دَرِ فردو و نطنز چه زمانی برای بازرسان آژانس باز میشود؟
بر اساس شنیدهها از متن تفاهمنامه مذاکرات هستهای، نقش آژانس بینالمللی انرژی اتمی صرفاً در مرحله پس از توافق نهایی تعریف شده است.
بر اساس ماده ۸ این تفاهمنامه، در اجرای توافق جامع، یکی از گزینههای پیشرو برای مدیریت مواد هستهای، رقیقسازی آنها در داخل ایران و زیر نظر آژانس خواهد بود؛ اما این مرحله، منوط به حل چهار موضوع کلیدی است: لغو کامل تحریمها، ترسیم جزئیات بازسازی اقتصادی ایران، تعیین حدود و چارچوب خروج نیروهای آمریکایی از منطقه، و نهاییشدن پرونده هستهای.
منابع مطلع میگویند تا پیش از حصول توافق نهایی، ماده ۹ تفاهمنامه صراحت دارد که ایران هیچ تغییری در برنامه هستهای خود اعمال نخواهد کرد. تفسیر ضمنی این بند آن است که سطح نظارتهای فعلی آژانس نیز بدون دگرگونی ادامه مییابد؛ به این معنا که ایران همچون گذشته، دسترسی موردی به سایتهای بوشهر و تهران را برای بازرسان فراهم میکند، اما اجازه ورود به سایر تأسیسات از جمله فردو، نطنز و اصفهان را نخواهد داد.
در همین حال، دیپلماتهای آگاه از روند مذاکرات تأکید دارند که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس که نامزدی دبیرکلی سازمان ملل را نیز در دستور کار دارد، در اظهارات اخیر خود تلاش دارد نقش بیشتری برای آژانس در این مرحله تعریف کند؛ اما موضع قاطع تهران، ادامه روند فعلی و رد هرگونه زیادهخواهی پیش از توافق نهایی است.
