واقعا سایر روسای جمهور آمریکا قانون اختیارات جنگی را نادیده گرفتهاند؟
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تأکید کرده است که برای ادامه جنگ با ایران نیازی به مجوز کنگره ندارد و استدلال کرده که رؤسایجمهور پیشین نیز چنین مجوزی دریافت نکردهاند.
به گزارش خبرفوری با رسیدن به پایان یک مهلت مهم دوماهه در روز جمعه، ترامپ گفت که روسایجمهور قبلی اختیار کنگره برای محدود کردن قدرت جنگی رئیسجمهور را «کاملاً غیرقانونی» میدانستند. او در پاسخ به این پرسش که آیا قصد دارد از کنگره مجوز بگیرد یا نه، گفت: «بسیاری از رؤسایجمهور از این موضوع عبور کردهاند. هیچوقت واقعاً اجرا نشده است.»
ترامپ افزود: «هیچکس تا حالا چنین درخواستی نکرده است.»
با این حال، واقعیت حقوقی پیچیدهتر است. طبق «قانون اختیارات جنگی» مصوب سال ۱۹۷۳، رئیسجمهور آمریکا باید ظرف ۶۰ روز پس از اطلاعرسانی به کنگره درباره آغاز عملیات نظامی، استفاده از نیروهای مسلح را متوقف کند، مگر اینکه کنگره رأی به ادامه جنگ بدهد. این قانون با هدف محدود کردن قدرت رئیسجمهور وقت، ریچارد نیکسون، در ادامه جنگ ویتنام تصویب شد.
روز جمعه، شصتمین روز از ۲۸ فوریه بود؛ زمانی که دولت ترامپ آغاز حملات علیه تهران را به کنگره اطلاع داده بود.
بیشتر بخوانید:
چرا ترامپ در هر زمانی به تماسهای تلفنی همه پاسخ میدهد؟
اسرار بازسازی «کاخ طلایی پرنده» ترامپ فاش شد
اما ترامپ و پیت هگست، وزیر دفاع، استدلال میکنند که با آغاز آتشبس، شمارش این ۶۰ روز متوقف شده است. این موضوع بحثی حقوقی ایجاد کرده که آیا آتشبس میتواند در چارچوب قانون جنگ، باعث توقف یا تعلیق مهلت قانونی شود یا نه.
با این حال، برخی رؤسایجمهور پیشین تلاش کردهاند با قانون کنگره هماهنگ عمل کنند. در سال ۱۹۸۳، رونالد ریگان برای اعزام تفنگداران دریایی به لبنان، در چارچوب همان مهلت ۶۰ روزه از کنگره مجوز گرفت.
در سال ۱۹۹۱ نیز جورج اچ. دبلیو. بوش پیش از آغاز جنگ خلیج فارس، از کنگره مجوز گرفت؛ هرچند همزمان معتقد بود این مجوز از نظر حقوقی الزامی نیست. پسر او، جورج دبلیو. بوش نیز برای جنگهای افغانستان (۲۰۰۱) و عراق (۲۰۰۳) از کنگره تأییدیه گرفت.
با این حال، مواردی نیز وجود دارد که روسایجمهور از این قانون عبور کردهاند. در دوران بیل کلینتون، عملیات بمباران کوزوو در سال ۱۹۹۹ بدون درخواست مجوز از کنگره از مرز ۶۰ روز عبور کرد و در نهایت ۷۸ روز ادامه یافت.
باراک اوباما نیز در سال ۲۰۱۱ استدلال کرد که عملیات نظامی در لیبی «درگیری نظامی» به معنای حقوقی آن تحت قانون ۱۹۷۳ محسوب نمیشود و بدون مجوز کنگره ادامه یافت؛ عملیاتی که بیش از هفت ماه طول کشید.
با این حال، کارشناسان حقوقی این استدلالها را کافی نمیدانند. دیوید شولتز، استاد علوم سیاسی و حقوق در دانشگاه هملاین، میگوید: «صرف اینکه رؤسایجمهور دیگر از این قانون استفاده نکردهاند، به این معنا نیست که اقدام ترامپ درست است.»
او افزود: «ترامپ عملاً کشور را وارد درگیری نظامی کرده بدون آنکه حمایت کنگره را داشته باشد. و اگر به تاریخ آمریکا برگردیم، یکی از نگرانیهای بنیانگذاران کشور همین بود که رئیسجمهور بدون موافقت قوه مقننه وارد جنگ شود.»
ترامپ همچنین بارها تأکید کرده که درگیری با ایران نسبت به جنگهای دیگر کوتاهتر بوده و به جنگ ویتنام، عراق، جنگ جهانی دوم و جنگ کره اشاره کرده است.
با این حال، با وجود بنبست میان واشنگتن و تهران بر سر تنگه هرمز و برنامه هستهای ایران، راه خروج از این درگیری همچنان نامشخص است. همانطور که باراک اوباما در سال ۲۰۱۴ درباره افغانستان گفته بود: «پایان دادن به جنگها سختتر از آغاز آنهاست.»
