واکاوی ابعاد حقوقی و فنی تخریب ۱۴۵ اثر ملی و ۴ میراث جهانی ایران
محمدمهدی کلانتری، پژوهشگر و کارشناس مرمت آثار باستانی میگوید ۴ اثر از این ۱۴۹ اثر تاریخی آسیب دیده در جنگ ثبت جهانی یونسکو هستند، یعنی کاخ گلستان در تهران، میدان نقش جهان و باغ موزه چهل ستون در اصفهان و تپههای چند هزار ساله در خرمآباد لرستان که قلعه فلکالافلاک را نیز شامل میشود.
به گزارش خبرفوری، او گفت: درباره تشکیل تیم حقوقی برای احقاق حق ملت ایران درباره آثار تاریخی-تمدنیشان، به نظر من این کارها جواب نمیدهد؛ چراکه در قبال جنایات جنگی غزه هم که محکومیت اتفاق افتاد؛ بهجای پرداخت غرامت یا جوابگو بودن در قبال نابودسازی آثار باستانی در غزه ما شاهد خروج اسرائیل از یونسکو بودیم.
خود کلانتری نزدیک به کاخ گلستان که تخریب شده یک بافت باستانی با قدمت ۱۰۰ سال بوده است. افرادی که این جنایات را میبینند و بهجای محکوم کردن دشمن خارجی، داخل را نشانه میروند، دچار خود تحقیری هستند.
ما امروز کاخ گلستان بودیم و این آثار را از نزدیک دیدیم، بهعنوانمثال لوسترهایی در آنجا نصب بوده که بیش از ۱۰۰ سال قدمت داشته و دیگر حتی تولید نمیشود و مشابهش وجود ندارد یا آیینهکاریها و اوروسیهای نفیسی که باظرافت بالا کار شده، حتی اگر هم مرمت بشوند اصالت اولیه را ندارند. من حتی شک دارم مثل اول بتوانیم بسازیم.
ارقام بسیار بالاست و تنها برای کاخ گلستان مبلغی حدود "۱۵۰" میلیارد خسارت برآورد شده است، هرچند خسارت هویتی قابل قیمتگذاری نیست.
این جنگ تنها تقابل با جمهوری اسلامی "۴۷" ساله نیست، بلکه دشمنی آشکار با مردم و تمدن ۷ هزار و ۵۰۰ ساله ایران است. کشورهایی که سابقه استقلال یکی از آنها "۲۲۰" سال و دیگری تنها "۸۰" سال است، به مهد یک تمدن کهن حمله کردهاند.
در حال حاضر و با توجه به شرایط، اولویت اصلی ما مرمت قطعی نیست. ما باید ابتدا اقدامات مربوط به حفاظت اضطراری را انجام دهیم. این شامل شمعگذاری زیر سقفهای ناپایدار، پوشاندن پنجرههای شکسته با یونولیت و پلاستیک برای جلوگیری از نفوذ آب باران و رطوبت به داخل فضاها، و تثبیت شرایط برای جلوگیری از ریزشهای بیشتر است. مرمت اساسی نیازمند آسیبشناسی دقیق و تهیه طرحهای جامع کارشناسی است. بعد از پایان کامل جنگ (و نه آتشبس مقطعی) باید طرحهای مرمت آماده شود و مرحلهبهمرحله مرمتها آغاز شوند.
