دیس و دیس بک پزشکیان و جبلی مقابل دوربینها
صدا و سیما را نگاه نمی کنم/ پشت پرده اختلاف رئیس دولت و رئیس صدا و سیما چیست؟/ با رفتن جبلی، اختلافات به پایان میرسد؟
حدود یک ماه دیگر، حکم ریاست جبلی بر سازمان صدا و سیما به پایان می رسد و مشخص نیست که او در این سازمان می ماند یا جای خود را به شخص دیگری می دهد. اما بررسی روند تغییرات رؤسای این سازمان نشان میدهد که حتی با رفتن جبلی نیز تغییری در عملکرد این سازمان ایجاد نخواهد شد و باز هم در بر همان پاشنه خود میچرخد.
انتشار یک فیلم از انتقاد صریح مسعود پزشکیان به پیمان جبلی، رئیس سازمان صداوسیما، در جلسه هیأت دولت کافی بود تا بار دیگر اختلافات میان دولت و اعضای رسانه ملی مقابل دوربین رسانهها آشکار شود. فیلمی که رئیس دولت چهاردهم در آن صریحاً به صداوسیما گفت: «آقای جبلی! اصلاً صداوسیما را نگاه نمیکنم؛ وقتی میبینم اعصابم خراب میشود. من که زندگیام را میخواهم برای نظام بگذارم، این نگاه را پیدا کردهام، ببینید مردم چه نگاهی دارند.»
هرچند که در آن فیلم چندثانیهای، خبری از پاسخ پیمان جبلی به انتقادات پزشکیان نبود، اما او روز گذشته با کنایه به انتقادات اخیر از عملکرد این رسانه اشاره کرد و گفت: «دیدن صداوسیما یک افتخار است و باعث تکدر کسی نیست. اگر کسی نمیبیند، از این افتخار به دور است؛ چون صداوسیما آینه افتخار یک ملت است. باید افتخار کرد که صداوسیمایی را که آینه افتخار یک ملت بزرگ است، ببینیم و بشنویم.»
با وجود آنکه جبلی در اظهارات خود نامی از رئیس دولت چهاردهم به زبان نیاورده بود، اما برای هر شخصی اظهر منالشمس بود که شخص پنهان در پشت کلمات جبلی، کسی نیست بهجز مسعود پزشکیان. با این حال، او امروز در گفتوگویی با رسانهها، در توجیه اظهارات خود گفت که منظورش اشاره به زحمات، تلاشها و مجاهدتهای همکارانش در رسانه ملی بوده است.
رئیس سازمان صداوسیما گفت: «بههیچوجه عرض من متوجه فرد خاصی یا مسئول خاصی در کشور نبود و صرفاً یادآوری قداست کار رسانه ملی بود که در این یک سال و نیم اخیر پرچم اقتدار کشور را برافراشته نگه داشته و افتخارآفرین بوده است.»
اختلافات میان پزشکیان و جبلی عیان شد
اگر کمی به عقب برگردیم، از همان روزهای ابتدایی شروع کار دولت چهاردهم، مدیران صداوسیما که از انتخاب مسعود پزشکیان بهعنوان رئیسجمهور ناراضی بودند، به همان سیاستی بازگشتند که در دوره ریاستجمهوری حسن روحانی برگزیده بودند؛ یعنی تقابل با دولت روی کار. شاید این گزاره هم این است که در سازمانی که ریاستش با پیمان جبلی و قائممقامیاش با وحید جلیلی است؛ از تیر ۱۴۰۳ تا به امروز، از کارشناسان و مجریانی دعوت شده که مواضع سیاسیشان به نگاه و مواضع سیاسی سعید جلیلی، رئیس دولت سایه، نزدیک بوده است، تا اقدامات دولت را زیر سؤال ببرند. اقدامی که از زمان شروع جنگ رمضان، بیش از پیش شده و حتی اظهارات رئیسجمهوری را نیز زیر تیغ سانسور میبرد.
این موضوع در یک سال گذشته بارها مورد انتقاد قرار گرفته و حتی باعث اعتراضات چهرههایی شده که از نظر سیاسی و حتی جناحی به اصولگرایان نزدیکتر هستند. خاصه آنکه دولت در یک سال و چند ماه گذشته که درگیر جنگ نظامی و اقتصادی با آمریکا و اسرائیل بوده و حتی رهبر شهید انقلاب و آیتالله سید مجتبی خامنهای بارها بر حفظ انسجام ملی تأکید کردند، رسانه ملی به نقد تصمیمات و سیاستهای دولت پرداخته است.
با این حال، هرچه تذکرات سیاسیون، کارشناسان، دولتیها و حتی برخی از نمایندگان مجلس به عملکرد رسانه ملی روزبهروز بیشتر میشود، گویی مدیران این سازمان گوشی برای شنیدن انتقادات ندارند. به بیان دیگر، در شرایطی که عملکرد صداوسیما در جایگاه یک رسانه ملی تاکنون برای مخاطبان این رسانه رضایتبخش نبوده و رفتهرفته صدای اعتراض و انتقاد رؤسای دولتهای مختلف را هم درآورده است؛ اکنون نیز مسعود پزشکیان با انتقادات صریح و روزافزون خود نشان میدهد که از این قاعده مستثنی نیست.
بهطور مثال، در بهمنماه سال گذشته، در مراسم بهرهبرداری از یک نیروگاه خورشیدی وقتی که مجری مراسم اعلام کرد که؛ «این برنامه از شبکه خبر ۲ پخش میشود»، پزشکیان به مجری واکنش نشان داد و گفت: «شبکه خبر خیلی مهم نیست. شبکه خبر بهجای آن حرفهای بیربط از این حرفها بزند که مردم هم بدانند [صداوسیما] دارد کمک میکند.» همین واکنش کوتاه باعث شد تا صداوسیما با توقف پخش زنده اظهارات رئیسجمهوری، نطق نماینده عضو جبهه پایداری در مجلس را از تریبون خود پخش کنند.
همچنین پزشکیان در مراسمی، با گرامیداشت نقش هدایتگر مقام معظم رهبری شهید در تعیین مسیر راهبردی کشور، بهویژه در خصوص پایان وضعیت «نه جنگ، نه صلح»، گفته بود: «اگرچه صداوسیما تنها بخشی از سخنان ایشان درباره عدم مذاکره را پخش میکنند، اما در جلسات خصوصی با معظمله، ایشان بر ضرورت خاتمه دادن به این وضعیت تأکید داشتند.» پس از پخش این انتقادات از سوی رئیس دولت چهاردهم، شایعاتی از تذکر و توبیخ جدی جبلی توسط پزشکیان در جلسه هیأت دولت در فضای رسانهای مطرح شد.
با رفتن جبلی، اختلافات به پایان میرسد؟
حدود یک ماه دیگر، حکم ریاست جبلی بر سازمان صدا و سیما به پایان می رسد و مشخص نیست که او در این سازمان می ماند یا جای خود را به شخص دیگری می دهد. اما بررسی روند تغییرات رؤسای این سازمان نشان میدهد که حتی با رفتن جبلی نیز تغییری در عملکرد این سازمان ایجاد نخواهد شد و باز هم در بر همان پاشنه خود میچرخد.
از سوی دیگر، دولت در شورای نظارت بر صداوسیما دو نماینده دارد. این شورا از ترکیب شش نفر از نمایندگان قوای سهگانه تشکیل شده است که الیاس حضرتی رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، و سیدعباس صالحی وزیر ارشاد، نمایندگان دولت چهاردهم در این شورا هستند. فارغ از اینکه خروجی این نظارت بر صداوسیما چیست، نمایندگان دولتهای مختلف در شورای نظارت بر صداوسیما با رایزنی تلاش میکردند تضاد بین این سازمان و دولت را به کمترین حد خود برسانند. اما آنچه تاکنون میان اعضای دولت و رسانه ملی رخ داده، نشان از بروز تضادها و در مقابل دوربین رسانههاست و حالا به نظر میرسد موضعگیریهای مکرر پزشکیان علیه صداوسیما حاکی از آن است که در دو سال گذشته تعامل با این سازمان از طریق شورای نظارت بر آن نتیجهای نداشته است.
حالا باید دید در فاصله باقیمانده تا پایان حکم ریاست جبلی، آیا اختلافات میان دولت و صداوسیما وارد مرحله تازهای خواهد شد یا نه. آنچه این روزها در برابر دوربینها دیده میشود، تنها یک مجادله لفظی میان رئیس دولت و رئیس یک سازمان نیست؛ بلکه نشانهای از شکافی است که میان دولت و رسانهای که قرار است صدای رسمی حاکمیت و مردم باشد، ایجاد شده است. به همین دلیل، انتخاب رئیس بعدی صداوسیما میتواند بیش از آنکه صرفاً یک تغییر مدیریتی باشد، آزمونی برای سنجش این موضوع باشد که آیا قرار است این فاصله ادامه پیدا کند یا مسیر تازهای برای تعامل میان دولت و رسانه ملی شکل بگیرد.
