منظور ترامپ از اینکه میگوید آمریکا مذاکرات «بیسروصدا» با ایران دارد چیست؟
وضعیت مذاکرات میان آمریکا و ایران بر سر توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز در چه مرحلهای قرار دارد؟ دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در گفتوگویی اخیر با آکسیوس در پاسخ به این پرسش گفت: ما «بی سرو صدا» مذاکره کردیم!
به گزارش خبرفوری به نقل از سیانان پس از آنکه ایران در آخر هفته گذشته پیششرطهای خود را برای بازگشایی تنگه هرمز افزایش داد، ترامپ به جای تهدید به حملات جدید، از رویکردی متفاوت سخن گفت؛ رویکردی که به نظر میرسد بر وارد کردن فشار اقتصادی بر ایران متمرکز است.
ترامپ ادعا کرد «ما آن را کم اهمیت میکنیم. فقط به شکل نیمهمذاکرهای با آنها در حال گفتوگو هستیم. ما فقط ایران را زیر نظر داریم.»
این اظهارات با الگوی معمول ترامپ در سخن گفتن درباره ایران تفاوت دارد. او معمولا اعلام میکند که یک توافق نهایی با تهران بسیار نزدیک است، سپس در صورت موافقت نکردن ایران تهدید میکند که این کشور را نابود خواهد کرد و در نهایت، در آخرین لحظه حملات را متوقف میکند؛ تنها برای اینکه دوباره همین چرخه را تکرار کند. اما دقیقا منظور ترامپ از اینکه رویدادهای مرتبط با جنگ را کم اهمیت میکند چیست؟
از صفت به فعل
این نخستین بار نیست که ترامپ از این عبارت غیرمعمول استفاده میکند؛ عبارتی که معمولا به شکل صفت یا قید به کار میرود اما رئیسجمهوری آمریکا آن را به فعل تبدیل کرده است.
اوایل ماه آوریل، در شرایطی که ادامه حملات اسرائیل به جنوب لبنان مذاکرات با ایران را تهدید میکرد، ترامپ برای توصیف گفتوگوی تلفنی خود با بنیامین نتانیاهو از همین عبارت استفاده کرد. او در آن زمان به شبکه انبیسی گفت: «من با بیبی صحبت کردم و او قرار است آن را در «یک گام پایین» ادامه بدهد. فکر میکنم فقط باید کمی آرامتر و کمتنشتر رفتار کنیم.»
بیشتر بخوانید:
کشتی ۲۳ میلیارد دلاری ترامپ | جنگافزاری که پیش از ورود به آب از رده خارج میشود
ملانیا ترامپ در سال ۲۰۲۶ فقط ۳۸ بار دیده شده است
اما معنای امروزی این واژه حاصل یک تحول زبانی طولانی است. قدیمیترین شکل این واژه ظاهرا در سال ۱۷۸۶ ثبت شده و برای توصیف صدا یا قطعه موسیقیای به کار میرفته که در گام موسیقایی پایین اجرا میشده است. از اوایل قرن نوزدهم، این اصطلاح وارد دنیای هنرهای تجسمی و سپس عکاسی شد و برای توصیف آثاری با رنگهای تیره یا ملایم مورد استفاده قرار گرفت.
پیتر بیلی، شاعر انگلیسی، در مجموعه شعری خود در سال ۱۸۰۳ از این واژه برای توصیف یک نقاشی از عیسی مسیح استفاده کرد و نوشت که اثر «در یک گام پایین» نقاشی شده بود و پارچه سفید لباس مسیح، اصلیترین بخش روشن تصویر را تشکیل میداد.
این واژه چگونه به زبان روزمره رسید؟
در اواسط قرن بیستم، این واژه معنای جدیدی پیدا کرد و برای اشاره به ظرافت، خویشتنداری و کمحاشیه بودن به کار رفت.
در دهههای بعد، معانی عامیانه دیگری نیز پیدا کرد. این اصطلاح در فرهنگ سیاهپوستان آمریکا معنایی مرتبط با محرمانه بودن، پنهانکاری یا بااحتیاط رفتار کردن پیدا کرد.
این واژه همچنین به عنوان قیدی برای کماهمیت جلوه دادن یا تعدیل یک موضوع به کار میرود. این واژه همچنین برای توصیف فردی که بدون سروصدا و به دور از مرکز توجه رفتار میکند به کار میرود.
در دهههای ۲۰۱۰ و ۲۰۲۰، این کاربردها از زبان انگلیسی سیاهپوستان فراتر رفت و میان جوانان رواج گستردهای پیدا کرد. آدام الکسیچ، زبانشناس مشهور در فضای آنلاین، میگوید این واژه امروز بخشی از زبان نسل Z است؛ زبانی که با فاصله گرفتن از موضوعات و نوعی بیتفاوتی یا شوخطبعی همراه است.
ترامپ دقیقا چه پیامی میدهد؟
از این منظر، وقتی ترامپ میگوید آمریکا مذاکرات با ایران را «بی سروصدا» کرده، میتوان این حرف را نوعی موضعگیری محتاطانه و دوپهلو دانست.
الکسیچ معتقد است ترامپ احتمالا نمیخواهد نشان دهد که آمریکا بیش از اندازه نگران ایستادگی ایران بر خواستههایش است. به گفته او، اعتراف به چنین نگرانیای میتواند یک اشتباه ژئوپلیتیکی باشد.
او میگوید استفاده از این عبارت به ترامپ اجازه میدهد به افکار عمومی بگوید دولت در حال انجام یک کار است، اما همزمان پیام متفاوتی برای ایران ارسال کند.
جامال موواککیل، استاد انسانشناسی و زبانشناسی دانشگاه واشنگتن، نیز معتقد است استفاده از چنین عبارتی میتواند نشانهای از زبان جوانان و فرهنگ عامه باشد. از این زاویه، استفاده ترامپ از این واژه ممکن است در نگاه نخست شبیه تلاش یک فرد سالخورده برای استفاده از اصطلاحات رایج اینترنتی به نظر برسد؛ گویی واژهای را به کار میبرد که لزوما در بافت اصلی آن قرار ندارد.
با این حال، ترامپ سابقه طولانی در بازی با زبان دارد. او در ابتدای جنگ بارها از واژه «excursion» (گشت و گذار ) برای توصیف جنگ استفاده کرد؛ واژهای که معمولا به معنای یک سفر کوتاه یا گردش است. او همچنین بارها از اصطلاح غیرتخصصی «غبار هستهای» سخن گفت و اخیرا نیز اعلام کرد که «چارچوبهای یک توافق» حاصل شده است.
موواککیل میگوید ترامپ به این شیوه با زبان بازی میکند، اما همچنان میتواند منظور خود را منتقل کند.
فرار از پاسخهای مشخص
از این منظر، «بی سرو صدا» انجام دادن مذاکرات به ترامپ اجازه میدهد از پاسخ دادن به پرسشهای اساسی درباره آینده مذاکرات فرار کند.
به نوشته سیانان آمریکا و ایران هر دو در روزهای اخیر شرایط خود را برای بازگشایی تنگه هرمز سختتر کردهاند؛ اتفاقی که نشان میدهد دو طرف شاید حتی از گذشته نیز از رسیدن به توافق فاصله بیشتری گرفته باشند.
تنگه هرمز، یکی از حیاتیترین مسیرهای آبی جهان، همچنان عملا بسته است؛ در حالی که ترامپ اصرار دارد آمریکا کنترل کامل آن را در اختیار دارد!
از سوی دیگر، جنگی که ترامپ در ابتدا گفته بود تنها «چهار تا پنج هفته» طول خواهد کشید، اکنون ماهها ادامه پیدا کرده و چشمانداز روشنی برای پایان آن دیده نمیشود.
بنابراین وقتی ترامپ میگوید آمریکا مذاکرات با ایران را «بی سروصدا» کرده است، شاید مهمترین پیام این باشد که او نمیخواهد فعلا درباره مسیر بعدی جنگ، مذاکرات یا بازگشایی تنگه هرمز تعهد مشخصی بدهد. این یک عبارت مبهم است؛ عبارتی که هم میتواند به معنای کاهش تنش باشد و هم راهی برای پنهان کردن اینکه واقعا مذاکرات در چه نقطهای قرار دارند.