چرا ۴۰ درصد مردم از دنبال کردن اخبار اجتناب میکنند؟ | مصرف مشکلساز اخبار
در سالهای اخیر بسیاری از افراد میگویند صبحها دیگر تلفن همراه خود را برای بررسی اخبار باز نمیکنند؛ نه به این دلیل که اتفاقی رخ نمیدهد، بلکه چون اتفاقات بسیار زیادی رخ میدهد.
به گزارش خبرفوری، آنها این احساس را شبیه ایستادن زیر آبشاری بیپایان از اخبار منفی توصیف میکنند. این تجربه شخصی نیست و ابعاد گستردهای پیدا کرده است. بر اساس گزارش سال ۲۰۲۵ مؤسسه رویترز، حدود ۶۹ درصد کاناداییها گاهی از اخبار دوری میکنند. در سطح جهان نیز حدود ۴۰ درصد مردم اعلام کردهاند که بهطور مکرر یا گاهبهگاه از پیگیری اخبار اجتناب میکنند؛ بالاترین میزان ثبتشده تاکنون.
افراد دلایل مشابهی برای این رفتار بیان کردهاند: اخبار باعث بدخلقی میشود، احساس فشار و آشفتگی ایجاد میکند و این حس را به وجود میآورد که هیچ اقدامی برای تغییر شرایط نمیتوان انجام داد.
از دیدگاه روانشناسی، این خستگی خبری نشانه تنبلی، ضعف یا کاهش علاقه اجتماعی نیست؛ بلکه واکنش طبیعی مغز انسان به محیطی است که برای آن طراحی نشده است.
بیشتر بخوانید:
آیا مردان هیکلی کم عقلتر هستند؟! | بررسی یک ذهنیت عجیب
چگونه پدر شدن ذهن مردان را تغییر میدهد؟
«طلاق خواب»؛ آیا جدا خوابیدن زوجها کیفیت رابطه را بهبود میدهد؟
هزاران سال پیش، مغز انسان برای یک هدف اصلی تکامل یافت: زنده ماندن. انسانهایی که به صداهای مشکوک، خطرها و تهدیدها بیشتر توجه میکردند، شانس بیشتری برای بقا داشتند. به همین دلیل مغز ما بهصورت طبیعی نسبت به اطلاعات منفی حساستر است.
روانشناسان این پدیده را «سوگیری منفی» مینامند. تحقیقات متعدد نشان دادهاند که انسانها اطلاعات منفی را سریعتر تشخیص میدهند، اهمیت بیشتری به آن میدهند و مدت طولانیتری به خاطر میسپارند.
در گذشته تهدیدها معمولاً محدود و محلی بودند؛ مانند خشکسالی، بیماری یا دشمنان نزدیک. اما امروز همان مغز قدیمی باید هر روز با حجم عظیمی از اطلاعات جهانی روبهرو شود: جنگ در کشوری دور، بحران اقتصادی، بلایای طبیعی و حوادث خشونتآمیز، آن هم در چند ساعت.
پژوهشها نشان میدهند که حتی یک کلمه منفی در تیترهای خبری میتواند احتمال کلیک کاربران را افزایش دهد، در حالی که واژههای مثبت معمولاً اثر معکوس دارند. بدن انسان حتی پیش از آنکه مغز آگاهانه درباره اهمیت یک خبر تصمیم بگیرد، به اخبار منفی واکنش نشان میدهد.
برخی پژوهشگران وضعیتی به نام «مصرف مشکلساز اخبار» را مطرح کردهاند؛ الگویی که در آن افراد بیش از حد درگیر اخبار میشوند و این موضوع زندگی روزمره و سلامت روانشان را مختل میکند.
این مسئله برای گروههای اقلیت و مهاجران ممکن است شدیدتر باشد، زیرا اخبار مربوط به تبعیض، درگیری یا مشکلات کشور مبدأ آنها فشار روانی بیشتری ایجاد میکند.
با این حال، راهحل قطع کامل اخبار نیست. جوامع دموکراتیک به شهروندانی آگاه نیاز دارند. مشکل اصلی نه وجود اخبار، بلکه نحوه مصرف آنهاست.
کارشناسان پیشنهاد میکنند زمان مشخصی برای دنبال کردن اخبار تعیین شود، بهجای حجم زیاد اطلاعات پراکنده از منابع دقیق و عمیق استفاده شود و افراد میان «آگاهی» و «توانایی عمل» تفاوت قائل شوند.
همچنین باید مراقب «طعمه خشم» بود؛ محتواهایی که عمداً برای تحریک احساسات منفی و جذب توجه تولید میشوند.
اخبار احتمالاً سبکتر نخواهند شد، اما رابطه ما با آنها میتواند آگاهانهتر و متعادلتر شود. مغز انسان برای چنین حجم عظیمی از اطلاعات ساخته نشده، اما توانایی سازگاری با شرایط جدید را دارد.
