نویسنده برنده بوکر متهم شد
دیوید سالای، نویسنده مجارستانی، بریتانیایی برنده جایزه بوکر ۲۰۲۵ با اتهام کپیبرداری از یک فیلم سینمایی کلاسیک ساخته استنلی کوبریک روبهرو شده است.
منتقدان به همپوشانیهای قابل توجه طرح داستانی رمان «گوشت» نوشته دیوید سالای با فیلم «بری لیندون» ساخته استنلی کوبریک (۱۹۷۵) اشاره کردهاند.
رمان «گوشت» نوشته دیوید سالای در سال گذشته میلادی به دلیل اصالتش مورد تحسین قرار گرفت و داوران اعلام کردند «هرگز چیزی شبیه به آن نخواندهاند».
با این حال، منتقدان از آن زمان به شباهتهای چشمگیر بین کتاب او و فیلم کوبریک ساخته ۱۹۷۵ یعنی «بری لیندون» اشاره کردهاند.
درام تاریخی کوبریک اقتباسی است از رمان «شانس بری لیندون» نوشته ویلیام تکری که اکنون به عنوان یک اثر کلاسیک شناخته میشود.
اما کسانی که فیلم را دیده و کتاب سالای را خواندهاند، این سوال را مطرح کردهاند که چرا نویسنده میزان همپوشانی خطوط داستانی مشابه را تأیید نکرده است.
«گوشت» داستان یک مرد مجارستانی از طبقه کارگر به نام ایشتوان است که ثروت فوقالعادهای به دست میآورد و سپس آن را از دست میدهد.
![]()
رادی دویل، رئیس هیات داوران جایزه بوکر، اظهار کرده بود که کتاب «بر یک مرد طبقه کارگر تمرکز میکند، کسی که معمولاً چندان مورد توجه قرار نمیگیرد».
در اثر کوبریک، لیندون نیز اصالتا اهل ایرلند و از طبقه کارگر است.
هم ایشتوان و هم لیندون سرباز میشوند، با زنان ثروتمندی ازدواج میکنند، پسران خود را از دست میدهند، با فرزندخواندگان خود میجنگند که در نهایت جانشان را نجات میدهند، پیش از آنکه به فقر مالی سقوط کنند.
با وجود این، به گزارش تایمز، سالای در برنامه «این زندگی فرهنگی» رادیو ۴ بیبیسی، این ارتباط را کماهمیت جلوه میدهد و عنوان میکند کوبریک واقعا در ذهن من نبود.
نمونههایی از شباهتها در آثار نشان داده میشود که هر دو شخصیت اصلی به نقاشیها واکنش نشان میدهند و میگویند که استفاده از رنگ آبی را دوست دارند.
در همین حال، هم در کتاب و هم در فیلم صحنهای وجود دارد که در آن مادر قهرمان داستان به او درباره خطرات ثروت تازهبهدستآمده هشدار میدهد.
با وجود این، دیوید سکستون، منتقد ادبی میگوید که دیوید سالای در الهام گرفتن از اثر دیگری کار اشتباهی نکرده است، اما طفرهرفتن او را اصلا درک نمیکند.
این سردبیر پیشین ادبی روزنامه ایونینگ استاندارد به تایمز گفت: «من نمیفهمم چرا در این مرحله، او بیشتر به آن اقرار نمیکند. من و هر کس دیگری که متوجه آن شده، هیچ ایرادی در آن پیدا نکردهایم. این سرقت ادبی نیست؛ اقتباس از چیزی کاملا مشروع است، و من همیشه نوشتههایش را تحسین کردهام.
دیوید سالای در سال ۲۰۲۵ به اولین نویسنده مجارستانی - بریتانیایی تبدیل شد که برنده جایزه بوکر و جایزه نقدی ۵۰ هزار پوندی همراه آن شد.