بازگشت فولاد به ریل رقابت جهانی
صنعت فولاد در جهان امروز، فقط یک صنعت سنگین نیست؛ ستون فقرات توسعه صنعتی، زیرساخت، حملونقل، ساختمان، انرژی، خودروسازی و صادرات غیرنفتی است.
کشوری که فولاد رقابتی تولید میکند، در واقع بخشی از قدرت اقتصادی و صنعتی خود را تثبیت کرده است. جایگاه ایران در میان تولیدکنندگان مهم فولاد جهان نشان میدهد که این صنعت برای کشور یک مزیت معمولی نیست، بلکه یکی از پایههای اصلی اقتصاد غیرنفتی، ارزآوری و حضور ایران در بازارهای منطقهای و جهانی است.
جنگ تحمیلی اخیر و آسیب به برخی زیرساختهای صنعتی، از جمله حمله به فولاد خوزستان، بار دیگر اهمیت این صنعت را آشکار کرد. دشمن دقیقاً صنایعی را هدف گرفت که در تولید ملی، صادرات، اشتغال و تابآوری اقتصادی نقش دارند. فولاد خوزستان در این میان جایگاهی ویژه دارد؛ هم یکی از تأمینکنندگان اصلی فولاد میانی و خوراک صنایع پاییندستی کشور است، هم در اقتصاد خوزستان از نظر اشتغال، پیمانکاری، حملونقل، صادرات و گردش مالی نقش جدی دارد. آسیب به چنین مجموعهای، فقط آسیب به یک کارخانه نیست؛ اختلال در بخشی از زنجیره تولید و ارزآوری کشور است.
اما اهمیت موضوع فقط به بازسازی خسارتهای فیزیکی محدود نمیشود. بازار جهانی فولاد منتظر ایران نمیماند. گزارشهای بینالمللی نشان میدهد ظرفیتسازی جدید در فولاد جهان ادامه دارد و کشورهای منطقه نیز با سرمایهگذاری در فولاد سبز، زنجیره معدن و تولید محصولات پیشرفته، در حال آماده شدن برای سهمگیری بیشتر از بازارها هستند. در چنین شرایطی، هر روز کاهش تولید، هر محدودیت صادراتی و هر قطعی انرژی، میتواند به از دست رفتن سهم ایران از بازارهای منطقهای منجر شود؛ سهمی که بازپسگیری آن همیشه آسان نیست.
از این منظر، بازگشت صنعت فولاد به ریل تولید و رقابت جهانی، یک ضرورت راهبردی است. حمایت از فولاد فقط با بیانیه و شعار محقق نمیشود؛ باید در عمل مسیر تولید، انرژی، صادرات و بازسازی هموار شود. تأمین پایدار برق و گاز، بازنگری در سهمیه انرژی صنایع راهبردی، تسهیل صادرات، حمایت از بازسازی واحدهای آسیبدیده، جلوگیری از تصمیمهای ناگهانی و تقویت صنایع پاییندستی، حداقل الزامات این مسیر است. اگر فولاد ایران قرار است جایگاه خود را در بازارهای جهانی حفظ کند، باید امکان تولید مستمر و رقابتپذیر داشته باشد.
امروز فولاد برای ایران فقط یک صنعت نیست؛ بخشی از امنیت اقتصادی کشور است. فولاد خوزستان و دیگر شرکتهای بزرگ فولادی، پس از جنگ اخیر، نیازمند حمایت عملی و تصمیمهای فوریاند تا دوباره با تمام ظرفیت در مدار تولید، صادرات و تأمین نیاز داخلی قرار گیرند. در این مقطع، رفع محدودیتهای انرژی نه یک مطالبه بخشی، بلکه شرط بازگشت صنعت فولاد به ریل رقابت جهانی است؛ زیرا صنعتی که برق و گاز پایدار نداشته باشد، نمیتواند در بازارهای جهانی پایدار بماند.