چرا یک گرم طلا در دو فروشگاه دو قیمت دارد؟ | ارزش خالص داراییها چه معنایی دارد؟
در بازارهای مالی و طلا، گاهی یک دارایی کاملا مشابه در یک روز با چند قیمت مختلف معامله میشود. یک سکه ممکن است صبح در بازار بزرگ تهران با قیمتی مشخص خریدوفروش شود و چند ساعت بعد، همان سکه در یک طلافروشی در شمال تهران با رقم دیگری عرضه شود. وزن و عیار سکه تغییر نکرده، اما قیمت عوض شده است. دلیل این تفاوت را باید نه در خود دارایی، بلکه در بازاری جستوجو کرد که معامله در آن انجام میشود.
به گزارش خبرفوری، عرضه و تقاضا، میزان موجودی فروشنده، نقدشوندگی بازار، هزینههای معامله و حتی انتظارات خریداران و فروشندگان میتواند برای یک دارایی مشابه، قیمتهای متفاوتی ایجاد کند. این تفاوتها در روزهای پرالتهاب اقتصادی و سیاسی بیشتر به چشم میآید.
طلای بورسی؛ یک طلا، چند قیمت
یکی از نمونههای روشن این موضوع را میتوان در صندوقهای طلا دید. اگر قیمت چند صندوق طلا را در یک روز معاملاتی با یکدیگر مقایسه کنیم، ممکن است اعداد متفاوتی روی تابلو ببینیم؛ حتی در شرایطی که داراییهای پایه آنها شباهت زیادی به یکدیگر دارد.
دلیل اصلی این اختلاف، تفاوت عرضه و تقاضا در هر صندوق است. هر صندوق بازار معاملات مخصوص خود را دارد و قیمت واحدهای آن بر اساس سفارشهای خریداران و فروشندگان شکل میگیرد.
بیشتر بخوانید:
بازیگران پشتصحنه بازار ارز | سرمایهگذاران طلا چگونه به نرخ دلار جهت میدهند؟
دلار ۲۰۰ هزار تومانی و طلای 24 میلیونی | تبدیل سرمایه مردم به کاه
اجاره خودرو برای «دور دور» | نمایشی از شکاف طبقاتی یا واقعیت اقتصادی؟
«ارابه مرگ» میلیاردی شد | داستان عجیب پرایدهای کلکسیونی چیست؟
در این میان، مفهوم NAV یا ارزش خالص داراییها اهمیت زیادی دارد. NAV نشان میدهد ارزش واقعی داراییهای پشتوانه هر واحد صندوق تقریبا چقدر است، اما قیمت معاملاتی واحد صندوق الزاما با NAV برابر نیست. اگر قیمت بازار بالاتر از NAV قرار بگیرد، صندوق با «حباب مثبت» معامله میشود و اگر پایینتر باشد، «حباب منفی» شکل میگیرد.
ترکیب داراییهای صندوق نیز مهم است. صندوقی که سهم بیشتری از دارایی خود را به سکه اختصاص داده، ممکن است رفتاری متفاوت از صندوقی داشته باشد که بخش بیشتری از سرمایه آن در شمش یا سایر داراییهای مرتبط با طلاست.
تتر؛ یک ارز دیجیتال، چند قیمت
روزنامه دنیای اقتصاد در این باره مینویسد؛ این ماجرا فقط مخصوص طلا نیست. تتر هم ممکن است در صرافیهای مختلف با قیمتهای متفاوت معامله شود.
فرض کنید در یک صرافی تعداد خریداران بیشتر باشد. طبیعی است که افزایش تقاضا قیمت را بالا ببرد. در صرافی دیگر، اگر فروشندگان دست بالا را داشته باشند، قیمت میتواند پایینتر باشد.
عمق بازار نیز نقش مهمی دارد. در یک بازار کمعمق، حتی یک سفارش نسبتا بزرگ میتواند قیمت را بهسرعت جابهجا کند؛ اما در صرافیای با معاملات بیشتر، همان سفارش ممکن است تأثیر بسیار کمتری داشته باشد.
از سوی دیگر، باید اسپرد یا فاصله قیمت خرید و فروش و همچنین کارمزد را هم در نظر گرفت. برخی صرافیها کارمزد را جداگانه دریافت میکنند و برخی دیگر آن را در قیمت نهایی معامله لحاظ میکنند. بنابراین دو قیمت ظاهرا متفاوت ممکن است پس از محاسبه هزینهها، اختلاف چندانی با یکدیگر نداشته باشند.
طلای آنلاین؛ قیمت پایینتر یعنی خرید ارزانتر؟
پلتفرمهای آنلاین خرید و فروش طلا نیز از همین قاعده پیروی میکنند. قیمت جهانی طلا و نرخ ارز، نقطه شروع تعیین قیمت هستند، اما پس از ورود طلا به یک پلتفرم، شرایط عرضه و تقاضای همان بازار نیز روی قیمت اثر میگذارد.
به همین دلیل، پایینتر بودن عددی که روی صفحه یک پلتفرم دیده میشود، لزوما به معنای ارزانتر بودن خرید نیست. خریدار باید بررسی کند قیمت اعلامشده مربوط به خرید است یا فروش، طلا چه عیاری دارد و چه میزان کارمزد، هزینه نگهداری یا هزینه تحویل به آن اضافه میشود.
بنابراین، مقایسه قیمتها فقط با نگاه کردن به عدد نهایی کافی نیست؛ باید دید پشت آن عدد چه هزینهها و شرایطی قرار دارد.
یک دارایی، چند قیمت؛ چرا؟
چندقیمتی بودن یک دارایی لزوما به معنای وجود مشکل یا تخلف در بازار نیست. هر قیمت حاصل مجموعهای از عوامل است؛ از میزان عرضه و تقاضا گرفته تا نقدشوندگی، موجودی فروشنده، هزینه معامله و انتظارات فعالان بازار.
در روزهای آرام ممکن است این تفاوتها کوچک و کماهمیت باشند، اما وقتی یک شوک سیاسی یا اقتصادی بازار را تحت تأثیر قرار میدهد، سرعت واکنش بازارها متفاوت میشود.
به همین دلیل، اگر در یک روز برای یک گرم طلا، یک سکه یا حتی یک واحد تتر چند قیمت متفاوت میبینیم، بهتر است پیش از قضاوت، مسیر شکلگیری هر قیمت را بررسی کنیم. عدد روی تابلو فقط نتیجه است؛ داستان واقعی پشت آن شکل میگیرد.
