چه چیزی باعث آتروفی پوست می شود و چگونه درمان می شود؟

 آتروفی پوست نازک شدن لایه های فوقانی و میانی پوست است که باعث شکننده تر شدن پوست شده و پوست را مستعد پارگی و زخم می کند. 

با نازک شدن پوست ، پوست حالتی شفاف پیدا می کند و ساختار های زیرین پوست مانند رگ های خونی ، استخوان و چربی برجسته تر و قابل مشاهده تر می شود. 

دلایل متفاوتی برای ابتلا به آتروفی پوست وجود دارد ولی شایع ترین آن ها افزایش سن و استفاده از استروئیدهای موضعی است که هر دو به مرور منجر به نازک شدن پوست می شوند. 

پوست لایه محافظتی بدن است که از ورود میکروارگانیسم های عفونی به داخل بدن جلوپیری میکند ولی پوستی که دچار آتروفی شده و به راحتی پاره می شود فرد را درگیر مشکلاتی از جمله بثورات پوستی ، رشد قارچ روی پوست و غیره می نماید. 

آتروفی پوست ( به انگلیسی : Skin Atrophy ) به دلیل اختلال در ساختار و عملکرد بافت همبند رخ می دهد و از نظر بالینی با نازک شدن لایه های اپیدرم و درم پوست ، کاهش فیبر های الاستیک پوست ( کلاژن و الاستین ) ، کاهش غدد ترشح کننده عرق و سبوم  مشخص می شود.

 آتروفی پوست باعث خشک شدن ، بی حال شدن ، چروکیده شدن و چین خوردن پوست می شود. آتروفی پوست سر معمولا با کوچک شدن فولیکول های مو و ریزش مو همراه است. 

آتروفی پوست در موارد شدید  با عارضه گشاد شدگی مویرگها با تلانژکتازی ( به انگلیسی : telangiectasia ) همراه است که باعث افزایش بیش از حد قطر مویرگ ها در زیر سطح پوست می شود در نتیجه رگه های متمایل به قرمز و گاهی متورم در زیر پوست ایجاد می شود که با چشم قابل مشاهده اند.

فرایندهای آتروفی پوست میتواند همزمان با کاهش متابولیسم در اثر افزایش سن ( آتروفی پیری ) ، سوءهاضمه ، کمبد ویتامین ها و مواد معدنی در بدن ، اختلالات هورمونی ، اختلالات گردش خون ، تغییرات رشد بافت عصبی یا تغییرات التهاب شروع شود. 

آتروفی پوست میتواند لایه اپیدرم یا درم را درگیر کند ، به صورت محدود یا منتشر یا یه شکل نواری باشد. 

علت آتروفی پوست 

دلایل اصلی آتروفی پوست عبارتند از :

1 - نازک شدن عمومی پوست  : در اثر پیری ، بیماری های رماتیسمی ، استفاده از  کروتیکو استروئید های موضعی یا خوراکی

2 – پوکیلو درما Poikilodermia : حساسیت پوست به آفتاب و افزایش رنگ دانه ها و کک و مک و لک های مایل به قرمز روی پوست .

3 – استریا stria : ترک های پوستی در نتیجه چاقی و لاغری یا بارداری که به نام اسکارهای آتروفیک شناخته می شوند. 

4 – آتروفودرمی فولیکولی 

5 – آتروفودرمی کرم مانند

6 – آتروفودرمی پسینی – پریری

7 – خال های آتروفیک

8 – پاناتروفی کانونی  : یا همیاتروفی صورت که به عنوان تغییرات پوستی آتروفیک ناشی از عوارض جانبی مصرف کورتیکو استروئیدهای موضعی یا خوراکی است. 

شایع ترین علت آتروفی پوست افزایش سن است  که عمدتا بعد از 50 سالگی شروع شده و در 70 سالگی کاملا قابل مشاهده است. بعد از 70 سالگی پوست خاصیت انعطاف پذیری خود را از دست داده و شل و چروکیده می شود به خصوص در اطراف چشم و دهان ، روی گونه ها ، دست ها و روی گردن .

رنگ طبیعی پوست در سنین بالا از بین رفته و به سمت زرد یا قهوه ای رنگ پریده می رود. خشکی پوست باعث ایجاد حساسیت بیشتر نسبت به سرما و مواد شوینده می شود. 

روند بهبود زخم ها حتی زخم های کوچک کند می شود. 

معمولا آتروفی پوست در قسمت هایی از بدن که بیشتر در معرض نور خورشید هستند ، شدیدتر است. 

تغییرات آتروفیک و دستروفیک ( تحلیل رفتن و تغییر شکل دادن ) ناشی از افزایش سن در پوست به دلیل کاهش متابولیسم و تضعیف سیستم ایمنی بدن و ، کاهش عروق پوستی ،  کاهش رشد و تقسیم سلولی و کاهش تولید کلاژن و الاستین و سبوم در پوست است. 

آتروفی پوست صورت موضعی

آتروفی پوست صورت موضعی معمولا ناشی از مصرف غیر اصولییا  زیاده روی در استفاده از پمادهای کورتیکو استروئیدی در کودکان و زنان جوان است به خصوص پمادهای حاوی فلوئورین (fluorocort  ، synalar ) یا پمادهای بسیار قوی که برای پانسمان انسدادی مورد استفاده قرار می گیرند . 

در صورتی که استفاده از پمادهای موضعی به موقع متوقف شود و آتروفی ایجاد شده سطحی باشد ، برگشت پذیر است. 

آتروفی عمیق پوست و بافت زیر جلدی که به نام پاناتروفی ( به انگلیسی : panatrophy ) شناخته می شود معمولا بعد از تزریق کورتیکواستروئید داخل چشمی (  به انگلیسی : intraocular ) ایجاد می شود .