یک کارشناس:
حادثهدیدگان جنگ را مجبور به بازگویی خاطرات تلخ نکنید
کارشناس مسئول سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد شبکه بهداشت و درمان شهرستان ری با تأکید بر ضرورت توجه به پیامدهای روانی حوادث و بحرانها گفت: کمکهای اولیه روانشناختی با اقداماتی ساده مانند گوش دادن فعال، ایجاد احساس امنیت و برقراری ارتباط با خانواده و مراکز حمایتی میتواند به کاهش آسیبهای روانی و پیشگیری از اختلال استرس پس از سانحه کمک کند.
دکتر ناهید جولاییها روز جمعه در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: زندگی انسانها همواره با حوادث و اتفاقات دشواری مانند زلزله، سیل، تصادفات شدید، فقدان عزیزان، خشونت و جنگ همراه بوده است؛ رویدادهایی که میتوانند سلامت روان افراد را تحت تأثیر قرار دهند.
وی افزود: بروز واکنشهایی مانند ترس، ناراحتی، اضطراب و بیخوابی پس از مواجهه با حوادث ناگوار، واکنشی طبیعی است، اما اگر این علائم بهبود پیدا نکنند و هفتهها یا ماهها ادامه داشته باشند، ممکن است فرد با اختلال استرس پس از سانحه یا سایر اختلالات مرتبط با استرس مواجه شود.
این کارشناس سلامت روان با معرفی کمکهای اولیه روانشناختی (PFA) بیان کرد: این نوع کمک، مجموعهای از حمایتهای انسانی، عملی و روانشناختی است که به افرادی ارائه میشود که در معرض یک بحران جدی قرار گرفتهاند و به دلیل شرایط پیشآمده، توانایی سازگاری مناسب با وضعیت جدید را ندارند.
جولاییها ادامه داد: افرادی که شاهد مرگ خشونتآمیز نزدیکان خود بودهاند، درگیر بلایای طبیعی مانند زلزله و سیل شدهاند، تصادفات رانندگی یا حوادث شغلی شدید را تجربه کردهاند یا بهصورت مستقیم و غیرمستقیم تحت تأثیر جنگ قرار گرفتهاند، ممکن است به حمایتهای اولیه روانشناختی نیاز داشته باشند.
وی با بیان اینکه برای انجام کمکهای اولیه روانشناختی الزاماً به مدرک دانشگاهی یا تخصص روانشناسی نیاز نیست، گفت: هر فردی که تمایل به فعالیت داوطلبانه و کمک به همنوعان خود داشته باشد، میتواند با رعایت اصول صحیح، در کاهش پریشانی و اضطراب افراد حادثهدیده نقش مؤثری ایفا کند.
زخمهای روانی بحران را پیش از تبدیل شدن به اختلال جدی بگیریم
کارشناس مسئول سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد شبکه بهداشت و درمان شهرستان ری با تأکید بر اهمیت مداخله بهموقع تصریح کرد: اجرای صحیح کمکهای اولیه روانشناختی میتواند گامی مؤثر برای افزایش سازگاری افراد با شرایط بحرانی، کاهش احتمال ابتلا به اختلال استرس پس از سانحه و تقویت تابآوری فردی و اجتماعی باشد.
وی یکی از مهمترین اقدامات در این زمینه را شناسایی نیازها و نگرانیهای افراد آسیبدیده دانست و افزود: حمایت عملی از حادثهدیدگان، تأمین نیازهای اولیه مانند آب، غذا و پوشاک، کمک به ایجاد احساس آرامش و فراهم کردن امکان دسترسی به اطلاعات و حمایتهای اجتماعی از جمله اقداماتی است که افراد داوطلب میتوانند انجام دهند.
جولاییها ادامه داد: گاهی اطلاعاتی که در شرایط عادی کماهمیت به نظر میرسند، برای فرد حادثهدیده بسیار حیاتی هستند؛ بهعنوان مثال اطلاع از محل دریافت غذا، نحوه دسترسی به اعضای خانواده یا مراکز ارائه خدمات حمایتی میتواند بخشی از نگرانیهای او را کاهش دهد.
وی با اشاره به اهمیت حضور و همدلی در کنار افراد آسیبدیده اظهار کرد: گوش دادن به صحبتهای افراد بدون آنکه آنها را به بیان خاطرات و احساسات خود مجبور کنیم، یکی از اصول مهم کمکهای اولیه روانشناختی است. ممکن است فرد در وضعیت شوک قرار داشته باشد و تمایلی به صحبت کردن نداشته باشد؛ در چنین شرایطی صرف حضور آرام و حمایتگرانه در کنار او نیز میتواند کمککننده باشد.
حادثهدیدگان را مجبور به بازگویی خاطرات تلخ نکنید
این کارشناس سلامت روان با هشدار نسبت به برخی رفتارهای نادرست در مواجهه با افراد آسیبدیده گفت: افرادی که بهعنوان داوطلب کمکهای اولیه روانشناختی فعالیت میکنند، نباید وارد حوزههایی شوند که نیازمند تخصص حرفهای روانشناسان، مشاوران و مددکاران اجتماعی است.
جولاییها تأکید کرد: نباید افراد حادثهدیده را به بازگویی افکار، احساسات و برداشتهای خود از حادثه مجبور کنیم. اگر فرد تمایل داشت درباره اتفاق پیشآمده صحبت کند، میتوانیم با دقت به حرفهای او گوش دهیم، اما نباید برای تخلیه هیجانی یا بیان جزئیات حادثه به او فشار وارد کنیم.
وی افزود: اصرار به کمک کردن به افرادی که تمایلی به دریافت حمایت ندارند نیز رفتار درستی نیست. همچنین نباید هنگام صحبت کردن فرد آسیبدیده، ناگهان گفتوگو را قطع کنیم و بدون ارائه راهنمایی یا کمک مناسب او را ترک کنیم.


