چرا اسرائیل از این فیلم اینقدر می‌ترسد؟
مستند «نازا» پس از نمایش در جشنواره ونیز و اکران در نیویورک، به یکی از بحث‌برانگیزترین آثار سینمایی درباره جنگ غزه تبدیل شده است؛ فیلمی که با اتکا به روایت‌های ۲۴ سرباز و افسر اطلاعاتی اسرائیلی، تصویری از شیوه استفاده ارتش اسرائیل از فناوری، هوش مصنوعی و نظارت گسترده برای انتخاب اهداف در غزه ارائه می‌کند.
به گزارش خبرفوری این مستند ساخته یووال آبراهام و راشل زور است؛ دو فیلم‌سازی که پیش‌تر نیز با ساخت مستند «سرزمین دیگری نیست» شناخته شدند. «نازا» در جشنواره ونیز جایزه ویژه هیئت داوران را دریافت کرد و سپس برای نمایش در آمریکا به نیویورک رسید.
روایت ۲۴ منبع ناشناس
محور اصلی فیلم، گفت‌وگو با ۲۴ عضو سابق یا فعلی نهادهای نظامی و اطلاعاتی اسرائیل است که هویت آنها در فیلم پنهان شده است. این افراد درباره سامانه‌ها و روش‌هایی صحبت می‌کنند که به گفته سازندگان، در روند شناسایی و انتخاب اهداف حملات هوایی در غزه به کار گرفته شده‌اند.
بیشتر بخوانید:
سبک زندگی «اربابان جنگ» | وقتی بودجه‌های نظامی به خانه‌های لوکس سرهنگ‌ها می‌رسد
این فیلم اسرائیلی رکورد تشویق ایستاده در ونیز را شکست
چقدر در زندگی دویدید و نرسیدید؟ | تماشای این فیلم حتما شما را بهم می‌ریزد
دلربایی بازیگر زن ۸۱ ساله روی فرش قرمز | عکس
سازندگان فیلم می‌گویند استفاده از منابع ناشناس به دلیل حساسیت موضوع ضروری بوده است؛ زیرا بسیاری از این افراد همچنان با ساختارهای امنیتی و نظامی اسرائیل ارتباط دارند. آبراهام در دفاع از این تصمیم گفته است که بدون حفظ هویت منابع، امکان ساخت چنین مستندی وجود نداشت.
هوش مصنوعی در انتخاب اهداف
یکی از محورهای اصلی «نازا» استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی و سامانه‌های تحلیل داده در جنگ غزه است. گاردین پیش‌تر در گزارش‌هایی درباره سامانه‌هایی مانند «The Gospel» و ابزارهای مشابه، به نقش فناوری در فرایند انتخاب اهداف نظامی پرداخته بود.
بر اساس روایت مطرح‌شده در فیلم، ترکیب داده‌های گسترده، نظارت و سامانه‌های خودکار می‌تواند روند شناسایی اهداف را در مقیاسی بسیار بزرگ‌تر از روش‌های سنتی انجام دهد. با این حال، میزان مسئولیت مستقیم این فناوری‌ها در هر حمله مشخص، همچنان موضوعی محل بحث است.
واکنش تند مقام‌های اسرائیلی
این مستند با واکنش شدید مقام‌های اسرائیلی روبه‌رو شده است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، از طرح قوانینی برای سلب تابعیت آبراهام و زور سخن گفته و برخی مقام‌های اسرائیلی فیلم را تبلیغات و اقدامی علیه کشور توصیف کرده‌اند.
هم‌زمان، اعتراض‌هایی نیز در اطراف مراسم نمایش فیلم در نیویورک برگزار شد. منتقدان فیلم، سازندگان را به ارائه تصویری یک‌طرفه از جنگ متهم کرده‌اند؛ در مقابل، سازندگان می‌گویند هدف آنها مستندسازی درباره سازوکارهای نظامی و فناوری‌هایی است که به گفته منابعشان در جنگ غزه استفاده می‌شود.
اکران جهانی
«نازا» قرار است در هفته‌های آینده در ده‌ها کشور اکران شود و طبق اعلام گاردین، نسخه دیجیتال آن نیز از اواخر نوامبر به‌صورت رایگان در وب‌سایت این روزنامه منتشر خواهد شد. این فیلم اکنون در مرکز بحثی گسترده درباره جنگ غزه، نقش هوش مصنوعی در عملیات نظامی، محرمانگی منابع و مرزهای آزادی بیان و روزنامه‌نگاری تحقیقی قرار گرفته است.
