتخاب اقدام ایمن در چارچوب آن. هر سه مورد با آنچه عمان از بیطرفی سازنده مراد میکند، سازگار است. این به معنای چیزی بیش از صرفا مفید بودن یا آمادگی برای تسهیل است. این به معنای حفظ و ساخت همزمان حقوق بینالملل عمومی است که چیزی بیش از یک متن است؛ این حقوق از طریق اقداماتی که به نام آن انجام میشود، حفظ و تقویت میشود. هدف، توسعه تدریجی یک چارچوب عملی از تعهدات متقابل است که میتواند به عنوان یک نظم هنجاری عمل کند. با انجام این کار، ملتهای کوچکتر میتوانند از خود در برابر اقدامات غیرقابل پیشبینی کسانی که قدرتشان به آنها اجازه میدهد بدون مجازات عمل کنند، محافظت کنند.»
