از نفت تا مراکز داده، زیرساختهای کلیدی خاورمیانه آفلاین شد | دود جنگ به چشم جهان
گسترش سریع درگیری میان آمریکا و ایران، اکنون وارد مرحلهای تازه و نگرانکننده شده است؛ مرحلهای که در آن، زیرساختهای حیاتی اقتصادی خلیج فارس بهطور مستقیم در معرض حمله قرار گرفتهاند.
به گزارش خبرفوری به نقل از المانیتور، آنچه در ابتدا بهعنوان واکنشی محدود به حملات آمریکا و اسرائیل مطرح میشد، بهتدریج به کارزاری فراگیر علیه شریانهای انرژی، حملونقل و حتی فناوری منطقه تبدیل شده است؛ تحولی که پیامدهای آن نهتنها برای کشورهای خلیج فارس، بلکه برای اقتصاد جهانی قابل توجه است.
نخستین و فوریترین پیامد این تشدید تنش، در بازار انرژی نمایان شد. عربستان سعودی اعلام کرد که برخورد بقایای پهپادهای رهگیریشده موجب آتشسوزی محدود در پالایشگاه راستنوره شده و برخی واحدها بهطور احتیاطی از مدار خارج شدهاند؛ هرچند ریاض ادعا دارد که صادرات نفت تحت تأثیر قرار نگرفته است. همزمان، قطر تولید گاز طبیعی مایع را پس از حملات به تأسیسات راسلفان و مسیعید متوقف کرد؛ اقدامی که عملا بخشی از عرضه یکی از بزرگترین صادرکنندگان LNG جهان را حذف کرد و شوکی فوری به بازارهای جهانی وارد ساخت.
بیشتر بخوانید:
چین با هیجان «تخلیه ذخایر موشکی آمریکا» تماشا میکند
بن سلمان موافق حمله به ایران بود؟ | مخالفت در ظاهر؛ موافقت در پشتپرده
در جبههای دیگر، تعطیلی بخشهایی از میادین گازی فراساحلی اسرائیل، از جمله میدان لویاتان، نگرانیها درباره امنیت تأمین انرژی کشورهای همسایه مانند مصر را افزایش داده است. این تحولات در کنار کاهش شدید تردد نفتکشها از تنگه هرمز ) گلوگاهی که حدود یکپنجم نفت و گاز جهان از آن عبور میکند (تصویر روشنی از متوقف شدن شبکه انرژی جهانی ترسیم میکند. گزارشها حاکی است صادرات نفت کشورهای خلیج فارس ظرف چند روز از بیش از ۲۰ میلیون بشکه در روز به کمتر از ۳ میلیون بشکه سقوط کرده است.
بازارها بهسرعت به این وضعیت واکنش نشان دادهاند. قیمت نفت برنت افزایش یافته و بهای گاز طبیعی در اروپا جهشی کمسابقه را تجربه کرده است؛ نشانهای از وابستگی عمیق اقتصادهای بزرگ به انرژی خلیج فارس. اما پیامدها به انرژی محدود نمانده است. بنادر کلیدی، از جبلعلی در دبی گرفته تا برخی بنادر عمان و بحرین، بهطور موقت فعالیت خود را متوقف کردهاند و شبکه حملونقل هوایی منطقه با لغو هزاران پرواز با اختلال جدی روبهرو شده است.
به نوشته المانیتور نکته نگرانکنندهتر، گسترش دامنه حملات به حوزه فناوری است. گزارشها از آسیب دیدن یک مرکز داده بزرگ و اختلال در خدمات ابری، زنگ خطر تازهای را برای کشورهای خلیج فارس به صدا درآورده است؛ کشورهایی که در سالهای اخیر میلیاردها دلار برای تبدیل شدن به قطبهای فناوری، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال سرمایهگذاری کردهاند. تداوم چنین تهدیدهایی میتواند اعتماد سرمایهگذاران خارجی را بهشدت تضعیف کند و برنامههای تنوعبخشی اقتصادی را با چالش جدی مواجه سازد.
به ادعای المانیتور در سطحی کلانتر، این تحولات نشاندهنده تغییر محاسبات راهبردی ایران است. هدف قرار دادن زیرساختهای اقتصادی، ریسک کشیده شدن کشورهای عربی خلیج فارس به تقابل مستقیم را افزایش میدهد و میتواند دامنه جنگ را بهطرزی خطرناک گسترش دهد. در عین حال، خطر حمله به تأسیسات حساستر — از جمله نیروگاههای هستهای غیرنظامی — سناریویی فاجعهبار را پیش روی منطقه قرار میدهد که پیامدهای زیستمحیطی و انسانی آن فراتر از مرزها خواهد بود.
در مجموع، آنچه امروز در خلیج فارس جریان دارد، صرفاً یک درگیری نظامی نیست؛ بلکه بحرانی چندلایه است که امنیت انرژی، ثبات اقتصادی و آینده توسعه منطقه و جهان را به آزمونی دشوار کشانده است.
