مُد شدن لباسهای عجیبی که دوربینهای نظارتی را فریب میدهند | عکس
با گسترش فناوری تشخیص چهره در فضاهای عمومی بریتانیا، گروهی از طراحان مد معتقدند که حفظ حریم خصوصی میتواند به یکی از مهمترین ترندهای آینده دنیای مد تبدیل شود.
به گزارش خبرفوری، آنها لباسهایی طراحی کردهاند که علاوه بر ظاهر متفاوت، از الگوها و طرحهایی ویژه استفاده میکنند تا تشخیص چهره توسط برخی سامانههای هوش مصنوعی را دشوارتر کنند. هرچند کارشناسان تأکید دارند که هیچیک از این لباسها مصونیت کامل ایجاد نمیکند، اما سازندگان آنها میگویند هدف اصلی، افزایش آگاهی عمومی درباره اهمیت حفظ حریم خصوصی است.
شرکتهای فعال در این حوزه از الگوهایی موسوم به «الگوهای فریبدهنده» بهره میبرند؛ ترکیبهایی حسابشده از اشکال، رنگها و نقشهای تکرارشونده که برای سوءاستفاده از نقاط ضعف برخی سامانههای بینایی رایانهای طراحی شدهاند. پیشرفتهای اخیر در فناوری رایانش باعث شده تولید این لباسها با قیمتهای مناسب و در مقیاس تجاری امکانپذیر شود.
نیک تیدبال، یکی از بنیانگذاران برند پوشاک ولیبک، معتقد است «لباسهای ضد نظارت» در آستانه ورود به جریان اصلی مد قرار دارند. او میگوید احساس نگرانی نسبت به نظارت دیجیتال آنقدر فراگیر شده که اگر تنها یک چهره مشهور چنین لباسی را در یک مراسم مهم بپوشد، این سبک میتواند به سرعت محبوب شود. به گفته او، این لباسها علاوه بر جنبه کاربردی، ظاهری جذاب و متفاوت دارند، پیامی روشن درباره اهمیت حریم خصوصی منتقل میکنند و مردم را به گفتوگو درباره نظارت دیجیتال و حقوق شهروندی تشویق میکنند.
برخلاف دوربینهای مداربسته سنتی، سامانههای مدرن بینایی رایانهای قادرند چهره افراد را شناسایی کنند، حرکت آنها را میان دوربینهای مختلف دنبال کرده و حجم عظیمی از تصاویر را بهصورت خودکار جستوجو کنند. پیشرفتهای اخیر در هوش مصنوعی مولد نیز باعث شده استفاده از این فناوری برای پلیس، فروشگاهها و شرکتهای خصوصی ارزانتر و گستردهتر شود؛ موضوعی که نهادهای ناظر بر فناوریهای بیومتریک در بریتانیا نسبت به آن هشدار داده و خواستار تصویب قوانین سختگیرانهتر و ایجاد یک نهاد نظارتی مستقل شدهاند.
نگرانیها زمانی بیشتر شده که شواهدی از خطاهای این سامانهها منتشر شده است. تحقیقات نشان میدهد افراد سیاهپوست و آسیایی بیش از سفیدپوستان در معرض شناسایی اشتباه قرار دارند. در یک نظرسنجی نیز نزدیک به ۶۰ درصد پاسخدهندگان اعلام کردند فناوری تشخیص چهره گامی دیگر در تبدیل بریتانیا به یک «جامعه تحت نظارت دائمی» است.
دکتر جنیفر بل، استاد ارشد حوزه هوش مصنوعی خلاق، مد و فرهنگ دیجیتال در دانشکده هنر و طراحی ناتینگهام، میگوید لباسهای ضد تشخیص چهره اکنون با قیمتهایی مناسب وارد بازار شدهاند و مخاطبان گستردهتری پیدا کردهاند. به اعتقاد او، افزایش آگاهی عمومی همراه با کاهش قیمت، معمولاً نشانه آغاز یک تحول فرهنگی است.
دانیل پرویس، همبنیانگذار برند اوربان، نیز میگوید فناوریهای جدید این امکان را فراهم کردهاند که «سبکی چشمگیر و مدرن» با نوعی «محافظت نامرئی» ترکیب شود. او البته تأکید میکند که هیچ طراحیای نمیتواند تضمین کند فرد از شناسایی در امان خواهد بود، زیرا سامانههای نظارتی بسیار پیشرفته هستند. با این حال، ارزش اصلی این لباسها را در افزایش آگاهی عمومی و ایجاد بحث درباره نظارت دیجیتال میداند.
به گفته پرویس، طراحیهای این برند از چاپهای بزرگ، برشهای نامتقارن و سبک لباسهای خیابانی استفاده میکنند تا الگوریتمهای تشخیص چهره را سردرگم کنند. همچنین کت اوربان این شرکت دارای چراغهای LED مادونقرمز در داخل کلاه است که نور آنها میتواند دوربینهای دید در شب را دچار اختلال کند.
پرویس که پس از افشاگریهای ادوارد اسنودن درباره برنامههای نظارتی آمریکا به فکر تأسیس این شرکت افتاد، میگوید بسیاری از طرحهایشان بر این اصل استوار است که سامانههای تشخیص چهره هنگام مشاهده همزمان چندین چهره دچار سردرگمی میشوند. به گفته او، الگوهای لباسهای این شرکت با ایجاد چنین آشفتگیای، کار الگوریتمها را برای شناسایی افراد دشوارتر میکنند.
با این حال، دکتر بل تأکید میکند هیچیک از این محصولات هنوز بهطور کامل از نظر علمی آزمایش نشدهاند و بسیاری از فناوریهای نظارتی میتوانند تا حدی با چنین ترفندهایی مقابله کنند. اما حتی اگر این لباسها عملکرد کاملی نداشته باشند، باز هم به عنوان نمادی آشکار از مقاومت در برابر گسترش نظارت دیجیتال اهمیت دارند و نشان میدهند مصرفکنندگان بهصورت جمعی خواهان دفاع از حریم خصوصی خود هستند.
راچله دیدرو، بنیانگذار برند کپ که لباسهایی با هدف دشوارتر کردن شناسایی توسط هوش مصنوعی تولید میکند، میگوید علاقه به محصولات این شرکت طی سالهای اخیر بهشدت افزایش یافته است. او یادآور میشود که وقتی در سال ۲۰۱۸ این ایده را مطرح کرد، بسیاری تصور میکردند لباسهایش برای سارقان بانک طراحی شدهاند، اما اکنون نگرانی درباره هوش مصنوعی و حفظ حریم خصوصی دیگر موضوعی حاشیهای نیست. او معتقد است نسل جوان بیش از گذشته نسبت به پیامدهای هوش مصنوعی حساس شده و اگر شرکتهای بزرگ وارد این بازار شوند، این سبک میتواند شیوه لباس پوشیدن مردم را در مقیاسی گسترده تغییر دهد.
با این حال، نیک تیدبال هشدار میدهد که آینده این لباسها تنها به طراحان وابسته نیست. او میگوید اگر ثابت شود چنین پوشاکی واقعا توانایی مقابله با سامانههای نظارتی را دارد، این موضوع به سرعت به مسئلهای سیاسی تبدیل خواهد شد و حتی ممکن است دولتها استفاده از آن را ممنوع کنند.
