آیا شترمرغها واقعا موقع خطر سر خود را در شن فرو میبرند؟
به نظر میرسد اعتقاد به اینکه شترمرغها زمان احساس خطر سر خود را در شن و ماسه فرو میبرند، نخستین بار از «پلینی بزرگ» طبیعیدان رومی حدود ۲۰۰۰ سال پیش نشأت گرفته باشد. اما آیا این موضوع بهراستی حقیقت دارد؟
مردم قرنها باور داشتند وقتی شترمرغها با خطر مواجه میشوند، سر خود را به شکل مضحکی در شن و ماسه یا خاک فرو میبرند تا پنهان شوند. این قضیه منجر به شکلگیری این اصطلاح نیز شد «همچون شترمرغ سر در شن فرو بردن» برای اشاره به کسانی که از مشکلاتشان اجتناب میکنند و ترجیح میدهند با آنها روبرو نشوند.
اما آیا شترمرغها بهراستی چنین کاری را انجام میدهند؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت که نه، آنها این کار را نمیکنند، هرچند گاهی به نظر میرسد اینگونه رفتار میکنند.
شترمرغها در آفریقا یافت میشوند و در زیستگاههای متنوعی مانند علفزارها، ساواناها و بیابانها زندگی میکنند. آنها بزرگترین پرندگان جهان هستند و وزنشان به ۱۳۰ کیلوگرم میرسد و میتوانند اندازهای تا ۲.۷ متر داشته باشند.
با این حال، سر آنها نسبت به بدنشان کمابیش کوچک است و رفتارهایی دارند که از دور ممکن است شبیهِ فرو بردن سر در خاک به نظر برسد.
برخلاف پرندگانی که آشیانه میسازند، شترمرغها گودالهای کمعمقی در خاک یا ماسه برای گذاشتن تخمهای خود حفر میکنند. هر دو والد تخمها را چندین بار در روز با سرشان میچرخانند تا از گرم ماندن آنها مطمئن شوند. از دور، این رفتار میتواند شبیه این باشد که سر آنها در خاک فرو رفته است.
شترمرغها همچنین زمان زیادی را با سر نزدیکِ زمین به جستجوی غذا، از جمله علفها و گاهی حیوانات کوچک مانند موشها، قورباغهها و حشرات میگذرانند. از دور این حالت میتواند طوری به نظر برسد که گویی سرشان در زمین فرو رفته است.
شترمرغها سریعترین پرندگان دونده جهان هستند و میتوانند به سرعت ۷۰ کیلومتر در ساعت برسند. در حیات وحش، شترمرغها شکارچیان طبیعی بسیاری مانند یوزپلنگها، شیرها و پلنگها دارند.
آنها هنگام احساس خطر، اغلب فرار میکنند و اگر نتوانند فرار کنند، گاهی بهصورت بسیار تخت روی زمین دراز میکشند و گردن خود را به سمت زمین دراز میکنند تا با محیط اطراف استتار کنند.
برخی گزارشها نیز نشان میدهند شترمرغهای بالغ از بالهای خود برای پراکندن گرد و غبار در اطرافشان استفاده میکنند تا شکارچیان را از جوجههایشان منحرف کنند. افزون بر این، آنها میتوانند ضرباتی چنان قوی بزنند که حتی یک شیر را از پای درآورد.
بنابراین در واقعیت، شترمرغها از سرعت و حواس تیز خود برای تشخیص و فرار از شکارچیان استفاده میکنند و نیازی به فرو بردن سر در شن و ماسه ندارند.
این باور نادرست است و رفتارهای شترمرغها برای زنده ماندن به مراتب پیچیدهتر و مؤثرتر از فرو بردن سر در خاک است.
