چرا بورس نریخت؟

کارشناسان معتقدند رشد انتظارات تورمی طی ماه‌هایی که بازار تعطیل بوده است، یکی از مهم‌ترین عواملی بود که مانع از شکل‌گیری موج سنگین عرضه شد.  در واقع، بسیاری از سهامداران با مقایسه قیمت فعلی دارایی‌ها و جهش نرخ ارز، به این جمع‌بندی رسیدند که قیمت سهام هنوز خود را با متغیرهای جدید اقتصادی تطبیق نداده است.

بررسی ارزش دلاری بازار برای مقایسه بهتر نیز همین پیام را دربردارد. ارزش بازار سهام در اولین روز بازگشایی به زیر ۷۰میلیارد دلار سقوط کرد تا در کف ۷سال اخیر خود قرار بگیرد.

بورس در حالی وارد دوره توقف طولانی‌مدت شد که نرخ ارز در سطوح پایین‌تری قرار داشت و بسیاری از سهام بر مبنای همان قیمت‌ها معامله می‌شدند. اما طی دو ماه و نیم اخیر و همزمان با جهش نرخ دلار و افزایش انتظارات تورمی، نگاه بخشی از فعالان بازار نسبت به ارزش سهام تغییر کرده است.

به باور کارشناسان، همین رشد نرخ ارز باعث شد بسیاری از سهامداران ترجیح دهند به جای خروج از بازار در معاملات روز سه‌شنبه، دارایی خود را حفظ کنند. رفتار معامله‌گران نشان داد قیمت فعلی بسیاری از نمادها هنوز با شرایط جدید اقتصادی و سطوح تازه دلار هماهنگ نشده است.

از سویی، در کنار متغیرهای تورمی و رشد نرخ ارز، بخشی از رفتار معامله‌گران را می‌توان ناشی از نگاه محتاطانه نسبت به حمایت‌های انجام‌شده از بازار دانست. برخی سهامداران ترجیح دادند در روز نخست بازگشایی، از فروش هیجانی فاصله بگیرند؛ چراکه این احتمال را مطرح می‌کردند که حمایت‌های فعلی از بازار مقطعی و کوتاه‌مدت باشد.

روند مثبت معاملات سه‌شنبه، ممکن است در روزهای آینده تکرار نشود.  اگرچه در دقایق ابتدایی معاملات فشار فروش در بازار قابل مشاهده بود، اما این فشار به‌تدریج کاهش یافت و در نهایت بخش قابل‌توجهی از نمادها به تعادل رسیدند.

بخشی از این رفتار طبیعی بود. زیرا برخی سهامداران به‌دلیل نیاز نقدینگی یا تصمیم‌های احتیاطی، اقدام به فروش بخشی از دارایی‌های خود کردند که همین موضوع در ابتدا فشار عرضه  را ایجاد کرد. برخلاف برخی پیش‌بینی‌ها که انتظار افت ۱۰ تا ۱۵درصدی شاخص و شکل‌گیری صف‌های فروش گسترده در آغاز معاملات را داشتند، چنین سناریویی محقق نشد.

تحلیلگر بازار سرمایه معتقد است  در حال حاضر بازار در برابر دو سناریوی اصلی قرار دارد؛ نخست سناریوی تشدید تنش‌های سیاسی و اقتصادی که می‌تواند منجر به افزایش ریسک و خروج سرمایه از بازار سهام شود و در نتیجه جذابیت بازارهای موازی مانند طلا را افزایش دهد.

سناریوی دوم، کاهش نسبی ریسک‌های سیاسی و تثبیت شرایط اقتصادی است که در این صورت می‌تواند زمینه ماندگاری سرمایه‌گذاران در بازار سهام و حتی افزایش ورود نقدینگی را فراهم کند.

در سناریوی بدبینانه، فعالان بازار ترجیح می‌دهند به سمت دارایی‌های امن‌تر حرکت کنند و از بازار سهام خارج شوند؛ اما در سناریوی خوش‌بینانه، تمرکز سرمایه‌گذاران بر شرکت‌هایی خواهد بود که گزارش‌های مالی مناسب‌تری دارند یا از نظر بنیادی کمتر آسیب‌پذیر بوده‌اند.