زاغ طلایی؛ پرنده‌‌ای ناشناخته در فلات ایران

از دور کوههای بلندی دیده شد. ننه بزرگ پایین آمد و گفت: سر آن کوهها، شهر کلاغهاست. تعجب نکنید که چرا ما رفته ایم سر کوه منزل کرده ایم. کلاغها گوناگون هستند....

با این مقدمه از کتاب «الدوز و کلاغ ها» صمد بهرنگی گزارش امروز که معرفی کوتاهی از نوعی زاغ متفاوت در کشور است را آغاز می کنیم. زاغی که برخلاف کلاغهای قصه در کوه زندگی نمی کند.

شاید یکی از زیباترین گونه های پرندگان که تنها در کشور خودمان زندگی می کند و ما از وجود آن بی خبر هستیم همین زاغ بور باشد. پرنده ای با پرهایی با طیف رنگی بین قهوه ای و طلایی.

زاغ بور که در گویش محلی به زاغ طلایی معروف است. یکی از گونه های زاغ و از خانواده کلاغ است که گونه اندمیک یا انحصاری در ایران محسوب می شود. زمانی پرنده ای، گونه اندمیک یک کشور است که فقط و فقط در همان کشور و یا در همان ناحیه دیده شود.

زاغ طلایی، بیشتر در نواحی کویر مرکزی ایران دیده می‌شود، استانهایی نظیر سمنان، یزد و خراسان رضوی تاکنون این نوع پرنده را زیاد مشاهده کردند.

برخی از پرنده نگرها ادعا می کنند که زاغ بور را تاکنون در افغانستان نیز دیده اند. اما بسیاری به بومی بودن این پرنده در آن نواحی شک و شبهه دارند.

زاغ طلایی اغلب بین درختچه های کوچک در بیابان لانه سازی می کند و تا ارتفاع زیاد بالا نمی رود. اگر فرصت سفر به کویر پیدا کردید احتمالا بتوانید این پرنده را در نزدیکی خودتان نیز مشاهده کنید.

پرنده زاغ طلایی یا زاغ بور حدود 25 سانتی متر قد دارد و به دلیل بال های رنگی که دارد بیشتر افراد او را با گونه هایی از چکاوک ها اشتباه می گیرند.

بد نیست بدانید که این پرنده حتی برای مهاجرت نیز از کشور ایران خارج نمی شود و به نواحی در دشت کویر می رود.

جالب است اگر بدانید که کلاغ ها برخلاف چیزی که در فرهنگ ما وجود دارد 300 سال عمر نمی کنند. کلاغ ها در بهترین حالت سنی تا حدود 16 سال خواهند داشت که البته این در زاغ بور تا حدود 13 سال است.

زاغ بور هم مانند سایر پرندگان خانواده کلاغ ها تا پایان عمر تک همسر باقی می ماند. این پرنده هرگاه که فرزندانش را در خطر ببینند خودشان را در معرض دید قرار می دهدند و توجه دشمن را به خودشان جلب می کنند.

33