تولید را نمی‌توان با خاموشی اداره کرد

اقتصادها در دوره‌های دشوار، بیش از هر چیز به ظرفیت‌های مولد خود تکیه می‌کنند. زمانی که منابع مالی دولت محدود است، درآمدهای نفتی با عدم قطعیت روبه‌روست، بازار ارز تحت فشار قرار دارد و رشد اقتصادی به یک ضرورت تبدیل می‌شود، مهم‌ترین سرمایه کشور، کارخانه‌هایی هستند که هنوز تولید می‌کنند، صادر می‌کنند، مالیات می‌پردازند و اشتغال ایجاد می‌کنند. در چنین شرایطی، هر تصمیمی که ظرفیت این موتورهای تولید را کاهش دهد، فقط یک تصمیم فنی نیست؛ تصمیمی است که مستقیماً بر اقتصاد ملی اثر می‌گذارد.

به همین دلیل، مسئله برق صنایع را نباید صرفاً از دریچه مدیریت مصرف نگاه کرد. محدودیت برق برای صنایع فولادی، به معنای کاهش تولید شمش و اسلب نیست؛ به معنای کاهش فعالیت معادن، حمل‌ونقل، بنادر، صنایع نوردی، پیمانکاران، صادرات و هزاران فرصت شغلی است. استان خوزستان بیش از هر نقطه دیگری این واقعیت را نمایندگی می‌کند. شرکت‌هایی مانند فولاد خوزستان، تنها یک واحد صنعتی نیستند؛ یکی از پیشران‌های اقتصاد کشور و ستون اصلی اقتصاد استان‌اند. هر ساعت توقف تولید در چنین مجموعه‌هایی، آثار خود را در زنجیره‌ای گسترده از فعالیت‌های اقتصادی نشان می‌دهد.

از همین منظر، تأکید اخیر رئیس‌جمهور مبنی بر ضرورت جلوگیری از قطع برق صنایع، صرفاً یک توصیه اجرایی نبود؛ بلکه بیان یک واقعیت اقتصادی بود. به نظر می‌رسد این موضع بر پایه درک روشنی از شرایط حساس کشور اتخاذ شده است؛ شرایطی که در آن، حفظ تولید از هر زمان دیگری اهمیت بیشتری دارد. اکنون این نگاه، آزمونی مهم برای وزارت نیرو و مجموعه صنعت برق، به‌ویژه در استان خوزستان، ایجاد کرده است. پرسش این است که آیا سیاست‌های اجرایی نیز با همین رویکرد تنظیم خواهد شد یا همچنان صنایع بزرگ نخستین گزینه برای جبران ناترازی برق خواهند بود؟

واقعیت این است که صنایع فولادی در سال‌های اخیر، به‌ویژه در خوزستان، هزینه‌های سنگینی بابت محدودیت انرژی پرداخته‌اند. این خسارت‌ها فقط متوجه شرکت‌ها نبوده؛ بلکه در کاهش صادرات، افت درآمدهای ارزی، محدود شدن درآمدهای مالیاتی، کاهش رشد اقتصادی و تضعیف اشتغال نیز خود را نشان داده است. امروز که کشور بیش از هر زمان دیگری به رونق تولید و بازسازی توان اقتصادی نیاز دارد، ادامه همین روند نه با منطق اقتصادی سازگار است و نه با جهت‌گیری‌های اعلام‌شده دولت.

اگر قرار است شعار «حمایت از تولید» به یک سیاست واقعی تبدیل شود، باید از نقطه‌ای آغاز شود که بیشترین اثر را بر اقتصاد کشور دارد. وزارت نیرو می‌تواند با بازنگری در شیوه مدیریت ناترازی برق و در نظر گرفتن جایگاه صنایع راهبردی، به‌ویژه در استان خوزستان، سهم مهمی در تحقق این هدف ایفا کند. همراهی با سیاست‌های اعلامی رئیس‌جمهور، در عمل و در تصمیم‌های اجرایی معنا پیدا می‌کند؛ تصمیم‌هایی که می‌توانند به جای کند کردن چرخ تولید، آن را با قدرت بیشتری به حرکت درآورند. امروز، حمایت از برق صنایع، در واقع حمایت از اقتصاد ایران است.