سخنان جنجالی مجری تلویزیون دولتی روسیه درباره احتمال اقدام نظامی در آسیای مرکزی، تکذیب شد
وزارت امور خارجه روسیه با تکذیب اظهارات مجری تلویزیون این کشور درباره احتمال گسترش «عملیات نظامی ویژه» به آسیای مرکزی، تأکید کرد که گفتههای مجریان تلویزیونی بیانگر سیاست رسمی مسکو نیست؛ اظهاراتی که واکنشهایی در ازبکستان، قرقیزستان و قزاقستان برانگیخت.
به گزارش پایگاه تحلیلی - خبری آسیا تایمز آسیای مرکزی، وزارت امور خارجه روسیه روز ۱۶ ژانویه (۲۶ دی) اعلام کرد اظهارات ولادیمیر سولوویوف، مجری سرشناس تلویزیون دولتی، درباره احتمال اقدام نظامی در آسیای مرکزی موضع رسمی دولت روسیه را منعکس نمیکند. ماریا زاخارووا، سخنگوی این وزارتخانه، گفت سیاست خارجی روسیه تنها از طریق کانالهای رسمی اعلام میشود و روابط مسکو با کشورهای آسیای مرکزی بر پایه «شراکت و احترام به حاکمیت» است.
این موضعگیری پس از آن مطرح شد که سخنان سولوویوف در برنامه ۱۰ ژانویه (۲۰ دی) «سولوویوف لایو» با واکنشهای انتقادی در منطقه روبهرو شد. او در این برنامه آسیای مرکزی را بخشی از «حوزه نفوذ» روسیه توصیف کرده و گفته بود قوانین بینالمللی نباید مانع اقدام مسکو در مناطقی شود که آنها را از نظر راهبردی مهم میداند.
در قرقیزستان، برخی شهروندان خواستار محدودیت ورود سولوویوف به کشور شدند و مقامهای رسمی اعلام کردند اگر چنین اظهاراتی از سوی مقامات دولتی روسیه مطرح میشد، واکنش دولت متفاوت بود. در قزاقستان نیز تحلیلگران سیاسی هشدار دادند که چنین سخنانی میتواند به روابط دو کشور آسیب بزند.
در ازبکستان، دانشگاهیان و تحلیلگران این اظهارات را بهمعنای زیر سؤال بردن حاکمیت کشورهای منطقه تفسیر کردند. منتقدان گفتند چنین نگاهی با اصول دولتسازی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ ناسازگار است. یک پژوهشگر ازبک نیز تأکید کرد که آسیای مرکزی را نمیتوان یک «منطقه واحد» با قواعد متفاوت دانست و کشورهای منطقه دارای نظامهای سیاسی و اولویتهای امنیتی مستقل هستند.
این رویداد بار دیگر نقش برنامههای سیاسی تلویزیون روسیه را در فضای جنگ اوکراین برجسته کرد؛ جایی که مرز میان تحلیل رسانهای و پیامرسانی ژئوپلیتیک کمرنگ است. در آسیای مرکزی، چنین اظهاراتی بهدلیل حساسیتهای تاریخی، امنیتی و اقتصادی با دقت دنبال میشود.
روابط اقتصادی و اجتماعی نیز بر این حساسیت میافزاید. میلیونها شهروند آسیای مرکزی در روسیه کار میکنند و حوالههای مالی آنان بخش مهمی از اقتصاد برخی کشورهاست. روسیه همچنین در ترتیبات امنیتی و مسیرهای انرژی منطقه نقش دارد؛ بنابراین هرگونه اشاره به امکان نادیدهگرفتن حاکمیت کشورها فراتر از یک اظهار نظر رسانهای تلقی میشود.
