زنان محجبه تلویزیون یا دختران پاساژهای بالاشهر؛ کدام واقعی‌اند؟ | فیلم «بی‌داد»، بازتولید دوقطبی‌جامعه

انتشار فیلم «بی‌داد» ساخته سهیل بیرقی، بار دیگر یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال حل‌نشده‌ترین تعارض‌های سینمای ایران را به سطح آورده است؛ تعارضی میان واقعیت اجتماعی و احکام رسمی، میان آنچه در خیابان و متن جامعه جریان دارد و آنچه در آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های رسمی تعریف می‌شود.

زنان محجبه تلویزیون یا دختران پاساژهای بالاشهر؛ کدام واقعی‌اند؟ | فیلم «بی‌داد»، بازتولید دوقطبی‌جامعه

به گزارش خبرفوری مسئله‌ای که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً یک اختلاف نظر درباره یک فیلم یا یک تصمیم اداری دانست؛ این شکاف، تصویری از وضعیت گسترده‌تری است که فرهنگ و هنر ایران سال‌هاست با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند.

سهیل بیرقی فیلم‌سازی توانمند و صاحب نگاه است، اما در سال‌های اخیر درباره آثار او و برخی فیلم‌سازان دیگر، گاهی عبور از خطوط قرمز رسمی به معیاری مستقل از کیفیت سینمایی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، «سینمای زیرزمینی» نیز ناخواسته در دل همین دوگانه تعریف می‌شود؛ گویی صرف تولید اثری خارج از سازوکار رسمی، به خودی خود یک ارزش هنری یا اجتماعی محسوب می‌شود.

بیشتر بخوانید:

آقایان مجوز دیگر فایده ندارد | «بی‌داد» پس از چهار سال توقیف، در یوتیوب منتشر شد

رقص چنگیز وثوقی و تشویق محمد صالح علا | پشت صحنه فیلم تیغ و آفتاب ۱۳۶۹ | ببینید

بازیگر زن مشهور از سینما خداحافظی کرد

یک بی‌وفایی بزرگ | هنرمند پیشکسوت را مأموران شهرداری دفن کردند | عکس

این وضعیت، معیارهای نقد و ارزیابی سینما را مخدوش می‌کند و در نهایت همان دوقطبی خطرناکی را بازتولید می‌کند که جامعه ایران در عرصه‌های مختلف با آن روبه‌روست.

اما مسئله اصلی امروز جای دیگری است. جامعه ایران در سال‌های اخیر، به شکلی آشکار و غیرقابل انکار، بسیاری از خطوط قرمز رسمی را پشت سر گذاشته است. واقعیت اجتماعی دیگر منتظر مجوز نمی‌ماند و خیابان، سبک زندگی و مناسبات روزمره مردم، فاصله خود را با بسیاری از دستورالعمل‌های رسمی نشان داده‌اند. با این حال، بخشی از ساختارهای ناظر بر سینما همچنان اصرار دارند همان مرزهایی را حفظ کنند که بخش بزرگی از جامعه مدت‌هاست از آنها عبور کرده است.

نتیجه، تصویری عجیب و گاه سوررئال از وضعیت فرهنگی کشور است؛ وضعیتی که در آن با چند روایت متفاوت از یک واقعیت مواجهیم. در تلویزیون، زنان همچنان با پوششی ظاهر می‌شوند که گویی قرار است تصویری آرمانی و جدا از واقعیت جامعه ارائه کند. در سینما و شبکه نمایش خانگی، اما استانداردها تا حدی تغییر کرده و گاه یک کلاه یا تکه‌ای پارچه برای رعایت ظاهری قواعد کفایت می‌کند. در خیابان، اما داستان کاملاً متفاوت است؛ جامعه عملاً از بسیاری از این مرزها عبور کرده و زندگی روزمره مسیر دیگری را طی می‌کند.

این «یک بام و چند هوا» فقط مسئله پوشش یا اکران یک فیلم نیست. تناقض میان آنچه گفته می‌شود و آنچه در عمل وجود دارد، به یکی از ویژگی‌های مهم زندگی امروز تبدیل شده است. شکافی که بیش از همه در عرصه سیاست دیده می‌شود، اکنون در فرهنگ، سینما، رسانه و حتی مناسبات اجتماعی نیز بازتاب پیدا کرده است.

در چنین فضایی، پاسخ مبهم و گریزپای رئیس سازمان سینمایی به پرسش خبرنگاری درباره همین تناقض‌ها، بیش از آنکه مسئله را روشن کند، بر ابهام‌ها افزود. وقتی سیاست‌گذار نه می‌تواند قواعد موجود را با واقعیت جامعه هماهنگ کند و نه حاضر است صریحا درباره تغییر آنها سخن بگوید، نتیجه چیزی جز سردرگمی نخواهد بود.

«بی‌داد» شاید بیش از آنکه صرفاً یک فیلم مسئله‌ساز باشد، آینه‌ای برای دیدن همین وضعیت باشد؛ وضعیتی که در آن سینما میان جامعه‌ای که تغییر کرده و مقرراتی که هنوز تغییر نکرده، گرفتار مانده است.

شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 29
  • ناشناس

    دختران و زنان امروز خیلی دنبال جلب توجه هستند به طوری که هر مدل پوشاکی که به نظرشان جذاب باشد را می پوشند. از اول دادن حق رای به مونثات ! کار اشتباهی بود

    نظرات شما -
    • ناشناس

      خب مشکل مردم همینه اینیکی شما میگی میشه دیکتاتوری میشه همون سیستم حکومت کردن، نه جامعه دموکراتیک که واقعا مردم تصمیم گیرنده باشن، شما میخواین خلیفه مردم باشین و مردم به ساز شما برقصن

    • ناشناس

      توی مذکر اصلا دنبال جلب توجه نیستی!

    • ناشناس

      تو فقط یک مذکر هستی
      خد را داخل مردان قاطی نکن

    • ناشناس

      اتفاقا امام خمینی هم سال ۴۲ از حق رای زنان ناراحت بودند و اعتراض کردند

    • ناشناس

      مردان و پسران دنبال جلب توجه نیستن ؟ اونام خیلی به خودشون میرسن. همه دنیا اشتباه کردن فقط شما زن ستیزا درست میگید

  • ناشناس

    من کاری به فیلم ندارم ، صرفا این رو میخوام بگم که "زنان محجبه تلویزیون یا دختران پاساژهای بالاشهر؛ کدام واقعی‌اند؟" ، مشکل اینجاست که اون "یا" باید "و" بشه ، و اون جمله اینجوری باشه که "زنان محجبه تلویزیون و دختران پاساژهای بالاشهر واقعی‌اند" ، لازم نیست اون دو قشر مقابل هم و دشمن هم باشن ، میشه کنار هم بود

    نظرات شما -
    • ناشناس

      دقیقا

    • ناشناس

      صدا سیما خیلی طبیعیه چون زنها داخل خونه و جلوی محارمشونم حجاب دارن 😂 خیلی باور پذیر و واقعیه که پدر و برادرشون توی فیلمو بغل نمیتونن بکنن

  • ناشناس

    آن چیزی که در فیلمها و صدا و سیمای میلی میبینید بیشترش تظاهر و نان به نرخ روز خوردن است چون به خلوت میروند......

  • ناشناس

    هر دو واقعی ان، نباید هیچ کدوم رو حذف کنیم

    نظرات شما -
    • ناشناس

      هر دو یکی هستند

  • ناشناس

    اگر نگاهی به زنهایی که تو تجمعات وراهپیماییها تیاند واتفاقا تعدادشون کپ نیست متوجه میشید کدوم واقعیه.

    نظرات شما -
    • ناشناس

      کدام تجمعات؟

  • ناشناس

    هم خانم هایی که چادر می‌پوشند خیلی خوشکلن هم اونهایی که نمی پوشند این تفاوت‌ها ست که ایران رو زیبا میکنه احترام به نظرهمدیگه

    نظرات شما -
    • ناشناس

      یا زنی یا زن ذلیل

    • ناشناس

      خوشگلی اهمینی نداره چون سلیقه است. مهم آزادی و حق انتخاب و حق‌ مالکیت هر فرد بر‌ بدنشه

    • ناشناس

      زنه یا زن ذلیل؟
      خوبی؟ چتونه؟
      زنای خانواده‌ رو خریدین؟
      وقتی راحت زن‌کشی میکنید توقعی از شما نیست.

  • ناشناس

    بجای کلمه ی واقعی خوب بود میگفتین زنان محجبه یا دختران بی حجاب کدام ایرانی ترند؟

    نظرات شما -
    • ناشناس

      معلومه کدام ایرانی‌اند. همونها که هزاران سال بدون پوشش عربی بودند.

    • ناشناس

      اساسا در همه کشورا همه مدلی آدم وجود داره. این مدل مقایسه های غلط فقط کینه و دشمنی ایجاد میکنه

    • ناشناس

      نادان!!
      کمی تحقیق کن!!!
      وقتی کردی متوجه پوشش کاملا پوشیده زنان اصیل ایرانی میشوی
      برهنگی در قبایل بدوی آفریقایی وجود داشته در تمام تمدن های اصیل خاورمیانه زنان پوشیده بودند

  • ناشناس

    امان از ترکیه و فیلم های بی عفتی اش، امان از چسبیدن متولیان فرهنگی کشور به میز ریاست بجای منبر تبلیغ دین، امان از گرفتار کردن پدران و مادران در ورطه معیشت و عدم امکان نظارت آنها در تربیت فرزندانشان، امان از ول کردن افسار عفت و اخلاق و دین توسط متولیان دین ،و دهها امان دیگر

    نظرات شما -
    • ناشناس

      والا قبل انقلاب بدون وجود فیلم های ترکی و غیره هم خیلی زنهای ایرانی بی حجاب بودن

  • ناشناس

    صدا سیمایی یه ترم ازون بالاشهری جلوتر هست البته تعداد میعدودی فقط، یعنی وقتی یه اشنا کله گنده پیدا کنند و پول دوست شدید باشند

  • ناشناس

    معمولا کف خیابان به واقعیت نزدیک تره

  • ناشناس

    خانم های بی حجاب حوصله ها دارند از موی مرتب تا ناخن کاشته تا استیل خاص یعنی اگه یه روز گرفتار باشن حوصله میکنن اینقدر به خودشون برسن

  • ناشناس

    صدا و سیما همش گریم و تصنعی
    پاساژ و شهر واقعی

  • ناشناس

    آنکس که خواب است را می توان بیدار کرد
    ولی کسی که خود را به خواب زده هرگز