فراخوان برای تحریم «اودیسه» | اعتراض به فیلمبرداری در سرزمین اشغالی
همزمان با نزدیک شدن به اکران فیلم «اودیسه» ساخته کریستوفر نولان، موجی از اعتراضها علیه این فیلم شکل گرفته است.
به گزارش خبرفوری، فعالان، روزنامهنگاران و فیلمسازان صحرای غربی از مخاطبان خواستهاند این اثر را تحریم کنند، زیرا بخشی از آن در شهر الداخله، واقع در صحرای غربی تحت کنترل مراکش، فیلمبرداری شده است. آنان معتقدند این اقدام، اشغال چند دههای این منطقه را عادی جلوه میدهد و رنج مردم بومی صحراوی را نادیده میگیرد.
منتقدان میگویند تصمیم نولان برای انتخاب الداخله بهعنوان یکی از لوکیشنهای فیلم، بدون توجه به وضعیت سیاسی و حقوقی این سرزمین اتخاذ شده است. صحرای غربی از سوی سازمان ملل همچنان در فهرست سرزمینهای غیرخودگردان قرار دارد و وضعیت نهایی حاکمیت آن همچنان محل مناقشه است. با این حال، مخالفان این تصمیم تأکید دارند که استفاده از این منطقه بهعنوان پسزمینهای سینمایی، به نادیده گرفتن واقعیت زندگی مردم صحراوی منجر میشود.
مامین هاشمی، روزنامهنگار و فیلمساز صحراوی، در گفتوگو با «میدل ایست آی» گفته است: «بسیار نگرانکننده است که در حالی که روزنامهنگاران صحراوی به دلیل افشای نقض حقوق بشر زندانی میشوند، یک پروژه بزرگ سینمایی بینالمللی بتواند از سرزمین ما بهعنوان لوکیشن فیلم استفاده کند، بیآنکه حتی به واقعیت اشغال اشارهای داشته باشد.» او تأکید کرده است که این کارزار علیه سینما یا آزادی هنری نیست، بلکه تلاشی برای یادآوری مسئولیت اخلاقی هنرمندان و شرکتهای فیلمسازی است.
هاشمی که یکی از سازندگان مستند «سه دوربین دزدیدهشده» است، میگوید همکارانش به دلیل مستندسازی نقض حقوق بشر با احکام سنگین زندان روبهرو شدهاند. به گفته او، عبدالله لحفاونی به حبس ابد و بشیر خدا به ۲۰ سال زندان محکوم شدهاند؛ صرفا به این دلیل که از وضعیت حقوق بشر در صحرای غربی گزارش تهیه کردهاند. او معتقد است در چنین شرایطی، حضور یک پروژه عظیم هالیوودی بدون اشاره به این واقعیتها، به پاک شدن صدای مردم بومی از روایت جهانی کمک میکند.
فعالان فرهنگی همچنین به آنچه «استاندارد دوگانه» در برخورد با سرزمینهای اشغالی مینامند اشاره کردهاند. از نگاه آنان، اگر پروژهای مشابه در منطقهای با حساسیت سیاسی دیگر فیلمبرداری میشد، واکنشهای بینالمللی بسیار گستردهتر بود. به همین دلیل، آنها از هنرمندان و مخاطبان خواستهاند نسبت به پیامدهای فرهنگی و سیاسی انتخاب لوکیشنهای فیلمبرداری حساستر باشند.
پیشتر نیز جشنواره بینالمللی فیلم صحرای غربی از کریستوفر نولان، شرکت تهیهکننده و استودیوی یونیورسال خواسته بود درباره دلیل انتخاب الداخله توضیح دهند. برگزارکنندگان این جشنواره معتقدند فیلمبرداری در منطقهای که به گفته آنان تحت اشغال قرار دارد، بدون رضایت مردم بومی انجام شده و میتواند به مشروعیتبخشی به وضعیت موجود کمک کند.
در هفتههای اخیر، سازمانهای مختلف از جمله مؤسسه خیریه ساندبلاست نیز به این کارزار پیوستهاند. این نهادها استدلال میکنند که تبلیغات رسمی فیلم، لوکیشنهایی مانند یونان، ایتالیا، ایرلند و اسکاتلند را برجسته میکند، اما اشارهای به فیلمبرداری در الداخله ندارد؛ موضوعی که از نظر آنها واقعیت سیاسی این منطقه را پنهان میکند.
