یک پسر نادیده گرفته شده و یک سرمایهدار زندانی | ماجرای جانشینی در سامسونگ چیست؟
وقتی تغییر قدرت در رأس برخی از بزرگترین شرکتهای جهان رخ میدهد، اغلب مردم متوجه نمیشوند. تا زمانی که محصولات عملکرد خوبی داشته باشند، خدمات بهدرستی کار کنند و قفسههای فروشگاهها پر باشد، اینکه چه کسی در اتاق هیئتمدیره نشسته، خبرساز نمیشود.
به گزارش خبرفوری به نقل از بیبیسی، اما درباره سامسونگ، وضعیت متفاوت است؛ زیرا خاندان خانوادگی پشت آن چنان پیچیده است و این شرکت چنان برای اقتصاد کرهجنوبی حیاتی است که هر تحول در آن به تیتر اول تبدیل میشود.
به همین دلیل در سال ۲۰۱۷، زمانی که «لی جائهیونگ» وارث سامسونگ (که با نام جی.وای. لی نیز شناخته میشود) بهدلیل نقش داشتن در یک رسوایی فساد زندانی شد، این موضوع بازتاب گستردهای پیدا کرد. این پرونده حتی به سقوط رئیسجمهور وقت کرهجنوبی نیز انجامید.
لی ۵۷ ساله، نوه بنیانگذار سامسونگ است. «جفری کین»، نویسنده کتاب «سامسونگ رایزینگ»، او را «یکی از قدرتمندترین افراد در تاریخ فناوری» توصیف کرده است. با این حال در سال ۲۰۱۵، زمانی که پدرش (رئیس سامسونگ) پس از سکته قلبی در بیمارستان بستری شد، مسیر جانشینی او هنوز قطعی نبود.
بیشتر بخوانید:
چگونه فناوری علیه زنان شد؟ | تولید تصاویر جنسی جعلی تا کی ادامه دارد
این دو زن هر دو موفقاند اما یکیشان واقعی است!
او متهم شده بود که به بنیادهایی که توسط «چوی سون-سیل» (دوست نزدیک و محرم اسرار «پارک گئون-هه»، رئیسجمهور پیشین) اداره میشد، پول پرداخت کرده تا در ازای آن حمایت سیاسی برای ادغامی دریافت کند که کنترل او بر شرکت را تقویت میکرد. همچنین او به دستکاری سهام و تخلفات حسابداری در همین ادغام متهم شد؛ ادغامی میان «سامسونگ سیاندتی» و «چیل اینداستریز».
دادستانها میگفتند هدف او این بوده که بیشترین سهم ممکن از شرکت جدید را در اختیار بگیرد و در نتیجه کنترل «سامسونگ الکترونیکس» (مهمترین بخش امپراتوری) را به دست آورد. لی همواره این اتهامات را رد کرده، اما در سال ۲۰۱۷ به جرم رشوهخواری محکوم شد.
با افشای این رسوایی در سال ۲۰۱۶، میلیونها نفر در سئول به خیابانها آمدند و اعتراض کردند؛ اعتراضاتی که در نهایت به استیضاح رئیسجمهور انجامید.
اهمیت این معامله
از زمان تأسیس سامسونگ بهعنوان یک فروشگاه خواربارفروشی در اواخر دهه ۱۹۳۰، این شرکت در اختیار خانواده «لی» بوده است. به گفته جفری کین، این خانواده در کرهجنوبی «همتراز با خاندان سلطنتی» محسوب میشود. آنها کسبوکار را به یک قدرت جهانی تبدیل کردند که از بیمه و تراشههای حافظه تا ساختوساز و فناوری مصرفی را در بر میگیرد.
اما برای حفظ کنترل درون خانواده، این مجموعه مجبور بوده از مسیر پیچیدهای از ادغامها، خریدها و انتقال قدرت عبور کند؛ فرآیندی که در نهایت لی جائهیونگ را به زندان کشاند. او از سال ۲۰۱۴ و پس از سکته پدرش عملا مدیریت شرکت را در دست داشت، اما ساختارهای لازم برای تثبیت کامل کنترل خانوادگی هنوز تکمیل نشده بود.
در آن زمان، امپراتوری سامسونگ بهشدت پیچیده شده و شامل دهها شرکت مرتبط با یکدیگر از طریق شبکهای از سهامداری متقابل بود. مشکل دیگر، مالیات سنگین ارث (بیش از ۱۰ میلیارد دلار) بود. فروش سهام برای پرداخت این مالیات میتوانست کنترل خانواده بر شرکت را به خطر بیندازد.

چالش جانشینی
با اینکه لی جائهیونگ تنها پسر خانواده بود و برای رهبری تربیت شده بود، برخی او را گزینهای قانعکننده برای هدایت بزرگترین شرکت کشور نمیدانستند. به گفته یک خبرنگار کرهای، او در مقایسه با پدرش که فردی تهاجمی و هدفگرا بود، شخصیتی آرامتر و محتاطتر داشت.
برخی حتی معتقد بودند خواهرش توانمندتر است. همچنین شکست پروژه اینترنتی «ای-سامسونگ» در دوران حباب داتکام، تردیدها درباره تواناییهای او را افزایش داد.
این خانواده پیشتر نیز تجربه جانشینی پرتنشی داشتند؛ زمانی که پدر لی – بهعنوان کوچکترین پسر – بهجای برادران بزرگترش برای مدیریت انتخاب شد. این تصمیم اختلافات خانوادگی طولانیمدتی ایجاد کرد.
بحرانها و درگیری خانوادگی
در سال ۲۰۰۸، پس از افشای وجود صندوقهای مخفی برای رشوهدهی، هم لی جائهیونگ و هم پدرش از سمتهای خود استعفا دادند. اگرچه پدرش بعدها از اتهام رشوه تبرئه شد، اما به فرار مالیاتی محکوم و جریمه شد.
در سال ۲۰۱۲، عموی لی جائهیونگ برای بازپسگیری آنچه «ارث قانونی» خود میدانست، شکایتی مطرح کرد. این دعوا میتوانست ساختار امپراتوری سامسونگ را متلاشی کند و برنامه جانشینی را به خطر بیندازد. در نهایت دادگاه اعلام کرد که اگرچه برخی ادعاها معتبر است، اما زمان قانونی برای اقدام گذشته است.
این اختلافات خانوادگی اهمیت تعیین خط جانشینی روشن را برجسته کرد. بنابراین پس از بیماری شدید پدر، مشخص بود که لی جائهیونگ سکان شرکت را در دست خواهد گرفت.
تبرئه نهایی
سرانجام در ژوئیه ۲۰۲۵، دادگاه عالی سئول حکم تبرئه لی جائهیونگ از اتهامات مربوط به تقلب در ادغام را تأیید کرد. این حکم به یک دهه پروندههای قضایی، جلسات دادگاه و دورههای زندان پایان داد.
این رویداد همچنین نشانهای از تغییر در سنت شرکتهای خانوادگی کرهجنوبی بود. در جریان رسیدگیها، لی جائهیونگ از تمایل به تغییر مسیر در مدیریت این امپراتوری خانوادگی سخن گفت؛ تغییری که میتواند آینده سامسونگ و ساختار قدرت در آن را دگرگون کند.