واردات نفت چین شاید هرگز به سطح پیش از جنگ ایران بازنگردد
جنگ ایران و شوک ناشی از آن به بازار جهانی انرژی، تغییراتی عمیق در الگوی مصرف و واردات نفت چین ایجاد کرده است؛ تغییراتی که به باور برخی تحلیلگران ممکن است حتی پس از پایان بحران نیز به طور کامل جبران نشود.
به گزارش خبرفوری، بر اساس گزارش بلومبرگ، بزرگترین واردکننده نفت جهان در ماههای اخیر رفتار متفاوتی نسبت به بحرانهای گذشته نشان داده است. در حالی که بسیاری انتظار داشتند چین پس از اختلال در عرضه نفت خاورمیانه به سرعت خریدهای خود را افزایش دهد، پکن مسیر دیگری را انتخاب کرد: کاهش مصرف، استفاده از ذخایر استراتژیک و محدود کردن فعالیت پالایشگاهها.
در ماه مه ۲۰۲۶، واردات نفت خام چین به پایینترین سطح خود در بیش از هشت سال گذشته رسید. جنگ ایران و اختلال در تردد نفتکشها از طریق تنگه هرمز باعث شد ورود نفت به چین به شدت کاهش یابد. با این حال، مقامات چینی به جای رقابت برای خرید محمولههای گرانقیمت در بازار جهانی، بخشی از نیاز خود را از ذخایر عظیم نفتی کشور تأمین کردند.
تحلیلگران معتقدند این رویکرد صرفا واکنشی موقت به بحران نبوده است. اقتصاد چین در سالهای اخیر با رشد کندتر، کاهش فعالیت بخش ساختوساز، گسترش خودروهای برقی و افزایش بهرهوری انرژی مواجه شده است. در نتیجه، تقاضای نفت این کشور دیگر با سرعت گذشته رشد نمیکند. جنگ ایران تنها روندی را تسریع کرده که پیش از این نیز آغاز شده بود.
بیشتر بخوانید:
رفع تحریمها و بازسازی: چگونه چین از توافق ترامپ و ایران سود میبرد؟
شی جین پینگ سیگار را کنار گذاشت، اما چین هنوز اسیر دود است | اقتصاد چین چگونه به دخانیات وابسته شد؟
در طول بحران، پالایشگاههای چینی نیز تولید خود را کاهش دادند. به جای آنکه نفت گرانقیمت وارد کنند، میزان فرآورش نفت را پایین آوردند و بخشی از نیاز بازار داخلی را از ذخایر موجود پوشش دادند. این موضوع نشان داد که چین در مقایسه با گذشته حساسیت بیشتری نسبت به قیمتهای بالا پیدا کرده است و حاضر نیست به هر قیمتی نفت وارد کند.
هرچند با کاهش تنشها و بازگشایی تدریجی مسیرهای صادراتی خاورمیانه، واردات نفت آسیا دوباره در حال افزایش است، اما آمارها نشان میدهد سطح خریدها هنوز به میزان پیش از جنگ نرسیده است. کارشناسان میگویند حتی اگر عرضه جهانی کاملاً عادی شود، بعید است چین دوباره به الگوی واردات سالهای گذشته بازگردد.
یکی از عوامل مهم در این تغییر، رشد سریع خودروهای برقی در چین است. این کشور اکنون بزرگترین بازار خودروهای الکتریکی جهان محسوب میشود و همین مسئله وابستگی بخش حملونقل به سوختهای فسیلی را کاهش داده است. علاوه بر آن، سرمایهگذاری گسترده دولت در انرژیهای تجدیدپذیر و بهبود بهرهوری صنعتی، نیاز به واردات نفت را محدودتر کرده است.
در عین حال، ذخایر راهبردی عظیم چین که برآورد میشود بین ۹۰۰ میلیون تا بیش از یک میلیارد بشکه ظرفیت داشته باشند، به پکن امکان دادهاند در زمان بحرانها انعطافپذیری بیشتری از خود نشان دهد و وابستگی کوتاهمدت به واردات را کاهش دهد.
در مجموع، جنگ ایران نهتنها یک شوک موقت برای بازار انرژی بود، بلکه ممکن است نقطه عطفی در الگوی مصرف نفت چین نیز محسوب شود. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اگر روند کنونی ادامه یابد، واردات نفت چین در سالهای آینده هرگز به رکوردهای پیش از جنگ بازنخواهد گشت و این موضوع میتواند پیامدهای مهمی برای تولیدکنندگان نفت در خاورمیانه و بازار جهانی انرژی داشته باشد.
