ممنوعیت حملات به زیرساخت‌های ضروری غیرنظامی طبق پروتکل الحاقی اول کمیسیون ژنو

اسماعیل سقاب اصفهانی _معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی_در گفت و گویی با اشاره به مفاد حقوق بشردوستانه بین‌المللی اظهار کرد: در ماده ۵۴ پروتکل الحاقی اول کمیسیون ژنو مفهومی مهم مطرح شده و آن ممنوعیت حمله به اشیای ضروری برای بقای جمعیت غیرنظامی است.

وی توضیح داد: در این ماده تصریح شده است که هرگونه حمله، انهدام، برداشت یا غیرقابل استفاده کردن اشیای ضروری برای بقای جمعیت غیرنظامی ممنوع است و از مصادیق آن نیز به موضوعاتی مانند آب، انرژی، غذا و کالاهای اساسی اشاره شده است.

سقاب اصفهانی افزود: در واقع هر چیزی که به بقای جمعیت غیرنظامی کمک کند در این چارچوب قرار می‌گیرد؛ زیرا مردم برای زندگی به غذا، آب، انرژی، برق و گاز نیاز دارند و حمله به چنین زیرساخت‌هایی از منظر این مقررات ممنوع تلقی می‌شود.

معاون رییس جمهور با اشاره به ماده ۵۱ همین پروتکل نیز گفت: در این ماده حتی تأکید شده است که اگر هدف از یک حمله صرفاً تخریب روحیه مردم باشد، چنین اقدامی نیز ممنوع است.

وی ادامه داد: برای مثال اگر زیرساختی مانند یک پل هدف قرار گیرد، در حالی که اساساً هدف نظامی محسوب نمی‌شود و برای استفاده غیرنظامیان ساخته شده است، این اقدام می‌تواند در همین چارچوب مورد بررسی قرار گیرد؛ به‌ویژه اگر آن پل حتی هنوز مورد بهره‌برداری قرار نگرفته باشد.

رئیس سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی در عین حال به استثنایی که در این مقررات پیش‌بینی شده اشاره کرد و گفت: اگر این تأسیسات برای اقدام نظامی مورد استفاده قرار گرفته باشند، ممکن است در شرایطی هدف قرار دادن آن‌ها مجاز تلقی شود.

به گفته وی، برای تحقق این استثنا دو شرط اساسی در نظر گرفته شده است؛ نخست آنکه آن شیء مشارکت مؤثر در اقدام نظامی داشته باشد و دوم اینکه انهدام آن مزیت قطعی نظامی ایجاد کند.

سقاب اصفهانی خاطرنشان کرد: حتی در چنین شرایطی نیز دو اصل مهم باید رعایت شود؛ اصل تناسب و اصل احتیاط. بر اساس اصل تناسب، حمله نباید به گونه‌ای باشد که خسارت آن به غیرنظامیان یا زیرساخت‌های حیاتی آن‌ها بیش از مزیت نظامی مورد نظر باشد.