جاسوس روس پس از افشای هویتش از ژاپن گریخت
یک مأمور اطلاعات نظامی روسیه که متهم به ایفای نقش کلیدی در انتقال مخفیانه قطعات پیشرفته مورد استفاده در تسلیحات به روسیه بود، پس از افشای فعالیتهایش در گزارشی از روزنامه نیویورکتایمز، ژاپن را ترک کرده است.
به گزارش خبرفوری، این خبر را یک مقام ارشد اطلاعاتی اوکراین تأیید کرده و گفته است که خروج این مأمور، ضربهای به یکی از شبکههای مهم جاسوسی روسیه در شرق آسیا محسوب میشود.
این مأمور که «ماکسیم ولادیمیروویچ فیلچنکوف» ۴۹ ساله نام دارد، در پوشش کارمند شرکت هواپیمایی دولتی آئروفلوت در دفتر این شرکت در توکیو فعالیت میکرد. تحقیقات نیویورکتایمز نشان داد که روسیه از ضعف قوانین ضدجاسوسی ژاپن برای پیشبرد عملیات اطلاعاتی و دور زدن محدودیتهای صادراتی استفاده میکرد. روزنامه ژاپنی «یومیوری شیمبون» نخستین رسانهای بود که گزارش داد فیلچنکوف تنها چند روز پس از انتشار این گزارش، ژاپن را ترک کرده است.
به گفته مقامهای اوکراینی، حضور این مأمور سالها باعث نگرانی کییف بود، زیرا با وجود تحریمها و محدودیتهای صادراتی ژاپن، همچنان قطعات پیشرفته ساخت این کشور به دست صنایع نظامی روسیه میرسید. برآورد دولت اوکراین نشان میدهد حدود ۹۰ درصد موشکها و پهپادهای روسیه دارای قطعات الکترونیکی یا فناوری ژاپنی هستند.
سرگی کورسونسکی، سفیر پیشین اوکراین در ژاپن، خروج این مأمور را «خبری بسیار مهم» توصیف کرد و گفت بارها به مقامهای ژاپنی هشدار داده بود که فناوری تولیدشده در این کشور در میدان جنگ اوکراین مورد استفاده قرار میگیرد. او تأکید کرد که جلوگیری از چنین شبکههایی برای محدود کردن توان نظامی روسیه ضروری است.
بر اساس تحقیقات، فیلچنکوف عضو «اداره بیستم» سازمان اطلاعات نظامی روسیه بود؛ واحدی مخفی که مأمورانش با هویتهای پوششی مانند دیپلمات یا تاجر در کشورهای مختلف فعالیت میکنند تا فناوریهای حساس نظامی را خریداری، سرقت یا از طریق کشورهای واسطه به روسیه منتقل کنند. او که پیشتر نیز سابقه مأموریت در ژاپن را داشت، با ایجاد ارتباط با شرکتهای حملونقل و لجستیک، مسیر انتقال کالاهای حساس از ژاپن به روسیه را سازماندهی میکرد.
بیشتر بخوانید:
مراحل ساخت یک جاسوس | پول، زنان و باجگیری | درون جنگ استخدامی اسرائیل علیه جنبشهای مقاومت
چرا نتانیاهو در اتاق جرد کوشنر میخوابید | ماجرای اتاق خوابی که خبرساز شد
ناپدید شدن مرموز جاسوس اسرائیلی | گریز در سایه بمباران اسرائیل | خالد العیدی کیست و چگونه گُریخت؟
فیلچنکوف تاکنون به درخواست رسانهها برای اظهار نظر پاسخ نداده است. او پیش از این نیز از ملاقات با خبرنگاران در دفتر آئروفلوت خودداری کرده بود. مقامهای اطلاعاتی سابق میگویند مأمورانی که هویتشان افشا میشود، معمولاً به مسکو بازگردانده شده و در بخشهای اداری یا آموزش نیروهای جدید به کار گرفته میشوند؛ بنابراین احتمالاً دوران فعالیت مخفی او به پایان رسیده است، هرچند اداره بیستم همچنان یکی از ابزارهای اصلی کرملین برای تأمین قطعات مورد نیاز صنایع نظامی روسیه باقی خواهد ماند.
دولت ژاپن مستقیماً درباره این پرونده اظهار نظر نکرده، اما اعلام کرده است که گزارش نیویورکتایمز ضرورت مقابله جدیتر با جاسوسی خارجی را آشکار کرده است. مینورو کیهارا، از مقامهای ارشد کابینه ژاپن، تأکید کرد توکیو باید با «قاطعیت بیشتری» با این تهدید برخورد کند. ژاپن در سالهای اخیر ضمن حمایت از اوکراین، تحریمهایی علیه روسیه اعمال کرده، تجهیزات دفاعی مانند جلیقه ضدگلوله و کلاه ایمنی در اختیار کییف قرار داده و حتی نیروهایی را برای همکاری با مأموریت آموزشی و پشتیبانی ناتو اعزام کرده است.
کورسونسکی همچنین گفت روسیه از حدود سال ۲۰۲۱، یعنی پیش از آغاز تهاجم گسترده به اوکراین، سفارشهای بزرگی برای خرید فناوری و قطعات ژاپنی ثبت کرده بود. او افزود در ماههای نخست جنگ بیشتر قطعات کشفشده در تسلیحات روسیه منشأ چینی یا ایرانی داشت، اما با گسترش استفاده از پهپادها، بازرسان اوکراینی بهطور فزایندهای قطعات ژاپنی را در موشکها و پهپادهای روسیه شناسایی کردند. به گفته او، حتی پس از حمله مرگبار یک موشک کروز روسیه به ساختمانی مسکونی در کییف در ماه مه که دستکم ۲۴ کشته برجا گذاشت، بررسیها نشان داد سامانه هدایت آن از قطعات ژاپنی استفاده میکرد؛ قطعاتی که صادرات آنها به روسیه طبق تحریمها ممنوع است، اما همچنان از مسیرهای غیرمستقیم به این کشور میرسند.
