از دیپلماسی فرسایشی تا آرایش نظامی | چرا همه می‌گویند جنگ نزدیک است؟
همزمان با ادامه تلاش‌های دیپلماتیک برای احیای تفاهم میان ایران و آمریکا، نشانه‌های تازه‌ای از تحرکات نظامی واشنگتن در خاورمیانه دیده می‌شود؛ تحولاتی که احتمال بازگشت به رویارویی نظامی را جدی‌تر کرده است.
به گزارش خبرفوری، نشست محرمانه مقام‌های ارشد دولت دونالد ترامپ در کمپ دیوید، تقویت پدافند هوایی آمریکا در خلیج‌فارس، حرکت ناو هواپیمابر تئودور روزولت و تحولات جبهه یمن، همگی از آماده‌سازی واشنگتن برای سناریوهای احتمالی حکایت دارند. با این حال، پرسش اصلی این است که آیا جنگ تازه می‌تواند راه خروج ترامپ از بحران را هموار کند یا به گسترش دامنه درگیری‌ها منجر خواهد شد؟
کمپ دیوید؛ نشانه‌ای از تصمیم نظامی؟
به گزارش آکسیوس، روز جمعه ۱۱ مهر، شماری از مقام‌های ارشد دولت آمریکا در نشستی چندساعته و اعلام‌نشده در کمپ دیوید، تحولات جنگ ایران و درگیری‌های عربستان و حوثی‌های یمن را بررسی کردند. جی‌دی ونس، مارکو روبیو، پیت هگست، استیو ویتکاف، جان راتکلیف و دن کین از حاضران این نشست بودند.
اهمیت این جلسه از آن جهت است که نشست مشابهی در ژوئن ۲۰۲۵، چند روز پیش از آغاز جنگ اسرائیل علیه ایران، برگزار شده بود. البته این شباهت به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که ترامپ تصمیم به آغاز جنگ گرفته است؛ با این حال، همزمانی آن با افزایش تحرکات نظامی، توجه‌ها را به احتمال تشدید بحران جلب می‌کند.
دیپلماسی ادامه دارد، اما توافق دور از دسترس است
در سوی دیگر، مسیر مذاکره همچنان بسته نشده است. رویترز گزارش داده که عباس عراقچی از طریق میانجی‌های قطری پاسخ آمریکا به طرح هفت‌روزه اعتمادسازی را دریافت کرده است. با این حال، اختلاف بر سر ترتیب اجرای تعهدات، همچنان یکی از موانع اصلی دستیابی به تفاهم به شمار می‌رود.
بیشتر بخوانید:
روایت فارن‌افرز از تغییر دکترین تهران | جنگ چگونه نگاه تهران را تغییر داد؟
جزئیات طرح ادعایی لاریجانی و خرازی برای پایان جنگ | پوتین از چه نقشی برای لاریجانی سخن گفت؟
دیپلماسی در بن‌بست | پاسخ سخت‌تر ایران؛ تهران اهدافی خارج از منطقه را در برنامه دارد
حتی در صورت توافق سیاسی اولیه، مسائل مهمی مانند بازگشایی تنگه هرمز، رفع محدودیت‌های دریایی، آزادسازی منابع مالی ایران و سازوکار راستی‌آزمایی تعهدات هسته‌ای باید تعیین تکلیف شوند. بنابراین، دستیابی به توافقی پایدار، حتی در صورت پیشرفت مذاکرات، به زمان و چانه‌زنی‌های فنی نیاز دارد.
تقویت آرایش نظامی در خلیج‌فارس
همزمان با مذاکرات، آمریکا ظرفیت نظامی خود را در منطقه افزایش داده است. گزارش‌ها از استقرار دو آتشبار دیگر پاتریوت برای حفاظت از تأسیسات انرژی در عربستان و قطر و حرکت ناو هواپیمابر تئودور روزولت به سمت خاورمیانه حکایت دارند. گزارش‌هایی نیز درباره اعزام نیروهای نظامی بیشتر به منطقه منتشر شده است.
در حوزه انرژی، برنامه عرضه ذخایر اضطراری نفت نیز اهمیت دارد. کشورهای گروه هفت از عرضه ۱۰۰ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی خبر داده‌اند؛ اقدامی در چارچوب تلاش‌های گسترده‌تر برای مهار پیامدهای اختلال در بازار انرژی.
مجموع این تحولات نشان می‌دهد واشنگتن، در کنار حفظ مسیر مذاکره، برای مواجهه با سناریوی تشدید درگیری نیز آماده می‌شود؛ هرچند نمی‌توان این اقدامات را به‌معنای تصمیم قطعی برای آغاز جنگ دانست.
جبهه یمن؛ خطر گسترش بحران
تحولات یمن نیز می‌تواند معادله را پیچیده‌تر کند. رویترز از بررسی گزینه‌های عربستان برای عملیاتی گسترده علیه حوثی‌ها با هدف عقب‌راندن آنها از مناطق ساحلی و بازپس‌گیری کنترل باب‌المندب خبر داده است. گزینه‌هایی شامل عملیات زمینی نیروهای یمنی با پشتیبانی حملات هوایی عربستان مطرح شده‌اند.
باب‌المندب، در کنار تنگه هرمز، یکی از مسیرهای مهم تجارت جهانی و انتقال انرژی است. گسترش درگیری به این منطقه می‌تواند اختلال در کشتیرانی و افزایش فشار بر بازارهای جهانی نفت را به دنبال داشته باشد.
مسئله اصلی ترامپ؛ چگونه جنگ را تمام کند؟
برای ترامپ، مسئله فقط آغاز دور تازه‌ای از جنگ نیست؛ بلکه چگونگی پایان‌دادن به آن نیز اهمیت دارد. حملات گسترده‌تر لزوماً به تسلیم طرف مقابل یا دستیابی به توافقی پایدار منجر نمی‌شوند و ممکن است با پاسخ‌های نامتقارن ایران، آسیب به زیرساخت‌های انرژی و گسترش درگیری به جبهه‌های تازه همراه شوند.
در چنین شرایطی، ورود احتمالی عربستان به جنگ یمن و تهدید امنیت باب‌المندب می‌تواند هزینه‌های نظامی، اقتصادی و سیاسی بحران را افزایش دهد. بنابراین، آرایش نظامی آمریکا را باید نشانه جدی‌ترشدن گزینه جنگ دانست، نه اثبات قطعی تصمیم به آغاز آن. پرسش تعیین‌کننده این است که اگر ترامپ بار دیگر به گزینه نظامی روی بیاورد، چه تضمینی برای مهار بحران و خروج از جنگی گسترده‌تر خواهد داشت؟
