عصبانیت آمریکا از انتخاب ایران در هیات رئیسه کنفرانس خلع سلاح هستهای
درپی انتخاب ایران در هیات رئیسه کنفرانس بازنگری خلع سلاح هستهای، آمریکا در پی ناکام ماندن تلاشهایش به جدال لفظی با نماینده ایران پرداخت.
موضوع اصلی این جدال لفظی دیپلماتیک در مجمع عمومی سازمان ملل که روز دوشنبه به وقت محلی روی داد، انتخاب ایران بهعنوان یکی از ۳۴ معاون رئیس این کنفرانس بود.
ایران به عنوان نامزد گروه جنبش عدم تعهد متشکل از ۱۲۱ کشور جهان معرفی شده بود.
استرالیا و امارات متحده عربی از ایالات متحده آمریکا حمایت کردند و کشورهای انگلیس، فرانسه و آلمان مدعی نگرانی شدند اما روسیه با اقدامات آنها مخالفت کرد.
نماینده آمریکا در این نشست مدعی شد که دولت ترامپ از این انتخاب «عمیقا شوکه» شده است، از اینکه کشوری که به گفته او «بیاعتنایی» به این معاهده را نشان داده، اکنون بهعنوان یکی از معاونان رئیس کنفرانس انتخاب شده است.
«رضا نجفی» سفیر ایران در سازمان ملل در وین نیز که در این نشست حضور داشت، در پاسخ، اظهارات آمریکا را قاطعانه رد کرد و آن را «بیاساس و دارای انگیزههای سیاسی» خواند.
در نخستین روز برگزاری کنفرانس بازنگری خلع سلاح هستهای، با وجود تلاشهای گسترده کشورهای غربی به رهبری آمریکا و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس برای ممانعت از انتخاب تهران، جمهوری اسلامی ایران بهعنوان معاون رئیس این کنفرانس کلیدی در حوزه خلع سلاح هستهای انتخاب شد.
کنفرانس بازنگری خلع سلاح هستهای از مهمترین نشستهای بینالمللی در حوزه خلع سلاح، عدم اشاعه و استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای به شمار میرود و با مشارکت دولتهای عضو، به بررسی روند اجرای تعهدات کشورها در چارچوب رژیمهای بینالمللی خلع سلاح هستهای میپردازد.
این کنفرانس بستری برای ارزیابی پیشرفتها، چالشها و خلأهای موجود در مسیر تحقق خلع سلاح هستهای، بهویژه تعهد قدرتهای هستهای به نابودی زرادخانههای هستهای خود، فراهم میکند.
جمهوری اسلامی ایران همواره در مجامع بینالمللی بر ضرورت خلع سلاح کامل، قابل راستیآزمایی و غیرقابل بازگشت هستهای تاکید کرده و در عین حال، حق غیرقابل انکار کشورها برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای را از اصول بنیادین حقوق بینالملل دانسته است.
حضور ایران در هیاترئیسه این کنفرانس، علاوه بر اهمیت دیپلماتیک، بیانگر جایگاه فعال آن در مباحث مربوط به خلع سلاح هستهای و مقابله با رویکردهای گزینشی و تبعیضآمیز در این حوزه است.
آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد در این نشست اعلام کرد که «محرکهای» گسترش سلاحهای هستهای در حال شتاب و تسریع است.
دبیرکل سازمان ملل در کنفرانس خلع سلاح هستهای با حضور کشورهای عضو معاهده مهم منع گسترش سلاحهای هستهای، گفت: «برای مدت طولانی، این معاهده در معرض فرسایش قرار داشته است. تعهدات اجرا نشده باقی ماندهاند. اعتماد و اعتبار در حال کاهش است. محرکهای اشاعه در حال شتابگرفتن هستند و ما نیازمند آن هستیم که بار دیگر روحی تازه در این معاهده بدمیم.»
این کنفرانس در مقر سازمان ملل در شهر نیویورک و در شرایطی برگزار شد که نگرانیهای جهانی درباره از سرگیری رقابت تسلیحاتی هستهای در حال افزایش است.
دبیرکل سازمان ملل پیشتر در سال ۲۰۲۲ و در جریان آخرین نشست بازنگری این معاهده که بهعنوان سنگبنای رژیم عدم اشاعه شناخته میشود، هشدار داده بود که بشریت «تنها یک سوءتفاهم یا یک خطای محاسباتی با نابودی هستهای فاصله دارد.»
با توجه به افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی جهانی از زمان آن نشست، مشخص نبود که گردهمایی دو هفتهای امسال تا چه اندازه بتواند به دستاورد ملموسی دست یابد.
این معاهده تقریبا توسط همه کشورهای جهان به استثنای رژیم اسرائیل، هند و پاکستان امضا شده است.
