«پروژه آزادی»: جنگافروزی با ژست بشردوستانه | نمایشِ بدون تماشاگرِ خطرناک ترامپ
پس از آنکه ترامپ دوباره طبل جنگ را به صدا درآورد، اکنون بار دیگر در نقش نامزد جایزه صلح نوبل ظاهر شده است؛ اما این تغییر موضع، سطح تنش را بهطور چشمگیری بالا برده است.
به گزارش خبرفوری به نقل از گاردین، «پروژه آزادی» همه ویژگیهای یک قسمت کلاسیک از نمایش ترامپ را دارد؛ برنامهای که جهان نهتنها باید آن را تماشا کند، بلکه ناچار است در آن زندگی کند و از آن جان سالم به در ببرد. این طرح دارای چرخش ناگهانی در روایت است، در نوری خودساخته و شبهقدسی غرق شده و پیشنمایشش بسیار امیدوارکنندهتر از واقعیت به نظر میرسید.
ترامپ آخر هفتهای طولانی را در فلوریدا صرف دمیدن در شیپور جنگ کرد. او در پیامی آنلاین نوشت ایران «بهای کافی» برای اقدامات گذشتهاش نپرداخته است و سپس در تجمعی پرشور در بزرگترین جامعه بازنشستگان آمریکا سخنرانی کرد.
با این حال، تا بعدازظهر یکشنبه، زمانی که ترامپ بار دیگر در شبکه اجتماعی خود نوشت، حالوهوایش بهطور ناگهانی تغییر کرده بود. او به نقش یک صلحطلب بازگشت و وعده یک اقدام بشردوستانه «تاریخی» را داد: آزادسازی کشتیها و خدمهای که در خلیج فارس بهدلیل جنگ گرفتار شدهاند. او اعلام کرد این کار را نهتنها برای آمریکا و خاورمیانه، بلکه بهویژه «برای کشور ایران» انجام خواهد داد!
بیشتر بخوانید:
آیا دونالد ترامپ میتواند تنگه هرمز را بازگشایی کند؟ | سه گزینه پیش روی ترامپ، سه راه بنبست
دوست مشترک ترامپ و مریم رجوی دارد میمیرد
در این روایت جدید از بنبست خلیج فارس، نمایندگان آمریکا و ایران در حال انجام «گفتوگوهای بسیار مثبت» توصیف شدند؛ تغییری ناگهانی نسبت به رد کامل پیشنهاد صلح تهران توسط ترامپ تنها چند ساعت پیشتر.
این نیز یکی دیگر از الگوهای نمایش ترامپ است: اعلام خبرهای غیرمنتظره درست پیش از بازگشایی بازارها. این پیام باعث کاهش قابلتوجه هرچند موقت قیمت نفت شد و به کسانی که درست پیشبینی کرده بودند سود رساند. گزارشها نشان میدهد نوسانات رفتاری ترامپ برای معاملهگرانی که پیش از اعلامهای او معاملات چندمیلیوندلاری انجام میدهند، سودهای کلانی به همراه داشته است.
با این حال، موضوع فراتر از بازی با بازارهاست. روشن است که ترامپ از وضعیت «نه جنگ، نه صلح» در آتشبس یکماهه و بسته ماندن نامحدود تنگه هرمز با تمام پیامدهای اقتصادی آن بیقرار شده است.
در بازارهای جهانی، او حتی لقب «Taco» (ترامپ همیشه عقبنشینی میکند) را گرفته است. هفته گذشته نیز یک معاملهگر به ستوننویس بلومبرگ گفت که ترامپ با نام «Nacho» (هیچ شانسی برای باز شدن هرمز نیست) شناخته میشود.
اگرچه او گاهی بیتفاوتی نشان میدهد، اما بیصبری شدیدش پنهان نیست. ترامپ بهشدت بهدنبال تغییر روایت است. پرسش اصلی این بوده که آیا این بنبست را با صلح خواهد شکست یا با جنگ.
در طول آتشبس، آمریکا نیروهای خود را بازسازی کرده و اکنون سه ناو هواپیمابر در منطقه مستقر کرده و هواپیماهای سوخترسان بر فراز خاورمیانه در حال پروازند. روز پنجشنبه، فرماندهان نظامی گزینههای مختلف را به ترامپ ارائه کردند.
به گزارش آکسیوس، یکی از این گزینهها بازگشایی اجباری تنگه با قدرت نیروی دریایی آمریکا بود؛ در صورت لزوم با درگیری مستقیم. این سناریو جدی به نظر میرسید، اما در آخرین لحظه ترامپ از این ریسک بزرگ عقب نشست.
«پروژه آزادی» در واقع ارائه راهنمایی به کشتیهای تجاری برای عبور از تنگه است، نه حفاظت نظامی با اسکورت دریایی. این طرح عمدتاً تغییر نام یک عملیات هماهنگی پیشین به نام «ساختار آزادی دریایی» است که مسیر عبوری نزدیک به سواحل جنوبی هرمز را پیشنهاد میداد. ترامپ، مطابق معمول، نامی فریبنده برای آن انتخاب کرده است.
اما با تبدیل آن به یک ابتکار ریاستجمهوری، سطح ریسک بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است. تهران بعید است با چنین اقدامی همراهی کند. برای ایران، مسئله اصلی کنترل تنگه است و به نظر میرسد برای حفظ این اهرم فشار آماده پذیرش ریسک باشند.
تنها چند ساعت پس از اعلام ترامپ، نخستین گزارش از هدف قرار گرفتن یک کشتی تجاری توسط «پرتابههای ناشناس» منتشر شد و روز دوشنبه نیز یک کشتی باری تحت مدیریت کره جنوبی از انفجار و آتشسوزی خبر داد.
در نتیجه، «پروژه آزادی» میتواند مسیری سریع برای ازسرگیری درگیریها باشد. راه دیگر خروج از بنبست، بازگشت به میز مذاکره و دستیابی به توافقی بر سر برنامه هستهای ایران است؛ مشابه آنچه پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه مطرح بود.
مانع اصلی اکنون این است که هر دو طرف معتقدند طرف مقابل زودتر عقبنشینی خواهد کرد. دستکم در حال حاضر (هرچند ممکن است با یک پست دیگر در تروث سوشال تغییر مسیر دهد) ترامپ همچنان بر خواسته خود مبنی بر کنار گذاشتن کامل برنامه هستهای ایران بهعنوان شرط اصلی پایان جنگ تأکید دارد.
در سطحی کلیتر، او نشانههایی از تغییر نشان داده و کمتر به محبوبیت و بیشتر به میراث خود میاندیشد. یکی از نزدیکانش گفته است: «او اخیرا درباره این صحبت میکند که قدرتمندترین فردی است که تاکنون زندگی کرده! میخواهد بهعنوان کسی به یاد آورده شود که کارهایی انجام داد که دیگران نمیتوانستند.»
چنین ذهنیتی در صحنه جهانی، اپیزودی از «نمایش خطرناک ترامپ» است که هیچکس مایل به دیدن آن نیست. دستکم برخی از امپراتوران تاریخ کسانی را در کنار خود داشتند که ضعفهای انسانیشان را یادآوری کنند؛ اما به نظر میرسد در کاخ سفید دیگر کسی برای انجام این کار وجود ندارد.
