فشار اشتغال کشور روی منابع آب
حفر ۳۰۰ هزار چاه غیر مجاز، سهم ۷۰ درصدی مدیریت غلط در ایجاد بحران آب، از جمله مهمترین محورهای مربوط به بحران آب است که از منظر کارشناسان باید مورد توجه قرار گیرد.
گزارش‌های سازمان هواشناسی وجود بحران آب را در کشور تایید می‌کند. به طوری که صادق ضیاییان - رئیس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی - به ایسنا می‌گوید: بر اساس شاخص ۱۰ ساله، کل مساحت کشور دچار درجات مختلف خشکسالی است. به طوری که در بازه ۱۰ ساله، ۶.۷ درصد مساحت کشور تحت تاثیر خشکسالی ضعیف، ۵۱.۲ خشکسالی متوسط، ۳۴.۸ خشکسالی شدید، ۳.۹ خشکسالی بسیار شدید است.
تغییر اقلیم در ایران عامل مهم در ایجاد بحران آب
داود پرهیزکار- رئیس سازمان هواشناسی کشور- هم با تایید خشکسالی ایران می‌گوید: حدود ۱۱ سال است که بارش‌های کشور بالای نرمال نرفته است و در تمام این سال‌ها میانگین بارندگی کشور در حد نرمال یا زیر نرمال ثبت شده است که همین موضوع وجود خشکسالی را در ایران تایید می‌کند. از سوی دیگر طی سال‌های اخیر شاهد جاری شدن سیل‌های مخرب در برخی مناطق کشور بوده‌ایم که خسارات مالی بسیاری هم ایجاد کرده و ماحصل تغییر اقلیم در ایران است.
برخی کارشناسان مدیریت ناصحیح را عامل مهمی در شکل‌گیری بحران آب می‌دانند. در همین زمینه محمد شاهدی باغ خندان - عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان - با بیان اینکه متخصصان حوزه آب اعتقاد دارند شاید ۳۰ درصد مشکلات آب مربوط به خشکسالی و تغییر اقلیم است، می‌گوید: نزدیک به ۷۰ درصد مشکلات حوزه آب به مسائل مدیریتی مربوط می شود.
حفر بی‌منطق چاه‌ها
محمد شاهدی باغ خندان می‌گوید: نمونه این موضوع را می‌توان در حفر بی‌رویه چاه‌ها دید چون فناوری حفر چاه در کشور ایجاد شد اما فرهنگ و مدیریت آن به وجود نیامد. به همین دلیل شاهدیم که دائما بدون توجه به منابع آبی کشور، چاه حفر شده است. ۸۰ درصد آب‌های زیرزمینی مصرف شده است و ۲۰ درصد باقیمانده نیز مصرف خواهد شد.
وی همچنین به آب‌های سطحی اشاره و اظهار می‌کند: در این بخش اگر سدها به‌درستی تاسیس شوند، اقدام مناسبی است اما این مهم نیز نیازمند مدیریت مناسب است. برای مثال وقتی روی رودخانه زاینده‌رود سد احداث کردیم، آب آن را در بالادست به جای دیگر داده‌ایم و این کار باعث خشک شدن رودخانه شده است و در نهایت بخشی از کشاورزان پایین‌دست که سال‌های سال، از آب استفاده می‌کردند، بی‌بهره شدند.
سدسازی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه ناشی از مدیریت نادرست
این عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان می‌گوید: در بسیاری از بخش‌ها مدیریت لازم را اعمال نکردیم. به عنوان مثال خیلی افراد از وضعیت دریاچه ارومیه ناراحت هستند در حالی‌که آیا نمی‌دانستیم اگر روی رودخانه‌هایی که به دریاچه ارومیه متصل می‌شوند، سد بزنیم و از آب آن استفاده بهینه نکنیم، این دریاچه خشک می‌شود؟
استقرار ذوب آهن در اصفهان خطاست
معاون پژوهشی فرهنگستان علوم می‌افزاید: در حوزه کشاورزی، باغداران اقدام به کشت سیب یا چغندر کرده‌اند که بیشترین آب را مصرف دارد. این موارد نشانه‌ای از نبود مدیریت مصرف آب است. این مدیریت فقط مربوط به سدسازی و زمین‌های کشاورزی نیست بلکه استقرار کارخانجاتی که آب زیادی نیاز دارند در مناطق کم آب، یکی دیگر از مشکلات مدیریتی است. برای مثال کارخانه ذوب آهن قرار بود در بندرعباس و در کنار دریا راه‌اندازی شود اما حالا برای تامین آب فولاد این کارخانه مجبور به استفاده از آب زاینده رود شده‌ایم.
منبع: ایسنا
728
